ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

دیمانە: ئاودێر

لەم دیمانەیەدا کە تایبەتە بە پرسی کارنای کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، مەم بوڕهان قانع پەرلەمانتاری نەوی نوێ لە پەرلەمانی کوردستان رەخنە لە کارنامەی حکوومەت دەگرێت و ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە هەنگاوە کردارییەکان دیارنەکراون، جەختیش دەکاتەوە بەبێ بوونی بودجە حکوومەت ناتونێت ئەو پلانەی هەیەتی جێبەجێی بکات.

 

ئەوەی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران دوای وەرگرتنی ماتمانە خوێندییەوە دەچێتە قاڵبی کارنامەی حکوومەتەوە؟

هیچ بنەمایەک یاخود چوارچێوەیەکی دیاریکراو بۆ بوونی کارنامە نییە، تۆ پڕۆژەکەت لە چوارچێوەیەکی دیاریکراودا بەیان دەکەیت و دەڵێیت کارەکانی من لەم چوارچێوەیەدا دەبێت، بەڵام پێویستە هەنگاوە کردارییەکانی تێدا دیاری بکرێت، یەکێک لە خەلەلەکانی کارنامەی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران دیارینەکردنی هەنگاوە کردارییەکان بوو، پرسی زۆر گرنگ هەبوو لە شێوەیی پاشەکەوتی مووچە و قووتی خەڵک بایەخی پێنەدرابوو، لەماوەی ئەم مانگەدا پێویستە وەزیرەکان کارنامەی خۆیان دیاری بکەن، دوای کۆتایی هاتنی ئەو وادایە ئەگەر بۆ رای گشتی ئاشکرا نەکرا، ئەوکاتە ئێمە وەکو پەرلەمانتاران دەتوانین کارنامەی وەزارەتەکان وەربگرین و لەو چوارچێوەیەدا کاری لەسەر دەکەین.

 

بەبێ بوونی هیچ بودجەیەک حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەتوانێت پلانی وەزارەتەکان یاخود کارنامەکەی جێبەجێ بکات؟

بێگومان تاکو ئەوکاتەی بودجە نەیەتە ناو پەرلەمانی کوردستان و پەسەند نەکرێت و سێکتەرە جیاجیاکان دیاری نەکرێت، حکوومەت ناتوانێت ئەو پلانەی هەیەتی جێبەجێی بکات، بۆ نموونە وەزیری ئاوەدانکردنەوە دەڵێت ئێمە وا دەکەین لەچوار ساڵی داهاتوودا هێڵی شەمەندەفەر جێگیر بکەین، لەکاتێکدا بەپێی هەندێک ئامار یەک کیلۆمەتر لە هێڵی شەمەندەفەر نزیکەی چوار ملیۆن دۆلاری تێدەچێت، دروستکردنی هێڵی شەمەندەفەر بێگومان بودجەیەکی زۆری دەوێت، ئایا لەناو بودجەدا ئەم پڕۆژەیە جێگیر نەکرێت چۆن دەتوانرێت جێبەجێ بکرێت.

 

بودجە دەبێت پێش کۆتایی ساڵ بهێنرێتە پەرلەمان و دەنگی لەسەر بدرێت، لانی کەم ئەمساڵ حکوومەتی هەرێم هیچ پڕۆژەیەکی لەو شێوەیەی نییە، لەم حاڵەتەدا چۆن دەکرێت کارنامە یاخود پڕۆژەی وەزارەتەکان جێبەجێبکرێن؟

پێویستە لە وەرزی نوێی دەستبەکاربوونی پەرلەماندا کە لەدوای تەواوبوونی پشووی هاوینە دستپێدەکات، ئەولەویەتی حکوومەت ناردنی بودجە بێت بۆ پەرلەمانی کوردستان بۆ ئەوەی بەر لە کۆتایی ساڵ پڕۆژەیاسای بودجە پەسەند بکرێت، وەک ئەوەی کە ئێستا لە عێراقیش کار بۆ ئەوە دەکرێت لەدوای مانگی ئەیلوول بودجەی ساڵی 2020 تاوتوێ و گفتوگۆی لەبارەوە بکات، کە پێدەچێت لەو پڕۆژەیەدا کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغدا و پرسی نەوتیش تاوتوێ بکرێت و بودجەی هەرێمی کوردستانیش دیاری بکرێت.

