ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

سازادانی: عومەر خدر كاكیل

 

نووسه‌ر و ڕۆماننووس و پێشمه‌رگه‌ی دێرین (كه‌ریم كاكه‌) ناوێكی دره‌وشاوه‌ی ئێستای ناو ئه‌ده‌بی كوردییه‌، وه‌ك زۆربه‌ی نووسه‌ران به‌ شیعر ده‌ستی پێكرد و به‌ ڕۆمان و یادوه‌ری و گێڕانه‌وه‌ گه‌یشته‌ ترۆپك و وه‌ك ترۆپكی قه‌ندیل و هه‌ورێ و سه‌فینه‌شێتی خۆشناوان بڵند و جوان ده‌رده‌كه‌وێ بۆ عاشقانی كتێب و خوێندنه‌وه‌. ساڵی 2018ی ئه‌و ساڵێكی هات بوو (كۆڵان كۆڵان گێڕانه‌وه‌)و (ئه‌ستێره‌ی قه‌ڵاتێ) و (له‌ ناوزه‌نگه‌وه‌ لۆ بابه‌گوڕگوڕ) وه‌ك سێ شاكار، خوێنه‌رانی بۆ خۆی ڕاكێشا. ده‌رباره‌ی ئه‌و شاكارانه‌ و هی تریش ئه‌م گفتوگۆیه‌مان له‌گه‌ڵ سازدا.

 

 

* ئێستا چی دەنووسیت؟ چی دەخوێنیتەوە؟

-ئەز هەندێ دەم لە خوێندنەوە تێكەڵ و پێكەڵم، كتێبێ هێشتا تەواو نەبووە، دەچمە سەر كتێبێكیتر، شەو هەیە، ڕۆژ هەیە لە دوو سێ كتێبم خوێندۆتەوە، لەو كتێبەوە بازدەدەمە سەر ئەویتر و بۆی دەگەڕێمەوە، ڕۆمانێكم لە بن دەستە، دەچمە سەر دیوانە شیعرێ، دەگەڕێمەوە بۆ كتێبێكی دیرۆكی، یان فەلسەفی و هزری، لەوێوەش بۆ لای (هەزار و یەكشەوە) شەوێك، دوو شەوی لێ دەخوێنمەوە، چەند لاپەڕەیەكیش لە (چیرۆكی شارستانی) هەڵدەدەمەوە، شتێ لە بابەتی ڕۆژنامەی كاخەزی و ئەلیكترۆنیش سەربار، ئیدی..

هەوكە، بەر لە نووسینی ئەو چەند دێڕە، بەر لەوەی بێمە سەر كیبۆرد و دیار شاشەی ئەو ڕستانە، لە گژ خوێندنەوەی ڕۆمانێك بووم، ناوێ وی (جیهانی ئانا)یە، ڕەنگە دوای دەستهەڵگرتن، تۆ بڵێ وەستان لە نووسینەوەی ئەو ڕستانە، بۆ وی بگەڕێمەوە، لە گوینە، ناونیشانی كتێبێكی دی گازم بكات، لەو كتێبانەی لە ناو كتێبخانەكەم سەرەدیقانێی خوێندنەوە دەكەن و وەك بڵێی بڵێ:

ئەرێ، نۆرەی من نەهات!

چ دووریش نییە، بچمەوە دیداری یەكێ لەو سێ نووسەرەی هەمیشە دەیانخوێنمەوە و بە هانامەوە دێن( نیكۆس كازانتزاكی، دیستۆڤسكی، یەشار كەمال)، لە خوێندنەوەی ئەوانە دانابڕێم، زۆر كەڕەت، لەو دەمەی لە نووسین دەستەپاچە دەبم و ڕستە خۆ بە دەستەوە نادەن، هاوار بۆ ئەوان دەبەم، كتێبێكیان دەكەمەوە، هەستدەكەم لە خوێندنەوەی ئەوانەوە، دێمەوە سەر خەتی نووسین و بە ڕست وشە دێن و دەبنە ڕستە و نووسین سەردەكات.

