ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

یادەوەری 

كەریم كاكە

67

لە كۆڵانی ئەودیوەی مزگەفتی حاجی لەقلەقێ، حەمە شێت چۆتە سەر دارتێلێ، لە سەری سەرێ قیت قیت راوەستاوە، خۆی بە هیچ نەگرتووە، نازانم چۆن بەرنابێتەوە! خەڵك دەوری دارتێلیان داوە و لێی دەپاڕێنەوە:

حەمە، حەمەی خۆمان، وەرە خوارێ، رەشەبا دەتبات، وەرە خوارێ، با برووسكە لێت نەدات، زۆر نزیكی لە هەورێ، پیاوی چاك بە، بەو سەرمایە كەس تینی گۆڕلێدانی نیە.

حەمە شێت دەلێ:

بە سەری حاجی لەقلەقێ نایەمە خوارێ، بێزارم ، لە قەیسەری، لە شێخی چۆلی، لە خڕتان بێزارم..

گوێم لێیە دەڵێن:

چاوەڕێی هاتنەوەی حاجی لەقلەقە، بێتەوە و دەست بە باڵیەوە بگرێ و بفڕێ.

لەهیكەوە بووە چەیڵە و هێ هێ، حەمە شێتە و نیشتەوە سەر زەوی و نەفڕی.

خەونەكەم گێڕایەوە، نازانم لە زاری كێوە گەیشتە زاری مەستانی ژنی حەمەد مەستان، ئەو ژنە خەونزان بوو، خەونی گەڕەكی لێكدەدایەوە، بۆ خەونەكەی من گوتبووی: 

حەمە شێت دوو سێ ساڵیتریش دەژی.

ئەو مەستانە خەونزانە، لە خەونی هەموو كەسی دەزانی، بەڵام سەرەدەری لە خەونی حەمەد مەستانی مێردی دەرنەدەكرد، دەیگۆ:

خەونی حەمەد لە خەونی بنیادەمان ناچێ، توخوا ئەوە خەونە! لە كەندووی ئاردێ عارەق بخۆیتەوە و ئیمامی عەلیش بە دەستی خۆی لیمۆت لۆ بگوشێ و بە زارتەوە كات! حەمەد خەونی ئەوها دەبینێ.

زێوەر، خۆزی زێوەرم وا نەدیتبا، زێوەری حەفتەی پێشی لە زێوەری پاشی ناچێ، بۆ وا شێواوە؟ لە چاوی منەوە دار و دیواری رەنگیان پێوە نەماوە، زەنگەكەشی دەنگی جارانی نیە،، وەك بڵێی نووساوە، لە دەنگی بەردەستەكە دەچێ ، جگە لە ئەو و یەك دووەكیدی چ مامۆستایەك تینی قسەی تێدا نیە، ئەلیاسە فەندی دەڵێی مووی گونی رادەكێشن، تووڕە تووڕە، پتی لێدەی دەتەقێ، تایەرە فەندی كە لە تەماتەی تاو نەدی دەچوو، رەش رەش هەڵگەڕاوە و لە باینجان دەچێ، جەودەتە فەندی پێشتر لە دارتێل قیتتر رادەوەستا، هەنكە كەمێ لار بۆتەوە، شێركۆ فەندی قاپی شێلمی بە دەستەوە نیە، دەستەكانی خستوونەتە بەڕكی پانتۆڵەوە و چاوی لە ساپیتە بڕیوە و لێیناكاتەوە، مامۆستا حەمە سالح نە سەلام لە كەس دەكات نە وەردەگرێتەوە، تایەرە فەندیی وەرزش، پێكەنینی بیرچۆتەوە، مڕومۆچ، چاوی تێبڕی وەرتدەگەڕێتێ، كێ پێدەكەنێ، جگە لە حەسەنە فەندی و سالحەكەیدی و ئەو مامۆستایەی لە سەر تی نەبا، راستەی رانەدەوەشاند.

