من شیعرم

بنەچەم دەچێتەوە سەر باران و

لەگەڵ گەردانە گەوهەرییەکان و

گەردە سەرەتاییەکانی گەردوون لەدایک بووم

لەوەتەی هەم / جیلوەی جوانی و

ژێ بە ژێ ژیڵەمۆ و ژانەکانی ژیان دەنووسمەوە

من شیعرم / عاشقی درەخت و سەوزاییم

گیا لەسەر سینگم دەڕوێ و

گوڵ لەسەر شان و ملم

خۆرەتاو لەناو لەپێکی دەستم هەڵدێ و

لەپی دەستەکەیترم مانگ

گیرفانێکم پڕییەتی لە وردە کتێبی ئاسمانی

گیرفانەکەیترم پڕ لە وشەی شینی مەعریفە

من جەستەیەکم لە هەور و

چاوەکانیشم پڕ لە ئەستێرەی ڕووناک

پەنجەکانم لە ئاگر و نینۆکەکانم لە ئەلماس

ڕۆحم پڕە لە تریفە و هەناسەم لە با

 

من شیعرم

لە شەوە تاریکە دۆزەخییەکان

دێم و خۆم دەخزێنمە نێو باوەشی خەونەکانتان

دێم و لە سووچێکی ماڵەکانتان دەمێنمەوە

تۆز لەسەر کتێبی نێو دەلاقەکانتان لادەدەم

شووشەی فانۆسەکانتان پاکدەکەمەوە

من لە هەموو شوێنێکم

لەگەڵ خۆر ئاوادەبم و

لەگەڵ مانگ دەردەکەومەوە

لەگەل بەفر دەتوێمەوە

لەگەڵ کوڵیکە سوورەکان سەردەردێنمەوە

من ڕۆژێک بە زمانی ئاو قسە دەکەم

ڕۆژێکیتر بە زمانی ئاگر

ڕۆژێک بەزمانی با قسە دەکەم

ڕۆژێکیتر بە زمانی باڵندە

ڕۆژێک بە زمانی مۆم قسە دەکەم

ڕۆژێکیتر بە زمانی ماسی

من ئاوازێکی ئەبەدیم /

لەنێو چاوی تاڤگەکان و ڕووبارەکان و ڕەشەباکانم

من کاتژمێرێکم /

لەنێو دڵی ساڵەکان و وەرزەکان و سەدەکانم

من شیعرم

لە دوورترین دوورییەکانی دووری

خەونەکانی خودا و زەردەخەنەکانی میشوولەیەک دەخوێنمەوە

هەموو شەوێک

گوێ لە گۆرانییە ئیرۆسییەکانی وردە ئەستێرەکان ڕادەگرم

لە نێو قووڵایی تاریکی ڕوخساری خۆرەتاوە بێئۆقرەکان ڕەسم دەکەم

لەسەر پشتی مردن

قەسیدەی دڵنشینە شادومانییەکانی ژیان دەنووسمەوە

لەنێو ئەبەدییەتی باخچە کەپرێک بۆخۆم دروست دەکەم

لەکاتی ماندووبووندا / لەنیو باوەشی شەپۆلەکان پشوو دەدەم

لەکاتی بیرکردنەوەش / بە بزنەڕێیەک بەرەو هەورازەکان سەردەکەوم

دەتوانم لەهەر چرکەیەک شێوەی جەستە و نیگا و ڕوخسارم بگۆڕم

دەمێک لەنێو ماڵی تەمە سپییەکان و دەمێک لەنێو قووڵایی دەریا

دەمێک لەنێو خەیاڵی فریشتەکانی دۆزەخ

دەمێکیتر لەسەر زاری ئەشقیایەکی یاخی

من لەهەموو شوێنێک و لەنێو هەموو زەمەنێکم

من شیعرم

مرۆڤ و ژیان و شەقام و کچۆڵە نامرادەکان

باخچە و ئاگر و ئەستێرە و گوڵ و گەڵا و درەخت و ماسی

پەپوولە و سنەوبەر و سەوزایی و عەشق و ئازادی و یاخیبوون

لەکوێبن من لەوێم

بەڵام /

جەڵاد و ستەمکار / بیابان و مردن / مرۆڤکوژ و ئازادیکوژ