دەزانی نووسینیشم بە خوێندنەوە دەچێ! هاسان نییە لە سەر كتێبێك بگیرسێمەوە، تۆتكە ناگرم، لەو كەسانە ناچم، تا لە كتێبێك نەبنەوە، دێرێك لە كتێبێكیتر نانووسن، من وا نیم، زۆر كات، لە دوو كتێب و پتر كارم كردووە.

لە بەرسڤی ئەو كەرتەی پرسیارەكەی ئێوە، دەڵێم:

ئێستێ، لەو كەژەی ساڵ، لە گژ نووسینی بەرگێكیتری (كۆڵان كۆڵان گێڕانەوە)م، نازانم كەینێ دەگەمە دوا سەرە كۆڵانی، چ پێناچێ، بنی بێ! لە تەنیشت كۆڵان كۆڵان، ڕۆمانێكم لە بن پەنجەیە، شنگال دەگێڕێتەوە، هەر وابێتەوە، شتێ لە گەشتە حەفت شەو و ڕۆژیەكەم دەنووسمەوە، ئەوەی لۆ نیل، قووچەكەكان، سارای سینا، وەڵاتی فیرعەونانم كرد، هیتریش..

 

 

* كتێبی (گوڵەستێرەكان كۆژنەوە) تا سێ بەرگ ڕۆیشت، دوایی بە سەر یەكەوە لە كتێبێكی گەورە چاپكرا. ئایا كۆتایی هاتووە، یان هێشتا ماویەتی؟ نیازی چاپكردنەوەیت نییە؟

-پێشتر لەسێ بەرگی گچكەدا چاپكرا، پاشترێ ئەو بەرگانە و هەندێ بەشیتر، لە كتێبێكی دەوروبەری سەدو هەشتاوحەفت هەزار وشەیی، چاپكرایەوە، دیارە ناونیشانەكان پاش و پێش كران و لە كۆتایی هەندێ بەشیشدا بە چەند ڕستەیەكی بەستنەوە بە بەشی دوای خۆیان بەسترانەوە، هەرچەندە ئەو كتێبە بەپێی زنجیرەی كات ڕیزنەكراوە، لە هەر ناونیشانێكەوە، لە ناوەندێ، لە دواوە، لە هەر شوێنێكەوە دەست بە خوێندنەوەی بكەی ئاساییە و خوێنەر تووشی پچڕان و پسانەوە نابێت.

لە بەرگی ناوەوەی ئەو كتێبە نووسراوە، كتێبی یەكەم، واتە بە دوایدا دێ، گوڵەستێرەكان كوژانەوە، چەندی نووسراوە، ڕەنگە هێندە و پتریشی مابێ، هەندێ سەربردەی پێشمەرگایەتی هەن، لەو كتێبە جێیان نەبۆتەوە، هەندێ سەربردە هەن دواتر بیرم كەوتنەوە و بیریان هێنامەوە، دیارە نووسینەوەی یادەوەری ئاسان نییە، ئەگەر بتەوێ بیانكەیتە دەقێكی ئەدەیی، ئاسان نییە و كاتی زۆری دەوێ، بەر لە چەند ساڵێ، چەند لاپەڕەیەكم لە كتێبی دووەمی (گوڵەستێرەكان كوژانەوە) نووسی، وازم لێی هێنا، نیازمە دوای تەواوكردنی (كۆڵان كۆڵان گێڕانەوە) بچمەوە سەری، نازانم دەگەمە كوێ..

حەزدەكەم چاپی دووەمی كتێبی یەكەم بكەمەوە، بە خەتێكی درشتتر، كاخەزی باشتر و بەرگێكی ڕێك و جوانتر، چاپی یەكەمی خەتەكەی زۆر وردە، ناڕێكە و خوێنەر ماندوو دەكات، دیارە چاپكردنەوەی كتێبێكی هەشت سەد نۆ سەد لاپەڕەش خەرجییەكی زۆری دەوێت و بە من هەرناستێ.

