ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

 

هونەرمەند (زایەر عەبدوڵا) دوای بڵاوكردنەوەی بیرەوەریەكانی بەناوی (تەیراوە... هەر بەپیاسە)، كە تاڕادەیەكی باش دەنگدانەوەی هەبوو، دیارە ویستویەتی ئەسپی خۆی لە نووسینی رۆمان تاوبدا. ئەوەتا لەم ماوەیە رۆمانی (رەحەتەلوقم)ی وەك یەكەم رۆمانی لە بەرگێكی جوان و بەتیراژی 1000 دانە لە (ناوەندی ئاشتی) بۆ چاپ و بڵاوكردنەوە بڵاو كرایەوە.

ئەم رۆمانە قەبارە( 1621x) ە لە دووتوێی 150 لەپەڕە پێك دێت، باس لە چیڕۆكێك دەكات كە لە ساڵەكانی 1963 دەست پێدەكات و شوێنیش شاری هەولێر و گەڕەكی (تەیراوە)یە.

چیڕۆكی رۆمانكە باس لە شۆڕش و بەچیاكەوتنی كۆمەڵێ پۆلیسی بنكەی خانەقا دەكات لە دژی حكومەتی ئەوسای عێراق، لەو كۆمەڵە پۆلیسەش فۆكس دەخاتە سەر عەریف عەتەوڵڵای تەیراوەیی، ئەوكاتەی بەچیا دەكەوێ بەگمی خێزانی زگی لەسەر زاریە، بە منداڵی نۆبەرەیان دووگیانە.

بەگم.. لەگەڵ خێزانی تەواوی پۆلیسەكان لەلایەن رژێم دەستگیر دەكرێن و لە زیندان دەئاخرێن، دوای ماوەیەك بەگم منداڵەكەی لەدایك دەبێ و ناوی دەنێ (غەریب)، قەدەری ئەو خانەوادەیە وا دەگوزەرێ دوای ماوەیەك عەتاوڵای پۆلیس شەهید دەبێ و بەگم و منداڵەكەی لە زیندان بەر دەبن، هەرچەند كەسوكاری بەگم داوای لێدەكەن شوو بكاتەوە، بەڵام ئەو رازی نابێ و بڕیاردەدات بەسەر كوڕەكەیەوە دابنیشێت و گەورەی بكات. بۆ ئەمەش لە حەسارێك لە ژورێك ماڵێك پێكەوە دەنێ و كارێكیش لە حەمامی ژنان پەیدا دەكات، مەمرەو مەژی ژیان  بەڕی دەكات و سەبر سەبر غەریب گەورە دەبێ.

رەنگە بێ باوكی و نەبوونی سەرپەرشتیارغەریب والێدەكات بەرەو ئاقارێكی خراپ بڕوات، هەر زوو واز لە خوێندن دەهێنی و روو لە شەڕە گەڕەك "كە ئەو سەردەم لە گەڕەكە مللیەكان باو بوو" دەكات و دوایی روو لە مەجلیسی مەی و خواردنەوەو مەیخانەو قومار دەكات، بەمەش تووشی دەردەسەری و شەڕو ئاژاوەو بەندیخانە دەبێ، بەهۆی راڕایی و نەبوونی باگڕاوندێكی مەعریفی ئەوە لەبیر دەكات كە كوڕە شەهیدە و تەنها بۆ رزگار بوون لە بەندیخانە دەكەوێتە ژێر كاریگەری سەرۆك جاشێك و بەهۆی دەرباز كردنی لە بەندیخانە دەبێتە پیاوی ئەو سەرۆك جاشە، دایكیش دەباتە ماڵی ئەو سەرۆك جاشە و وەك كارەكەر لەو ماڵی ئەوان ئیش دەكات، هەر لەو كاتیش ژنێكی هەڵاتووی چاو پێدەكەوێت و بۆ داڵدەدانی دەیباتە لای هەمان ماڵ ورادەستی دایكی دەكات و دوایی ئاشقی دەبێت و دەیهێنێت و ماڵەكەیان لە حەسارەكە ئاوەدان دەكاتەوە و منداڵیان پەیدا دەبێ، تا راپەڕینی ساڵی 1991 پەرپا دەبێت، هەر لە رۆژی یەكەمی راپەڕین دایكی شەهید دەبێت و بەم شێوەیە ژیان دەكەن.

لە دوای راپەڕینبەهۆی گرانی و نەبوونی كە ئەوكاتە روی لە مەملەكەت كردبوو، ماڵەكەی دەكاتە قومارخانە و هاموشۆكەرانی زۆر دەبن و بەمەش شەوانە پارەیەكی باشی چنگ دەكەوێت، بەڵام هەرزوو لەقومار دەیدۆڕێنێ، لەولاشەوە لەخواردنەوە ناكەوێ.

تا رۆژێك لەپڕ چەند چەكدارێك، كە ماوەیەك بوو تاقیبی ماڵەكەیان دەكرد، ژنەكەی دەڕفێنن و پاش سەرو سۆراغێكی زۆر تەرمە شێوێنراوەكەی دەدۆزێتەوە و بە جلەكانی دەیناسێتەوە، بە هیمەتی خەڵكی تەیراوە لە تەنیشت دایكی دەینێژن، بەمەش هێندەی تر شیرازەی ژیانی تێك دەچێت، لەبەر بێ دەرەتانی و هەژاری منداڵەكانیشی بە خانەی بێسەرپەرشتان دەسپێرێ.