زێوەر كوا زێوەری پێشانە، زێوەر وا نەبوو، زێوەری پێشان چوو، نە سروودی لێدەبیستی، نە سێوەو مێوە و دایە دایەی شیرینم، زێوەر زێوەر نیە، پۆل تەنگە وەك بڵێی وێكهاتبێـەوە و جێمان نەبێتەوە، تارە، وەك ئەوەی هەوری رەشی هێنابێ و دایكردبێتە رێژنە بارانێ و كارەباش كوژابێتەوە، پۆلی لە دیدی منەوە تەنگو تارە، كتومت لە گۆڕی ناو گۆرانیەكەی خورشید دەچێ، مامۆستای راستەی درێژ لە دەست كە لە سەر تی نەبێ، نایوەشێنێ، دەڵێ:

كێ گۆرانیەك دەڵێ؟

كەس دەست بەرزناكاتەوە، كەس شتێ ناڵێ، مامۆستا چاو دەگێرێ، خورشید هەڵدەستێنێ و پێیدەڵێ كە گۆرانیەكەی خۆی بڵێتەوە، گۆرانیەكەی وی (هەولێر پشتی چیایە) بوو، هەر ئەوەی دەزانی، لە جیاتی ئەی رەقیب و ئەی شەهیدانیش هەولێر پشتی چیایە و ناوەراستی قەڵایەی دەگۆتەوە، هەستا، گۆتیە مامۆستا:

گۆرانیەیكیدی دەڵێم، گۆتی:

فاتێ مەگری مەگری

وێكڕا بچینە قەبری

قەبر تەنگو تارە

پڕ لە مشك و مارە

مشك و مار حەزیایە

خۆی لە كونێ نایە

حەزیا هووكە هووكە

بردیان جۆتە بووكە

جۆتە بووكی میری

بردیان لۆ یەخسیری..

گۆرانیەكەی تەوانەكردبوو، مامۆستای دەنگ گەورە كە بەرێ خۆی دابووە پەنجەرە، ئاوڕی لێدایەوە و گۆتی:

دانیشە زرتە زەلام، عەمری خۆت و گۆرانیت نەمێنێ.

پۆل لە دیدی منەوە گۆڕی ناو گۆرانیەكە بوو، تەنگوتار، (ش) دەست هەڵدەبڕێ:

مامۆستا، ئەمن بڵێم

مامۆستا:

ئەتووش گۆرانی دەزانی؟! 

ئەو كوڕە نە لەگۆڕەپانی راوەستانێ، نە لە ناو پۆلێ سترانی نەچڕیبوو، لە بەر خۆیەوە دەیگوت، من بیستبووم، دەنگی لە دەنگی من ناخۆشتر بوو، هەر كێ گوێی لە دەنگی با، ئەگەر رێی هەڵاتن هەبا، دانە رۆژەك لێی دوور دەكەوتەوە، چووە پێش تەختەرەش و دۆخینەكەی كە بە سەر گونیدا شۆڕببۆوە، خستیەوە ناو شەرواڵەكەیك ئحم ئحم، وا قوڕگی خاوێندەكاتەوە، لە قورگی نەببۆوە، زەنگی دەرێ لێیدا، دوایی دەیگۆ:

بە فەخری عالەم، دەمویست( پێشمەرگەی بە هەڵمەتین) بڵێم.

قسەیەكیدی ئەوكوڕەم بیركەوتەوە، لە ئاودەستێ دەهاتەوە، دۆخین بە دەستەوە، دەیبەستەوە:

كەریم، ئازاد رەوفم دیت، سبەی دێتەوە مەكتەب، هەتیم با ئەوەشت پێبڵێم، دنیا خراپ تێكچووە، ئاگامان لە خۆمان نەبێ، عارەب سوارمان دەبن..

بە سواربوونی عەرەب زۆر تێكچووم، تام هاتێ، قسەكانی پیری سوارچاكانم بیركەوتەوە كە لە بارەی عەرەبەوە دەیكردن، لێ هەواڵی هاتنەوەی ئازاد شنەی بەهاری بوو، فێنكی كردمەوە، هەرچەندە زۆر باوەڕم پێنەكرد، گوتم رەنگە هەر لۆ فشە وا بڵی، سبەی ئازاد هاتەوە، قسەی كوڕە راست دەرچوو، لە تەنیشت یەك دانیشتینەوە، لە دڵی خۆم دەمگوت:

خودایە، قسەكەیتری وەراست نەگەڕێ و عارەب سوارمان نەبن.