 

 

* حەمە سەعید حەسەنی نووسەر و ڕەخنەگر دەڵێ: بریا ڕووداو هەر لەوانە قەومابا كە توانای گێڕانەوەیان هەیە، ئاخر زۆرینە توانای گێڕانەوەی هەواڵێكێشیان نییە. تۆ لە (كۆڵان كۆڵان...) و ئەوانی تریش لەو كەسانەی توانای گێڕانەوەت هەیە، ئایا ئەو ڕووداوانە لە خۆت قەوماون، یان خەیاڵ و فەنتازیاشت تێكەڵ كردوون؟

و/ گێڕانەوە، گێڕانەوەی جوانمان مەبەستە، هونەرێكە لە دەست كەم كەس دێ، هونەرێكە تەنیا بە خوێندنەوەی زۆر فێری نابیت، بە فێربوونی هەندێ یاسا و ڕێسای نووسین فێری نابیت، ئەوەش بە هاناتەوە نایەت كە زمانی قسەكردنت دەوڵەمەندە توانای گێڕانەوەی زارەكییت هەیە و سەرنجی گوێگر ڕادەكێشی، هونەری گێڕانەوە، تێڕامانێكی دەوێ تایبەت بە گێڕانەوە، خەیاڵێكی دەوێ تایبەت بەگێڕانەوە، وەختە بڵێم، هونەری گێڕانەوە، تایبەتە بە هەندێ كەس و كەسانیتر لێی بێبەرین و فێری نابن!

تۆ بڕوانە، لە ناو كورد چەند كەس، چەند نووسەر لە گژ ئەدەبی گێڕانەوەن؟ كاروانێكن نەبەرایی دیارە نەبنی، بەڵام چەندیان دڵنشینن؟ پێم وایە زۆر كەمیان. مەرج نییە كە شاعیرێكی باشی، گێڕەرەوەیەكی باش بی، ئەوجا لە ناو ئەدەبی گێڕانەوە، یادەوەری هەر زۆر تایبەتە، مەبەستم یادەوەرییەكە كە بووبێـتە دەقی ئەدەبی، ئەوەیان لە دیدی من لە نووسینی چیرۆك و ڕۆمان قورسترە، چوونكێ لە لایەك نابێت لە ڕاستگۆیی دووركەویتەوە و نابێت ڕووداو و كەسی دەستكردی تێباخنی، لە لایەكیش جوانكاری بپارێزی كە ئەویش بە جۆرێك پێویستی بە ڕەگەزی خەیاڵە.

من نە لە كۆڵان كۆڵان گێڕانەوە، نە لە گوڵەستێرەكان كوژانەوە نە لە دیدەنی تاران و لە ناوزەنگەوە لۆ بابەگوڕگور و بە سێبەری كێوی قافەوە، لە هیچ كتێبێكی یادەوەریی و گەشتنامەی خۆمدا، ڕووداوی دەستكرد، كەسی دەستكرد، بوونیان نییە، هەموو ڕووداوەكان قەوماون، بە بەر چاومەوە، یان تۆزێ دوورتر، یان بۆمیان گێڕاوەتەوە، كەسەكان هەن، بەڵام هەندێكیان ناویان گۆڕاوە، من كاتێ لە سەر بەرگی كتێبێك دەنووسم: یادەوەری یان گەشتنامە، ئەوا سەربردەكان ڕاستیین و خەیاڵ نین، ئەگەر خەیاڵ بن، دەیانكەمە ڕۆمان. بەڵام،هەموو ئەو ڕووداو و كەسە ڕاستییانە ڕازاونەتەوە، بە ڕەگەزێكی هونەری گێڕانەوە كە من لێرە ناوی دەنێم ڕازاندنەوە، ڕازاونەتەوە، دیارە ئەو ڕازاندنەوەیەش لە خەیاڵەوە دێ، بە شێوەیەك كەسەكان ڕووداوەكان بە زەحمەت دەناسرێنەوە، هەر لە بەرهەندێ، هەندێ پێیان وایە، ئەوانەی من خەیاڵن. من یادەوەری خۆم بەو كچانە دەچوێنم، ئەها بە جلكی یەكپۆشی قوتابخانەوە لە ناو پۆلێ دانیشتوون، لە دیدی منەوە زۆر لە یەكتر دەچن، بەڵام ببینە لە بۆنەیەكدا، لە سەیرانێكدا جلكی میللی دەپۆشن و بە شێوەیەك خۆدەگۆڕن و دەڕازێننەوە، ناناسرێنەوە، یادەوەریی من كچانی سەریرانێن، نەك هی ناو پۆلێ. ڕاستی، من پەكم لە سەر ڕووداو نەكەوتووە، دارماڵم لە ڕووداو، ئەو كەسانە دەگێڕمەوە كە توانای گێڕانەوەی خۆیان نییە، كەسیش نەیگێڕاونەتەوە، با كەسیتریش هەبن و بیانگێڕنەوە، هی ئەوان دەبێت لە هی من جیا بێت، هی من لە هی ئەوان جیایە، ئاخر ئەگەر هەموو وەكو یەكتر گێڕامانەوە، یەكمان بەسە بۆ گێڕانەوە.