کۆیلە و نامۆبوون … لەکوێبن من لەوێنیم

من / میلۆدییە پڕسۆزەکەی لەدایکبوونەوەم

بوونم / فۆڕمێکی بێدەنگ نییە

من کەمانجەیەکی پڕ قسە و گەردەلوولێکی پڕ جووڵەم

لەنێو مندا

بەرد و باران و بەفر / باڵندە و بلوور و بێژینگ

بەرسیلە و بۆق و بەرماڵ / بەندەر و بەیداغ و بڵێسە

هەر هەموویان قسە دەکەن

من دەمارەکانم پڕن لە شەونم

سییەکانم پڕ لە هاوار

من پەیکەرێکم لەجوانی و کەڕنەڤاڵێکم پڕ لە ڕەنگ

من شەمەندەفەرێکم لە ئاگر

فارغۆنێکی درێژ بەدوایخۆمەوە ڕادەکێشم

بەنێو سەدەکان و کیشوەرەکان و ئۆقیانووسەکان ڕەت دەبم

ژوورێکی فارغۆنەکەم / پڕاوپرە لە جوانییە ئەبەدییەکان

ژوورێکیتر / پڕاوپڕ لە لەچێژ و ختووکە ڕۆحییەکان

دواژووریش / پڕاوپڕە لە ئارامبوونەوەی دەمارە سترێسییەکان

من شیعرم / ڕۆمانێکی بێکۆتاییم

هاتووم دڵی گەردوون پڕ بکەم لە خۆشەویستی و

لەنێو جەستەی خۆمدا

وێنەی ئەو درەختە بکێشم

کە لقی ئەڤینداری و شکۆمەندی و

گەڵای / ئامانج و حەز و خەونە گەورەکانتان دەردەکات

هاتووم / بەهای مرۆڤ و مرۆڤایەتی لە بڵندترین شوێن ڕابگرم

چونکە دواجار / من پەرچەمە شەکاوەکەی ژیاندۆستیم

 

                                                              بەفرانباری ٢٠٢١

 

 

 

گەڵاجاف
درەنگانی شەوی رابردوو ئافرەتێكی بەتەمەن لە یەكێك لە زیندانەكانی كەكوك گیانی لەدەستدا، پۆلیس دەڵێ ئەوئافەتە تووش بووی پەتای كۆرۆنابووەو بازگانی بەجەستەی مرۆفەەكردوە بۆیە خرابووە زیندانەوە.
ئەمڕۆ سێ شەممە 26ی 1 ی 2021، عەقید یوسف ساڵح، بەرێوەبەری پۆلیسی دۆمیز لە شاری كەركوك ، بە (رێگای كوردستان )ی راگەیاند:" درەنگانی شەوی رابردوو ئافرەتێكی تەمەن 62 ساڵ بەناوی ( ه ع م ) لەنێو زیندانی تەسفیراتی كەركوك گیانی لەدەستدا."
گوتیشی :" ئەوئافرەتە پێشنر كاری كڕین وفرۆشتنی جەستەی مرۆڤی كردوە بەتایبەت كڕین و فرۆشتنی گورچیلە پاشتر ئاشكرا بووەو دەستگیركراوە."
ئەو بەرپرسەی پۆلیس راشیگەیاند:" ئەو ئافرەتە تووشی پەتای كۆرۆناهاتبوو لەكاتی گواستنەوەی بۆنەخۆشخانەی شیفای تایبەت بەچارەسەری تووش بووانی پەتای كۆرۆنا گیانی لەدەستداوە."

 

لیژنەی باڵای رووبەرووبونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، ئەمڕۆ بە سەرپەرشتیی ڕێبەر ئەحمەد وەزیری ناوەخۆ و بە ئامادەبوونی وەزیرە پەیوەندیدارەکان و پارێزگار و بەرپرسی یەکەی ئیدارە سەربەخۆکان، لیژنەی باڵای رووبەرووبونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا کۆبووە.