بە هاتنەوەی ئازاد گەشامەوە، پۆل لە گۆڕەوە گۆڕا بۆ گۆڕایی، گۆڕاییەكی كەسك، وەك گۆڕاییەكەی پێش ماڵی خۆیان، ئازاد ماڵیان نزیكبۆوە، هاتنە سەر رێی قوتابخانە، لە هاتنێ لە سەر دەرگا چاوەڕێی دەكردم، لە چوونەوە تا سەر دەرگا پێكەوە بووین، ماڵیان لە نزیك دیواری خانەی مامۆستایان، پێشتر دوور بوو، لەو سەری بەلاشاوەی قوڕ، هەوكە لە نزیك ماڵی ئەو كچەی....

ئێستا بەلاشاوە یەك بەلاشاوەیە و گەورەیە، لێرەوە ماڵی ئازاد دوا ماڵە، بەلاشاوە تا بن مزگەفتەكەی دەروێش برایم، پێش چەند رۆژێ حەوشەی مزگەفت پڕبوو لە پیاوی لەش تۆزاوی، سەر و ریش هاتوو، روومەت تێكقوپاوی پێڵاو دڕاو، چەند پۆلیسێكیش بە دەوریانەوە بوون. 

لە سەری ئەو سەرەوە بەلاشاوە وا بە سەر بەستەكەی گڵكەندەوە، ئەو بەستەی لە زستانان و بەهاران فوراتێك ئاوی دەڕژاندە شارەوە، ئەو كەندە وەختایەك ناوی ببووە كەندی خوێن، ئاخر چ كەندێ هێندەی ئەو كەندە خوێنی لێ نەڕژاوە، خوێنی پێشمەرگە، خوێنی جاش و سەرباز..

بە دەستی خوارێ بەلاشاوە گەیشتۆتە نزیك ئاوبارەكەی حەسەناغا، ئەو ئاوبارەی پێشان لە دوورەوە بەلاشاوەی ئاودەدا، بیر زۆر دوور بوو، لە حەسارەكەوە بڕنۆی نەدەگەیشتێ، بەوە دەزانم ئەكرەم بڕنۆ لە سەردەمی بڕنۆ لە حەسەناغا تووڕە دەبێ، تووڕەبوونەكە لە سەر ئاو بوو، ئاوی بەرنەدەداوە، ئەكرەم سێرە لە ئاوبار دەگرێ، دەڵێ:

دەزانم ناگاتێ، بەڵام هەر خۆشە پێوەی نێم.

لەو رۆژانە حەسەناغا بە چاوی دادابۆوە، بە تەوسەوە:

ئەو جارە ئەگەر ئاوم لە سەرت بڕی، بەردەقانیم تێدەگری!

بەلاشاوە بە دیوی رۆژهەڵاتەوە هەر لە جێی خۆیەتی، دوا كۆڵان كۆڵانی ماڵی دێوانە محەمەدی گۆرینە، لەوێوە جۆت دارتێلان هێندە دوور نیە، بەردەقانی دەگاتێ، لە ناو جۆ و گەنمی بن ئەو دارتێڵانە كە بەژنێ بەژنی كردووە، پێش چەند رۆژێ تەرمێ دۆزرایەوە، بە چەقۆ كووژرابوو، كەس نەیناسی، پۆلیس هاتن و بردیان.

بەلاشاوە لە كەرخی موفتیەوە لە ماڵی ئێمەوە دەستپێدەكات، نێوانمان بەستی بەلاشاوە و رێیەكی پانی زستان قوڕاوی و هاوین خۆڵاوی، ئەو رێیە لە شەستمەتریەوە تەریب لەگەڵ بەستا دێ دێ، لە راستی دارتێلی یاد كەمێك لە بەست دوور دەكەوێتەوە و بە تەنیشت سەید مارفدا دەگاتە باداوە و لەوێ هێند تەسكدەبێتەوە بزر دەبێ.