 

بەڵام ئەمە بۆ ساڵی 2020 ڕاستە، ئەی سەبارەت بە ساڵی 2019 بەبێ بوونی هیچ بودجەیەک حکوومەت دەتوانێت لە کارنامەکەیدا سەرکەوتوو بێت؟

بێگومان نەخێر، ئێمە قسە لەسەر ساڵی 2020 دەکەین، نەک ساڵی 2019، ئەمساڵ تەنیا چەند مانگێکی ماوە، لەگەڵ ئەوەشدا کە هێشتا ئێمە لامان ڕوون نییە دۆخی ساڵی داهاتوو بەهەمان شێوەی ئەمساڵ تەنیا ناردنی مووچەیە، یاخود هەرێمی کوردستان 250 هەزار بەرمیلەکە ڕادەستی بەغدا دەکات، لەدوای جەژن بڕیارە وەفدێکی باڵای هەرێمی کوردستان سەردانی بەغدا بکات و یەکێک لە تەوەرەکانی گفتوگۆش پرسی نەوت و بودجەی هەرێمی کوردستانە، ئێمەش وەکو پەرلەمانتاران چاودێرییەکی وردی ئەو پرسە دەکەین، ئومێدیشمان وایە کە کێشەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و عێراق چارەسەر بکرێن بۆ ئەوەی پرسی بودجەی هەرێم بە تەواوی جێبەجێبکرێت و ئەو پلانانەی کە هەیە بە چاودێری پەرلەمانی کوردستان لەپێناو بەرژەوەندی گشتی و هاونیشتیمانیان جێبەجێ بکرێن.

 

لەم خولەی پەرلەماندا ژمارەیەک لایەن بڕیاری ئۆپۆزسیۆن بوونیان داوە، ئایا هیچ هەماهەنگی و کارێکی هاوبەش لەنێوانیاندا هەیە؟ تاچەند دەتوانن ئۆپۆزسیۆنێکی بەهێز بن؟

لە ڕابردوو و لەم خولەی ئێستای پەرلەمانیشدا، هەماهەنگی پێشوەختە لەنێوان لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆندا بەو ڕادەیە بوونی نەبووە کە جێگەی ئومێد بێت، بەڵام هەندێک پرس هەیە کە بەبێ بوونی هیچ ڕێککەوتنێکیش، لایەنەکانی ئوپۆزسیۆن هاوهەڵویستن تێیاندا، بۆ نموونە لە دەنگدان بە کابینەی نوێیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، هەموو فراکسیۆنەکانی ئۆپۆزسیۆن دەنگیان پێنەدا، ڕاستە گوتارێکی هاوبەش و ڕێککەوتنێکی پێشوەختە بوونی نییە، بەڵام لە پراکتیکدا هەندێک جار بیر و بۆچوونەکان لەیەکەوە نزیک بوون، یاخود یەکدەنگ بوون، بەڵام بێگومان فراکسیۆنەکانی ئۆپۆزسیۆن پێویستیان بە یەکڕیزی هەیە، هەرچەندە دیار نییە کە ئەمە دروست دەبێت یاخود نا، سەبارەت بە بەشی دووەمی پرسیارەکەش بەداخەوە کە ئۆپۆزسیۆن لەناو پەرلەماندا زۆر لاوازە، ئەمەش پەیوەندی بە پرۆسەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان هەبوو کە ئێمە هەموومان تێبینیمان لەسەری هەبوو، ساختەکارییەکی زۆر کرا و پەسەندیش کرا، تێبینی لەسەر کورسی لایەنەکان هەیە و ئەو دەنگانەی لە پەرلەمان هەیە کورسی ڕاستەقینە نین و گوزارشتی ڕاستەقینە لە خەڵکی کوردستان ناکەن، نزیکەی 65%ی هاووڵاتییان بایکۆتی هەڵبژاردنیان کرد، بەڵام ئەوەی ئێستا لە پەرلەمانی کوردستاندا هەیە ئەو ئەنجامەیە کە پەسەندکراوە.

دیدارو چاوپێكەوتنەكان