 

 

* لە كۆتایی كتێبی (لە ناوزەنگەوە لۆ بابەگوڕگوڕ) موژدەی نووسینەوەی حەوت ڕۆژەی هەڵاتنە گەورەكەت ڕاگەیاند، لەوە گەیشتی بە كوێ؟

ڕەنگە تۆ مەبەستت لەو چەند پەیڤە بێت: ((یەكەم دێری حەفت ڕۆژەی ڕێی هەڵاتن لێرەوەیە، هەڵاتنێ، كەس وێنەی نەگرت و بە كەس ناهێتە ڤەگێڕان.)) ئەوە لە ناو گێڕانەوەكەدا هاتووە و بە شێكە لە (لە ناوزەنگەوە لۆ بابەگوڕگوڕ) واتە دەكرێ وێنەی ڕستەیەك لێكبدرێتەوە كە هونەری گێڕانەوە خواستوویەتی، نەك هەواڵێ بێت بۆ خوێنەر و چاوەڕێی كتێبێك بێت بەو ناونیشانە، لەگەڵ هەندێش، ئەو حەوت ڕۆژەی هەڵاتنی میللەتێك، لە خەیاڵمە و دەینووسمەوە، چاوەڕێم گێڕانەوە هەڵقوڵێ و سەربكات و ئەو كتێبەش بنووسمەوە. ئیدی لە نووسین، كاری سەرەكی من گێڕانەوەیە، لە گێڕانەوەش یادەوەرییە، لە ساڵی (1968)ەوە پێداهاتوومە، ئەگەر مام، دەگەمە هەڵاتنە دیرۆكییەكە و گەڕانەوە و دواتریش.

 

 

* زۆر كەس دەڵێن: كۆڵان كۆڵان گێڕانەوە لە (داغستانی من)ی ڕەسوڵ هەمزاتۆڤ دەچێ. كاریگەریی هەمزاتۆڤ تا چەند بە سەر كۆڵان كۆڵانەوەیە؟

-ڕەنگە، (نازانم) سەروزیاد بێت بۆ ئەو پرسیارە، لەوەش دڵنیا نیم كاریگەرییەكە هەیە یان نییە، وەرامی ئەو پرسیارە لای من دەستناكەوێ، بەڵام یادەوەریی گەلەك خۆشم لەگەڵ (داغستانی من)ی عەزیز گەردی هەیە، ئا، عەزیز گەردی، ئاخر كە بەرگی یەكەمی دەرچوو، زۆر كەس بە هی عەزیز گەردی ناویان دەهێنا، هەمزاتۆڤ كەمتر ناوی دەهات، ئاخر دەزانی ئەو عەزیزە چ پاشایەكی زمان و وەرگێڕانە؟ من یادەوەریی خۆم لەگەڵ (داغستانی من)ی هەمزاتۆڤ گەردی گێڕاوەتەوە، ڕەنگە بكەوێتە بەرگی سێیەمی (كۆڵان كۆڵان..)ەوە. لە هەشتاكان، من ئەویندارێكی داغستانی من بووم، هەر ئەوكات و چیدی نەمخوێندۆتەوە، ئێستاش حەزدەكەم لە كتێبخانەكەم هەمبێ، جاروبار چاوێكی دەمێ، نیمە، عەزیز گەردیش نازانم بۆ چاپی ناكاتەوە؟ بۆیە، ئەگەر سێبەری داغستان بە سەر كۆڵان كۆڵانەوە هەبێ، ئاساییە، بەڵام حەزدەكەم كەسێ هەبێ، كاریگەرییەكەم بۆ دیار بكات.