رێی بەرین تژیە لە یادەوەری تاڵ و شیرین، لەوێ بوو مەلای دۆزەخێ گێچەڵی بە حەمەد مەستان كرد، شانی راتەكاند:

حەمەد، واز لە گوو خواردنەوە بێنە، دەنا لە گەڕەك جێت نابێتەوە.

حەمەد پێدەكەنێ و دەڵێ:

مەلا، ناتوانم وازی لێبێنم، چوونكە بۆی نووسیوم.

مەلا لە پاسەوانی دۆزەخ تووڕەتر:

چ دختۆرێكی تەرەس بۆی نووسیوی؟

حەمەد مەستان لە مەلاش تووڕەتر:

مەلا، زوو بڵێ گووم خوارد، گووی سە و بەراز نا، هی حەمەد مەستانم خوارد، ئەتو نازانی ئەوەی بۆی نووسیوم كە بخۆمەوە خودای سەر سەرانە، دەی تۆبە بكە و بە لەپ گووی من بخۆ.

مەلا و مەستان پیس تێكدەگیرێن، منداڵە ورتكە لێیان خڕدەبنەوە، كچەكەی حەمەد مەستان خڕكە بەردێكی دەستداوەتێ، دەڵێتە بابی:

بابە لێیدەم، قوونەجۆرەی مەلا بشكێنم؟

بابی دەڵێ:

كچم، لێیمەدە، دووركەوە، بۆ خۆمی لێگەڕێ.

كچە بە قسەی بابی ناكات، هەر دیتت رایەوەشاندە مەلا، لەو دەمە فاتە كوردە بە سەردا دێ، ئەو ژنە زۆر سەنگینە، گەڕەك شەرمی لێدەكات، كاتێ بە كن كۆمەڵە زەلامێكدا رەت دەبێت و سەلام دەكات، زۆریان لە بەری هەڵدەستنەوە، دەڵێتە مەلا:

ئەرێ بە من بڵێ، ئەوە كێ پفی داوی؟ بۆچی لەو پیاوەت هەڵكێڵاوە؟

مەلا مێزەرەكەی سەری رێكدەخاتەوە و دەڵێ:

جگە لە خودای باری تەعالێ كەس پفی نەداوم و بە قسەی كەس ناكەم، شەڕی من لە رێی خودایە، بۆ خودایە.

فاتە كوردە بە كاوەخۆ دەڵێ:

مەلا ئەگەر لۆ خودا شەڕدەكەی، بڕۆ شەڕی حوكمەت، ئەو دەدزێ و دەگرێ و دەكوژێ و دەبڕێ، لە قاحپەخانەش عارەق دەخواتەوە، خۆ حەمەد لەو شتانە دوورە، لە ماڵی خۆی عارەق دەخواتەوە، واز لە حەمەدی بێنە.

مەلا كەمێ هێوردەبێتەوە، بۆ رەوادان بە شەڕەكەی لەگەڵ حەمەد مەستان، ئایەت و فەرموودان دەهێنێتەوە، فاتە كوردە دەڵێ:

مەلا بڕۆ لە مزگەفتێوە ئەو قسانەی خودا و پێغەمبەر بە گوێی حوكمەتدا بدە، ئەو عارەبی باش دەزانێ، بڕۆ، بەرۆكی ئەو حەمەدە بەردە، دەنا منداڵە ورتەكەی بەلاشاوەت بە دوو دێخم و لە چ مزگەفتەك جێت نەبێتەوە.

مەلا نەرمی دەكێشێ و باریكەی دەداتێ و دەخشێ، چیدی لە نزیك ماڵی حەمەد مەستان نەمدیتەوە.