دەقی بڕیارەکانی لیژنەی باڵای رووبەرووبونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا:

  1. دەوامی قۆناغەکانی 1 و 2 بنەڕەتی و 12 ئامادەیی (حکومی ـ ناحکومی) تا رۆژی (2021/1/7) رادەگیرێت و سەر لە نوێ هەڵسەنگاندن بۆ رەوشی تەندروستی دەكرێت.
  2. قۆناغی 1 و 2 بنەڕەتی و 12 ئامادەیی دەتوانن تا کردنەوەی قوتابخانەکان، بەشێوەی "نائیلزامی" سوود لە وانەکانی قوتابخانەی ئەلیکترۆنی و ئۆنلاین وەربگرن.
  3. قۆناغی 3 بنەرەتی تا 11 ئامادەیی (حکومی - ناحکومی) بە شێوازی ئەلیکترۆنی لە خوێندن بەردەوام دەبن. هەروەها تا رۆژی (2021/1/7) و سەر لە نوێ هەڵسەنگاندنی رەوشی تەندروستی، سەردانکردنی بە گروپ و ئامادەبوون لە قوتابخانەکان رادەگیرێت.
  4. ئەو قوتابخانانەی کە لە گوندەکان و ئەو ناوچانەی كە هێڵی ئینتەرنێتیان وەک پێویست نییە و ژمارەی قوتابیانیان سنووردارە، دەوامیان بۆ گشت قۆناغەکان رادەگیرێت.
  5. دەوامی باخچەی منداڵانی ناحکومی تا رۆژی (2021/1/7) رادەگیرێت و سەر لە نوێ هەڵسەنگاندن بۆ رەوشی تەندروستی دەكرێت.
  6. دەوامی پەیمانگاکانی حکومی و ناحکومیی وەزارەتی پەروەردە تا رۆژی (2021/1/7) رادەگیرێت و سەر لە نوێ هەڵسەنگاندن بۆ رەوشی تەندروستی دەکرێت.
  7. بەمەبەستی رێکخستنەوەی ساڵنامەی خوێندن و تاقیکردنەوەکان، وەزارەتی پەروەردە بۆ دەستپێکردنەوەی دەوام سوود لەو پشووە فەرمییانە وەردەگرێت کە بە پێویستی بزانێت.

8.لە زانكۆ و پەیمانگاکان بۆ بەشە زانستییەکان، سیستەمی خوێندنی نێو كامپەس و خوێندنی ئەلكترۆنی (خوێندنی ئاوێتە) بەپێی ھەمان پلانی پێشوو ھەروەھا بە ڕەچاوکردنی رێنماییە تەندروستییەکان تا رۆژی (2021/1/7) وەك خۆی بەردەوام دەبێت.

  1. بەشە مرۆییەکانیش لە زانکۆ و پەیمانگەکاندا بە ڕەچاوکردنی رێنمایی تەندروستیی زیاترەوە، تا (2021/1/7) بەھەمان شێوەی پێشوو وەک خۆی بەردەوام دەبێت.
  2. راسپاردنی ژووری ئۆپەراسیۆنی پارێزگاکان بۆ چاودێریکردنی شوێنە گشتییەکان (مزگەوت، کلێسە و هۆڵی بۆنەکان) بە مەبەستی پابەندکردنیان بە رێنماییەکانی خۆپارێزی لە ڤایرۆسی کۆرۆنا.
  3. دووپاتکردنەوەی جێبەجێکردنی گشت بڕگەکانی بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان ژمارە (52) لە (2020/10/24).

ئەم بڕیارانە لە ڕۆژی (2020/12/2) کاری پێدەکرێت، دوای ئەم ڕێکەوتە لیژنە کۆدەبێتەوە بۆ سەر لە نوێ تاوتووێکردنی ڕەوشی تەندروستیی هەرێمی کوردستان.