 

 

كۆڵان كۆڵان باسی شەرمی خۆت لە كاتی هەرزەكاری دەكەیت، ئەوەتا لە لاپەڕە 388 دەڵێیت: ((دەمخوێندەوە، ئەگەر كوو دەنا لەو شتانەی دەمخوێندەوە بۆ كەسم نەدەگێڕایەوە، رەنگە ئەوەش لە شەرمەوە هاتبێ))

* ئایا شەرمی ئەو كاتی نییە، ئێستا دەتەقێتەوە و ئەو هەموو كۆڵانە دەگێڕیەوە؟

- شەرمەكە تا ئێرە بە تەنیشتمەوەیە! شەرم لەوێ، من لە گێڕانەوەی زارەكی باش نیم، كورتە چیرۆكێ، نوكتەیێ ناتوانم بە شێوەیەك بگێڕمەوە بەرانبەرەكەم بە تامەزرۆییەوە گوێم بۆ ڕادێرێ، داخوا شەرم دەبێتە هۆی نووسین؟ ئەوەش مەرج نییە، باشترە بڵێم نازانم، دەبێت لە فرۆید و دەروونناسان بپرسین. ڕاستی من زۆر بەر لەوەی یەكەم كتێبی خۆم، لە بارەی ئەدەبی گێڕانەوە، یان بڵاوبوونەوەی یەكەم بابەتم لەو بارەیەوە، ئەدەبی گێڕانەوەم نووسیوە، نووسیومە و دڕاندوومە و هەڵمگرتووە، بەڵام ترساوم لە بڵاوكردنەوە، ئەوانەش دوایی دەكەونە كتێبی (كۆڵان كۆڵان گێڕانەوە)وە، دەزانی هەندێ بەشی ناو ئەو كۆلان كۆڵانەی ئێستا لای تۆیە، مێژووی نووسینەكەی بۆ بیست و زۆرتریش دەگەڕێتەوە، هەندێ بەشی ناو (گوڵەستێرەكان كوژانەوە) بۆ دوورتریش دەگەڕێنەوە، یان رۆمانی ( خەوی پساوەی قەندیل) كە لە ساڵی (2008) چاپكراوە، هەشت ساڵێ بەر لەو بەروارە نووسراوە، لە هەشتایەكان ئەدەبی گێڕانەوەم نووسیوە و سووتاندوومە، مەبەستمە بڵێم، لەو هەشت نۆ دە ساڵەی دوایی كە چەند كتێبێكم بە سەریەكەوە چاپكرد، لەو كاتە و بە سەر یەكەوە نەنووسراون.

 

 

*یهكهم بابهتت لهكوێ و كهی بڵاوكرایهوه؟ لهشاخ لهچ ڕۆژنامه و گۆڤارێ بڵاوت دهكردهوه؟

-بهر له ڕاپهڕین چ لهشار و چ لهشاخ تهنیا شیعرم بڵاوكردۆتهوه، له قۆناغی ئامادهیی بووم، یهكهم شیعرم وە تێبگەم لە گۆڤارێ (دەنگی لاوان) بڵاوكردەوە، ئەو گۆڤارە كەسێ نازانم كێ غەمگینیان دەگۆتێ، لە سلێمانی دەریدەكرد، دوای ئەوە لە هاوكاری و كاروان بڵاوم كردۆتەوە.