هەر لە سەر ئەو رێیە، دارتێلێ دوو خوارتر لە ماڵی فاتە كوردە، چەند دارتێلێ وێوەتر لە ماڵی یەكەمین جاشی بەلاشاوە، نزیك ئەو جێیەی كە بە سەر كەندڕێكی گەورەدا دەكەویت و هەندەك هێوەتر كەند كەمێك پێچدەكاتەوە، دوا ریزە ماڵی بەلاشاوەی روو لە سەیداوە، بنە دارە تازە هەڵچووەكانی پێش دەركەیان دەردەكەوێ، لەوێ، لەو سەر رێیە خوێنێكی زۆر رژاوە، گایەكیش بكوژیەوە هەر هێندە خوێنەی لێدێ، كاك حووج دەڵێ:

خوێنەكە زۆر تازەیە، ئەو خوێنە لە كێ رژابێ، ئەگەر سەریش بڕابێ، لەوەیە هێشتا گیانی لە بەردا مابێ.

رۆژ تازە لە زوورگ و بانیەكانی كەسنەزانێ، گزنگی داوەتە قەراتێ، كاك حووج بە دیار خوێنەوە راوەستاوە، بە دەوری خۆیدا چاو دەگێڕێ، نزیك دوور، كەس دیار نیە لەو ناوە، كاك حووج بە رێچكەی خوێندا دەچێ و سەر بەسەر كەندڕ و ئاودڕەكەشدا دەگرێ، چ نادینێ، درەنگ سەگەكەی ماڵی سەموونفرۆشەكە لە رێی حەو حەو و بڕۆ و بگەڕێوە و بۆن بە عەردەوە كردن و لمووز بۆ ئاسمان هەڵبڕین گەڕەك ئاگادار دەكاتەوە كە پیاوێكی خوێناوی وا لە ناو ئاودڕەكە كەوتووە.

ئەو پیاوەی سەگ دیتیەوە كێیە؟ كەسێ دەیناسێتەوە؟ منیش گەیشتمە سەر خوێنی رژاو بەڵام كابرام نەدی، خەڵك دەڵێن وەك لە گۆمی خوێن هەڵكێشرابێ وایە، جێپەنجەیێ لە لەش و جلكوبەرگیەوە نابینیەوە خوێنی پێوەنەبێ، گەڕەك لە دەوری پیاوی لە خوێن گەوزیو خڕبۆتەوە، گوێم لێیە دەڵێن:

ژنی سەموونفرۆش ناسیەوە، ئەوە جاشكوژە.

ئەو پیاوەی سەگ دیتیەوە، ژنی سەموونفرۆش ناسیەوە، خزمی نزیكیان بوو، ئەو جاشكوژە لەمێژ نەبوو لە سەرێ هاتبۆوە، ئەو سەرێیەی بە سەر هەموواندا رووخا، ئەو پیاوە كە لە هەندێ جێ بە جاشكوژ ناوی دەهات، پێش چەند ساڵێ نازانم لە چ شەڕێ دوو سێ جاش دەكوژێ، یان بە ملی ویدا دێ، لەوەشەوە جاشكوژی بە سەردا دەبڕێ، كەسوكاری جاش دیارە دەمێكە بە دوویەوەن، بەو سبەینێ زووە تۆڵە دەكەنەوە و لە خوێنی دەگەوزێنن، پێدەچێ جاشكوژ بە نیازی كار بەو سپێدەیە لە ماڵ دەرچووبێ، رێی مەیدانی كرێكارانی بن قەراتێی گرتبێ ، ترومبێلی پۆلیس هات و تەرمی جاشكوژیان برد.