دوای ئەوە پاڵەوانی رۆمانەكە بەهۆی راڕایی و لاوازی بیركردنەوەی و بە پاساوی دینداری تۆبەكردن، دەكەوێتە داوی گروپێكی تیرۆرستی، گروپەكە وەك كاری هەمیشەییان هەوڵ دەدەن سادەی و لاوازیەكەی غەریب بقۆزنەوەو لەناو بازاری تەیراوە كاری تیرۆریستی پێ ئەنجام بدەن، بەڵام لەوكاتە هەست بەو هەڵەیە دەكات كە تێی كەوتووە، بۆ ئەوەی نەچێتە ژێر باری داواكاری گروپە تیرۆریستیەكە بڕیاری خۆكوشتن دەدات و كۆتایی بە ژیانی خۆی دێنێ..

نووسەر لە رۆمانەكەی تەنها چیڕۆكی عەریف عەتاوڵڵاو بەگم وغەریب ناگێڕێتەوە، بەڵكو چەندین روداوی دی بە شێوەیەكی هونەریانەی جوان تێكەڵكێش كردوە، هەر لە شەڕی عێراق – ئێران و گیرانی هونەرمەند (محەمەد جەزا) لە لایەن ئەمنی ئەوكات و كۆچكردنی هونەرمەند (سوبحی كۆیی) بەڕوداووی هاتووچۆ لەسەر رێگای (كۆیە ـ هەولێر) و راپەڕینە جەماوەرییەكەی نەوەدو یەكی هەولێر..

من وەك خوێنەرێكی رۆمانەكە بەشێكی ژیانی خۆم و خانەوادەكەم لەناو رۆمانەكە دیتەوە، ئاخر منیش منداڵیم لەتەیراوە بەسەر برد. وەك كوڕە شەهیدێكیش،دایكم رەنجێكی زۆری بۆ ئێمەدا، بە نانكردن بۆ ماڵان و وردەواڵە فرۆشتن لە ماڵەوە ئێمەی گەورە كرد، بەڵام رەنگە ژینگەی ئێمە و خانەوادەی ئێمە جیاوازتر بێت، ئاخر ئێمە هەر بەمنداڵی كاریشمان دەكرد و قۆناغەكانی قوتابخانەشمان تەواو كرد، وازهێنان لە قوتابخانە لە خانەوادەی ئێمە كارێكی نەكردەبوو، بۆیە ئێمە تا رادەیەك دووربووین لەو رێڕەوەی پاڵەوانی رۆمانەكەی زایەر عەبدوڵا (غەریب) گوزەری پێداكرد، راستە پاڵەوانی رۆمانەكە هەر لە مێردمنداڵیەوە ئاكاری سەركردەی تێدا بەدی دەكرێ، بەڵام كەسێكی راڕا و لاوازە، زوو دەكەوێتە ژێر كایگەری قسەی (شوكری) سەرەك جاش، تاكو خۆی لە بەندیخانە دەرباز بكات. دوایش دەكەوێتە ژێر كاریگەری باندێكی تیرۆریستی ئیسلامی سیاسی، تا ئەوكاتەی هانی دەدەن كە پشدێنی بۆمبرێژكراو لە خۆی ببەستێ و لە بازاری پیرەژنان لە تەیراوە خۆی بتەقێنێتەوە.لە وكاتە هەموو ئەو ژیانەی منداڵی و مێرمنداڵی گەنجی وەك فلاش باك دێنە بەر چاوو و دەستی ناگرێت هاوشاری و برادەرو نەیارەكانیشی كە لە خۆشی و ناخۆشی بەكەلكی هاتبوون،خەڵتانی خوێن بكات، بۆیە بۆ خۆ دەربازكردن لە دەستیان بڕیاری خۆكوشتن بە مەی و ڕەحەتەلوقمدەدات. دور لە چاوی هاوگەڕەكەكانی لە شوێنێكی دور لە گەڕەكەكەی،شەوێك دەست بە خوردنەوە دەكات و تابەیانی لەسەر كێلە بەفرەكانی قەراغ شەقامێك رادەكشێ و رەق دەبێتەوەو گیانی دەسپێرێ. خەڵكە بە ئەمەكەكی تەیراوەش كاتێ بەمردنەكەی دەزانن، وەسیەتەكەی بەجێ دەگەییەنن و لەنێوان بەگمی دایكی و سەبریەی خێزانی بەخاكی دەسپێرن..

"لە دوا هەناسەی لە دوا چاوكردنەوە و پشوونوزەیەكی لێوە هات:

+ئۆخەی كە سەرم بەرزە... راستە لەو تەیراوەی بە ئارەقخۆر و قومارچی و بەڕەڵا ناسراوم، بەڵام رۆژەك لە رۆژان، جارەك لە جاران بەهیچ جۆرێك نامەردیم نەكرد... ئەمن هەموو شتەك بووم، هەموو شتەكم كرد، بەس دەگەی نامەردیم لەكەس نەدا و قەتیش نامەرد نەبووم"

لە روی زمانیشەوە نووسەر بە زمانێكی سادە و بێ گرێ و بە بنزاری هەولێریان رۆمانەكەی گێڕاوەتەوە، چەندین وشەو ئیدیۆمی ئەو سەردەمی بەكار هێناوە و كە رەنگە ئێستا لەبیر چووبنەوە.ئەمەش جوانیەكی تری داوە بە رۆمانەكە..