ھاوڕێیانی تێکۆشەر لە حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان.
 
بە بۆنەی سی و پێنجەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستانی تێکۆشەر کە دەکەوێتە ١٢/١٢، سڵاوی تێکۆشان و خەباتی حزبی شیوعی کوردستان بە سەرکردایەتی و کادیر و ئەندامان و لایەنگرانی حزبی زەحمەتکیشان ڕادەگەیەنین،و دوپاتی خەباتی ھاوبەشی لەمێژینە و بەردەوامی ھەردوو حزب لە پێناوی نیشتیمان و مافی ڕەنجدەر و زەحمەتکێشانی گەلی کوردستان دەکەینەوە.
پەیوەندی تێکۆشەرانەی ھەردوو حزب لە ساڵانی پێشمەرگایەتی و تێکۆشانی چەکداری بناغەی بتەوی پەیوەندی دوو قۆڵی داناوە، و بۆچونە ھزرییەکانی ھەردوو حزبیش لە چوارچێوەی بیری چەپ و پێشکەوتنخواز گەشە و پەرەپێدانێکی چلۆنایەتی لە کاری ھاوبەشدا ئەنجام داوە کە بێگومان دەبێتە پێگەیەکی گرنگ بۆ کۆکردنەوەی ھێز و کەسایەتی چەپ و پێشکەوتنخواز لە چوارچێوەی بەرنامەیەکی نیشتمانی — چینایەتی کوردستانی کە لەگەڵ پێداویستی قۆناغی رزگاریخوازی نیشتمانیدا بگونجێت و ڕۆڵی چەپ کاراتر و کاریگەرتر لە گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی بکات.
سەرکەوتن بۆ تێکۆشانی ڕەوای گەل لە پێناوی ئازادی و وەدەسھێنانی سەرجەم مافەکانی.
مەکتەبی سیاسی
حزبی شیوعی کوردستان
کانوونی دووەمی ٢٠٢٠

شیعری ( یەکەمجار کە هاتن (

یەکەمجار بۆ کۆمۆنیستەکان هاتن

من هیچ قسەیەکم نەکرد

چونکە من کۆمۆنیست نەبووم

دواتر بۆ سۆشیالیستەکان هاتن

من هیچ قسەیەکم نەکرد

چونکە من سۆشیالیست نەبووم

پاشان بۆ کرێکارەکان هاتن

من هیچ قسەیەکم نەکرد

چونکە من کرێکار نەبووم

پاشان بۆ جولەکەکان هاتن

من هیچ قسەیەکم نەکرد

چونکە من جولەکە نەبووم

دواجار بۆ منیش هاتن

بینیم هیچ کەسێک لەوێدا نەماوە

تا قسەیەک بۆ من بکات …!

مارتن نیمۆلەر

 

_ تێگەیشتنێک بۆ فاشیزم :