ئەو رێیە پر كۆسپ و كەندولەندە، ئەو كەندە تژی لە وردە بەردە، تژین لە چیرۆك و سەربردە، لێرە هێندەی وردە چەو و شوێنپێی رێبواران سەرهاتم لە سەرە، بگێڕمەوە بنی نایە، وەك گلۆڵەی مووی دادە پنچكی ژنی كاك حووج وایە، ئەو ژنە هەر هێندەی پنچكە گیایەك دەبوو، بەڵام ئەو گلۆڵە مووانەی لە تەشیەكەی دەستیەوە كە شتێك لە بەژنی خۆی كورتترە، دەكەونە گۆڕێ، سەریان لێرە بنیان بێ كۆتایە، گلۆڵەی وا گەورە لە دەستی چ ژنەك نایە، هێندەی گومبەدی مزگەفتێ دەبێ، وەبیرمدێ پیسۆ، ئەو كوڕەی لە گەڕەكێ بە چڵمشۆڕ ناوی رۆیشتبوو، گلۆڵەی لە دادە پنچك دزی، لە پێش چاوی من لێی دزی، ئەو ئاگای لێنەبوو، منیش چ قسەم نەكرد، باش بوو قسەم نەكرد، قسەم كردبا ئەو گەمە خۆشەم نەدەدی، ئەوەتا دز سەری گلۆڵە مووی لە دارتێلەكەی ئەو بەری كەندێ، داتێلی یاد گرێدا و بانگرۆزی كردەوە، رێ و رێ، دەو كەند و كەند غلۆربۆوە، منداڵ كەوتنە دووی گلۆڵە موو، لە هەر جێ راوەستابا، بە شاپێ دەكەوتەوە رێ، من وا بزانم جارێكم بەر كەوت شاپێكی لێبدەم، غاردە غاردە، رێ و رێ، دەو كەند و كەند غاردە، بە دوای گلۆڵەی موو رێمان دەبڕی، وا گەیشتینە جادەی شەستمەتەری، نزیك چاخانەكەی خدر یابە، گلۆڵە موو زۆری ماوە، بە قسەی كوڕەكەی فاتە كوردە بێ، دەبێ بگاتە بن قەراتێ، دەیگۆ:

دەی مەوەستن، با غلۆری بكەینەوە..

لە شەستمەتری پەڕیینەوە، نەگەیشتبووینە پێش ماڵی مامە حوودە و دایكە مەنیج، حەمكە منداڵێ بە چەقۆوە لە پێشمان قیتبوونەوە، هەڵێ، دوو پێمان هەبوو، چوارمان قەرد كرد، ئاگام لە وان نیە، من لە سەر تخووب، نزیك یەكەم ریزە ماڵی بەلاشاوە گیرام، ئێرە تخووبی نێوان سەیداوە و بەلاشاوەیە، سێ چوارێك وەرگەڕانە سەرم، باشیان تێهەڵدام، كچەكەی پلكە بەندبێژ نەگەیشتبا، دەیانكوشتم، نەشمردبام، نیوە مردوو دەبووم، گورێ، عەمرم گورێ، خدری زندەی من، ئا لەو ساتە گورێی كچی پلكە بەندبێژ بۆ من بووە خدری زندە، چەقۆی دەرهێنا، ئەو كچە جوێنی كوڕانەی دەدا، چەقۆی لێ هەڵكێشان:

خوشك حیزینە، ئەوە لە كێ دەدەن، لۆم راوەستن.

هەر یەكەی بە لایەكدا هەڵات، دیار بوو دەیانناسی و دەیانزانی چەقۆكێشە و لە كەسیش ناترسێ، ئەو كچە چ كوڕ نەبوو لێی نەترسێ، چەقۆی وای دەوەشاند سابیر سارووخ وای نەوەشاندووە، وا بزانم تاكە چەقۆكێشی گەڕەك و شار بوو، لەبیرمە گوتی:

كوڕەكەی پلكە بەسێ، بە بێ چەقۆ لە بەلاشاوە دەرمەچۆ.

دیارە من لە كێردەكەی دەستی ژنە جوانە شەلەكەوە خولیای چەقۆ لە سەرم گەڕا، بەڵام چەقۆی ناو بەڕكی كەوێی كچەكەی پلكە شایەر وەك بڵێی چەقۆی خستە بەڕكمەوە، ئێ، جارێ لە چەقۆ گەڕێ، لە رێی پڕ سەرهاتیش دووردەكەومەوە و لەگەڵ چڵمشۆڕ دەچینە كن دەوی دێوێ..