لە شاخیش لە بیری نوێ و هەڵوێستی ئەدەبی و بانگ و ڕێگای ئاشتی و سۆسیالیزم، بڵاومكردۆتەوە.

 

 

* لە رۆمانی (ئەستێرەی قەلاتێ) كۆمەڵێ كەسایەتی مێژوویی كۆن و نوێت، كردوونەتە بابەتی ڕۆمانەكە، پرسیاری من ئەوەیە: ئەو هەموو كەسایەتییە بۆ بە یەكەوە؟ هەر یەكێ لەوانە بە تەنیا بابەتی ڕۆمانێك نین؟ چ شتێ ئەو كەسانە بەیەكەوە دەبەستێتەوە كە تۆ لە ڕۆمانەكەت كۆت كردوونەتەوە؟

- من وەك خوێنەرێكی ڕۆمانەكە نەك نووسەرەكەی دەڵێم :پیری پەنهانزان بە یەكتریان دەبەستێتەوە، ئەو پیرەی خەیاڵییە و لە دەرەوەی ڕۆمانەكەدا، لە ناو مێژوودا بوونی نییە، ئەو كەسایەتییە مێژووییانە بە یەكەوە دەبەستێتەوە و لە مێژوو دەریان دەهێنێ و دەیانخاتە ناو ڕۆمانەوە، هەڵبەتە دەگۆڕێن و دەبنە كەسایەتی ڕۆمان. رستێكیتر بەیەكەوە دەیانبەستێتەوە، ئەویش چۆنیەتی مردن و هەندێ نهێنییە، تۆ بۆ چەند ساتێ لە ڕۆمانەكە بڕۆوە ناو مێژوو بەڵام زوو بگەڕێوە، دەبینی:

* مردنی ئەو كەسایەتییانە ڕوون نین و پڕ ڕاز و گومانن؛ داخوا پیاوی ناو ئایەتان( عەبدولخالق مەعرووف) تەنیا كتێبەكەی سەری خوارد؟ شاعیری ئەی ڕەقیب بەڕێكەوت بە هۆی دو پشكە گۆشتەوە مرد؟ ئەحمەد موختار جاف بۆ كوژرا؟ كاوێزاغا لە خۆوە مرد؟ بۆ نەیانهێشت شەهابە بچێتە میسر و دەنگی تۆمار بكرێ؟ ئەدی سمكۆی شكاك و پیلانەكەی ئینگلیز كە لە هەولێر بۆی دانابۆوە؟ ئەستێرەی زەرد( مارگرێت جۆرج) كێ كوشتی؟

لە ڕۆمانەكەدا، نهێنیی چۆنیەتی مردنیان بە یەكەوە گرێیداون و شتیتریش...

بێگومان هەر یەكێ لەو كەسایەتییانە بابەتی ڕۆمانی چەندان بەرگین، لێ دەكرێ ئەوانە و هیتریش لە ڕۆمانێكی گچكەدا جێبكەیتەوە، ئەوە دەگەڕێتەوە، بایەتی ڕۆمانەكە و دەسەڵاتی ڕۆماننووسەكە، جا من لە (ئەستێرەی قەڵاتێ) چەندێ لەو كۆكردنەوە و گرێدانە سەركەوتووبوومە، ئەوە بۆ ئێوە و خوێنەری ڕۆمان و خوێنەری ورد بەجێدەهێڵم.