بەلاشاوە بەو دیو، دیوی نێوان گڵكەند و ئاوبارەكەی حەسەناغا، رێك لە پشت ماڵی مەلارۆكەوە لە دەوی دێو نزیكدەبۆوە، جێی دەوی دێو پاشترێ و لە دەورانێك بووە گەڕەكی میری پێداوان، بە ڕەوە بەعسیی نەخوێندەوار و بڕوانامەدار لێیان داكوتا، كۆلیژی ئەدەبیاتیشیان لەوێ پەستا، دنیا دەوران دەورانی كرد و لە دەورانێكیدی بووە جێ هەواری عەزیز محەمەدی خاوەندی خەڵاتی لینین، ئا، دەوی دێو كەوتبووە ئەوێ، چوار دەوری دەوی دێو گردۆلكەیە، خەڵك بە لچ و لێوی دەوی دێو ناوی دێنن، بەهاران لە دوورەوە كەسكدەچێتەوە، جێ جێی یەك پارچە گوڵاڵە سوورەیە، جێی سەیرانە، بەڵام لە ترسی دەوی دێوێ گەورەكان ناهێلن منداڵ هێندە لێی نزیكببنەوە، دەوی دێو قووڵە، هێند قووڵ بێ بنە، هەندێك دەڵێن:

دەوی دێو لەو دیوی زەویەوە كوناودەرە.

هێشتا باوەڕم بە خڕبوونی زەوی نەهێنابوو، بۆیە گومانم لە كوناودەریەكە هەبوو، كاتێ لە سەر لێوی دەوی دێوەوە بەردێكی زلمان فرێدەدایە ناو زاری دێو، هەستمان رادەگرت، دوای بەینێك گوێمان لە شلپەیەك لە دەنگێكی نازانم چۆن دەبوو.

دەوی دێو بیرێكی زار گەورەی تا خودا حەزبكات قووڵە، دەمگوت باشە ئەو بیرە دەبێت چۆن لێدرابێ! بە دەست، وەك ئەو بیرەی پیری سوارچاكان كە بەردی پیرۆزی تێدا دیتەوە، نا، نابێ كاری دەست بێ، كەس نەیوێراوە پێ بخاتە ناویەوە، ئەو بیرەی هەندێك دەیانگوت:

بنی ئەگەر نەشگەیشتبێتە ئەو پەڕی گۆی زەوی، بێ یەكودوو لە نیوەی تێپەڕاندووە.

دواتر دێمەوە دیار دەوی دێو، هەوكە هێندە لە سەری ناڕۆم تەنێ سەربردەی چڵمشۆڕ و كەرەكە دەگێڕمەوە، چڵمشۆڕ ئەو كوڕەی نە دەیزانی كەپووی بسڕێ، نە فن بكات، لە هەردوو كونەكەپوویەوە هەمیشە شۆڕبوونەوە و هەرلووشینەوەیە، ماڵیان كەوتبووە پەڕگەی بەلاشاوە بە لای ماڵی عەلیە فەندیی ناو تەلەڤزیۆنێ، دیارە دواتر ئەو گەڕەكە جوانە گچكەیە لە نێوان بەلاشاوە و ئیسكان و موفتی قیتبۆوە و منداڵ ناویان نا گەڕەكی عەلیە فەندی، هەندەكیش بە ئیمزاوە ناویان دێنا، ئەوەش لەوە هاتبوو، گوایە ئەو كەسانەی ئەوێیان بەردەكەوت، دەبوو واژۆیەك بۆ حوكمەت بكەن، پاشترێ رێم بە ئیمزاوە دەكەوێتەوە.

ئێ، ئەو كوڕە نازانم لە سەر چی لە كەرێك تووڕە دەبێ، سێ چوار چەقۆی لێدەدات، بەڵام هێشتا دڵی داناكەوێت، لەبیرمبێت عەباسی ماڵ لە خوار ماڵی حەمەد مەستان گوتبووی:

ئەو كەرە بە كەر ترسی خۆی لە چەقۆ وەشاندن دەشكێنێ.

دواتر عەباسم بیربخەنەوە، باشە، چڵمشۆڕ لە كەر بە رقداچووە، چاوم لێیە وا لە سەر گردۆلكەی لێوی دێوێ كەرە بریندارەكە كە جێ چەقۆی وی پێوە دیارە، رادەكێشێ، كەر لە دووی ناچێ، باشە ئەو كوڕە چی لەو كەرە دەوێ؟

من لەو دیوەی دەوی دیوەوە راوەستاوم، ئەو و كەر لە دیوەكەیدی، تەماشادەكەم جەمەدانیەكەی لە ملی خۆی كردەوە، چڵمشۆڕ زستان و هاوین جەمەدانیی لە مل دەئالاند، توند هەردوو پێی پێشەوە(دەست)ی كەری بەست، كەر بە دیوی لێژی، دیوی دەوی دێو كەوت، چڵمشۆڕ كلكی كەری بە دەستەوە، ئای، ئەوە چ دەكات! تێگەیشتم چی لە بن سەرە، ویستم بە دەوری دەو بسووڕێمەوە، لەو دەمە مەلارۆكیش نازانم لە كوێوە پەیدابوو، بەڵام پێڕانەگەیشت و دێو كەری قووتدا، مەلارۆك ئەو كوڕەی لە دنیایێ كەسم نەدی هێندەی وی كەردۆست، پشتی ملی چلمشۆڕی گرت و دایە بەر شاپان، لەگەڵ هەر شاپێ بە بەژنی خۆی لە عەرد بڵنددەبۆوە و زیڕەی دەگەیشتە ئاسمانێ، مەلارۆك سەری بە سەر دەوی دێودا داگرتووە، منیش هەستمراگرتووە، گوێم بە لێوی دێوەوە ناوە، كەر زۆڕەیەك ، مشەیەكی نایە، كەر رۆیی كەوتە ناو زگی ئەو زەویەی بیستبووم خڕ خڕ نا، مەیلە و خڕە، كەمەك لەو هێلكەیە دەچێ كە پتر داویەتیە خڕۆكی نەك درێژووكانی.

بەنگۆ بڵێم، مەلارۆك واز لە چڵمشۆڕ ناهێنێ، دوو سێ جارێ هاتەسەری بە دوای كەرەكەدا بینێرێ، نازانم لە چی پەشیماندەبۆوە، چەند جار رووی لە من كرد:

بە من بڵێ چ لەو قووندەربابە بكەم؟

من قسەم نەدەكرد، دواجار گوتم:

گوناحە، لێیگەڕێ.

مەلارۆك:

گوناحە! ئەو كەری كەربابە گوناحە!

مەلارۆك چی لێبكات باشە، دەبینم، دۆخینی چڵمشۆڕی كردەوە و لە شەرواڵەكەی دەركێشا، ئای، بە تەمای چیە، بە دۆخینی خۆی هەردوو دەستی لە پشتەوە بەست، نافەكی شەرواڵەكەشی لە دوو سێ جێ لوولدا و گرێدا و نەیهێشت قوونی بكەوێتە گۆڕێ، پێیگوت:

ئەوجا بڕۆ ماڵێ، بە داكە حیز و بابە تەرەسەكەت بڵێ: مەلارۆك وای لی‌َكردم.

چلمشۆڕ بە دەستی بەستراوەوە لە رێیێ لە من خۆشتر دەڕۆیی، گۆتی:

كوڕە بە قوربانت بم، دەستم بكەوە، با خەڵك نەمبینن.

گۆتم:

راوەستە، با لە مەلارۆك بزربین، هەینێ دەتكەمەوە.

فازیل رێحانەمان تووش بوو، دەستی كردەوە و بە دارووچكەیەك دۆخینمان بۆی تێهەڵكێشاوە.

بەر لە هاتنی پشووی هاوینەی ساڵی بەدیووم، شتێ لە زێوەر دەگێڕمەوە، ئۆی! دیسان حەمە شێت هاتە پێشم و كەمێ درەنگ دەگەمەوە زێوەر.

بە دوویدا دێ