 

 

* من وەك خوێنەرێكی بەردەوامی بەرهەمەكانت، كتێبی ( لە ناوزەنگەوە لۆ بابەگوڕگوڕ) و (ئەستێرەی قەڵاتێ) لە رووی زمانەوە لە لووتكەدا دەبینم، ئاخر هێندە زمانێكی میوزیكی و حەیرانی و كورتبڕت بەكارهێناوە، خوێنەر حەیران دەكات، ئایا خۆت ئەوەت ویست، یان ئەزموونی زیاتری نووسین و زمانەوانی و خوێندنەوە ئەوهی پێكردی؟

- ئەز گەلەك گرنگی بە زمان دەدەم، هێند زۆر، تا دڵ دەڵێ زێ، ئاخر دەق واتە زمان، ئەگەر زمان لەنگ و گێڕووێڕ بوو، واتا ڕاوەستاو نابێت، بێ زمانێكی ڕەوان و تەڕ و ناسك، كوا دەقی جوان؟

جار هەیە، لە ساتی نووسیندا، لەوە دەردەچم ئاگام لێبێ چی دەنووسم، بەڵام ئەگەر ڕستەیەك خواربۆوە، وشەیەك لە خەت دەرچوو، یەكسەر زەنگێك، زەنگی زمان بە ئاگام دەهێنێتەوە و لە نووسین دەموەستێنێ، تا ڕستە و وشەكە ڕاست نەبنەوە و نەیەنەوە سەر خەت، منیش نایەمەوە سەر خەتی نووسین.

هەوڵمداوە، لە ئەدەبی گێڕانەوە زمانی شیعر، شیعرێتی بزر نەبێت، ڕەنگە بۆ ئەوە كازانتزاكی بە هانامەوە هاتبێ، بۆیە ئەگەر بگەڕێی، ڕستەی شیعری دەبینییەوە، دیارە ڕستەی شیعریش جوانی دەداتە گێڕانەوە.

لە هەڵبژاردنی وشان، ئەمن لە دەوروبەر، لە دایكم و بابم و كۆڵانێ و چیاوچۆلان وشیم كردووە، واتە وشە لە ناو ڕستەوە فێربوومە، لە هێمن و هەژار و عەزیز گەردی و زۆریدی وشەم دزیوە! بۆیە ئەگەر كوو دەنا لە بەكارهێنانیان بە هەڵەدا ناچم، خۆ ئەگەر لە فەرهەنگیش وشەیەك فێربووبم، گەڕاوم، سۆراغم كردووە، تا پێنەكەوتووم، ئەو وشەیە لە چ جێ و چۆن بەكاردێ نەمخستۆتە ڕستەوە، وەكو هەندێ كەسیش ناكەم هەر بۆ ئەوەی بڵێن، فەرهەنگی وشەی دەوڵەمەندە، كۆمەڵێ وشەی هاوواتای بە دوای یەك داوە، هەوڵمداوە، وشە بە پێی پێویست و لە جێی خۆی بەكار بهێنم و دەست بە وشەوە بگرم، ڕستە نابێ وشەی زیادەی تێدابێ، ڕستەی زیادەش نابێت هەبێت، هەوڵمداوە وشەی زار و بن زاران بەكاربهێنم و بە بیانووی زمانی ستاندار كە نیمانە، خۆم بە دەڤەرێكی دیاركراوەوە نەبەستمەوە، هەر وشەیەكیش لەوانە لە جێی خۆی و بە شێوەیەك ئاوازەیەك بداتە ڕستەكە، بۆنموونە، بڕوانە ئەو وشە هاوواتایانە:

(كەمێ، بڕێ، هەندێ، پیچەك، قیچەك...) ئەوانە دەكرێ لەگەڵ ئەو وشانەی لە دوایەیان دێن، هەڵیانبژێری و بە شێوەیەك لە خوێندنەوە جوان بێنەوە، ئەها: كەمێ كا....، بڕێ بەڕوو.....، هەندێ هەنار......، پیچێ پەمۆ...، قیچەك قەیسی..)

بەرێ خۆدێ، ئەگەر لەگەڵ (كا)یەكە (پیچێ)ت دانا، ئەو ئاوازەیە چێنا بێ.

من لە نووسین ئەو هەوڵانەم داوە، ئەوجا ئەگەر لێی سەركەوتووبووم، ئەوە زمانەكە ناسك دەبێت و بابەتەكە خۆشتر دەخوێندرێتەوە.

دڵخۆشم بەوەی تۆ زمانی منت بەدڵە.