فاشیزم ئایدیۆلۆژییەکی ئالۆز و فرە ڕەهەندە ، فۆرمێکە بۆ بەڕێوەبردنی دەسەڵات ، ڕەگی فاشیزم لە نێو ئایدیۆلۆژییاکان بەتایبەت ، ناسیۆنالیزم و نەتەوەپەرستیی چەکەرە دەکات ، هەر ئایدیۆلۆژیایەک کاتێک دەگاتە ئاستی دۆگمایی فاشیزم بەرهەم دەهێنێ ، بەمانای ( ئایدیۆلۆژیا / دۆگما / فاشیزم ) . دەسەڵاتی فاشیزم دەسەڵاتێکی عەسکەرتاری تاکڕەوانەیە ، باوەڕیان بە یەکسانی و دادپەروەری نییە . لە ڕێگەی توندوتیژییەوە مامەڵە لەگەڵ نەیارەکانییان دەکەن و تاکەکانی کۆمەڵگە سەرکوت دەکەن ، فاشیزم زۆرجاران بۆ یەکلایی کردنەوەی کێشەکان ( شەڕ ) بە باشترین ئۆپشن و چارەڕێگە دەزانن ، کاریان بەوە نییە لە ئاکامدا چ کاولکارییەک و قەسابخانەیەکی لێدەکەوێتەوە لەمبارەوەش / کەمنین نموونەی کاولکارییەکان و کۆمەڵکوژییەکان ، ( هۆلۆکۆست و جینۆساید ) لە مێژووی فاشیزم هەمیشە دووبارە دەبنەوە ، لە سەرەتا لە ساڵی ( ١٩٢٢ _ ١٩٤٥ ) فاشیزم لە ئیالیا بە ڕابەرایەتی مۆسۆلینی سەریهەڵدا ، پارتی فاشیستی نەتەوەیی پێکهێنا ، دواتریش لە ئەلمانیا ، بە دوای جەنگی یەکەمی جیهانی ، لە ٥ی جانیوەری ( پارتی کرێکارانی ئەلمانیا ) دادەمەزرێ ، هیتلەر لە ١٦ی سیپتەمبەر دەبێتە ئەندامی ئەم حیزبە ، لە ٢٤ی فێبروەری ئەم حیزبە لە پلاتفۆرمێک ناوی خۆی دەگۆڕێت بۆ ( پارتی کرێکارانی ناسیۆنال سۆسیالیستی ئەلمانیا ) ، دواتر دەبێت بە ( حیزبی نازی ) ( ١٩٣٠ _ ١٤٣٥ ) . هیتلەر لە ساڵی ١٩٢١ دەبێتە سەرۆکی ئەم حیزبە ، بە شێوەیەکی ئاسایی هەموو فاشیستێک دیکتاتۆرە بەڵام ، مەرج نییە هەموو دیکتاتۆرێک فاشیست بێت . لە سەرەتا فاشیست بوون ناوێک و شوناسێکی ئاسایی بوو بەڵام ، دوای کارەساتی ( هۆلۆکۆستی جولەکەکان ) کە ، شەش ملیۆن مرۆڤ تیابوونە قوربانی ، دوای ئەوە بوو بە شوناسێکی شووم ، بەدوای ئیتالیا و ئەلمانیا ، فاشیزم پەڕییەوە بۆ هەندێک .لە وڵاتانیتر وەک ئیسپانیا ، ئەرجەنتین و زۆریک لە وڵاتی تریش ، فاشیزم تاکو ئەمرۆش بە ماسکی جۆراوجۆر درێژەی هەیە .

_ ئەدەب و فاشیزم

پێشتر لە وتارەکانیترمان / بە درێژی باسی پەیوەندییەکانی ( ئەدەب و ئایدیۆلۆژیا ) مان کردووە ، لەم بەشە زێتر باسی پەیوەندییەکانی نێوان ( ئەدەب و فاشیزم ) دەکەین ، گوتاری ئەدەبی و گوتاری فاشیستی بە دوو ئاراستەی پێچەوانە ڕێدەکەن ، هەروەکو گوتمان ، فاشیزم لەسەر توندوتیژی و سەرکوتکردن و کوشتن و تۆقاندن ، درێژە بە تەمەنی خۆی دەدات ، پەیوەندییەکان لە فاشیزم ناڕێک و نا تەندروستن ، چ پەیوەندی نێوان تاکەکان یان پەیوەندی نێوان دەسەڵات و تاک ، هەروەها بە تێزی حەقیقەتی ڕەها ئیشدەکەن ، واتە هیچ نرخێک بۆ باوەڕی ئەوانیتر دانانێن ، هەروەک ئەوەی کە دەڵێن ( گەر لەگەڵم نەبیت _ دوژمنی منیت ..! ) ئەمە بیرکردنەوە و ئاراستەیەکی فاشیانەی لە پشتە .. بەڵام ئەدەب ڕێک پێجەوانەی فاشیزمە ، ئەدەب ئامانجی گەیشتنە بە جوانی و هەوڵدانە بۆ گەیشتنی ژیان بە کەناری ئارامی، هەروەها گەڕاندنەوەی هەموو سەروەرییەک بۆ مرۆڤ ، لە نێو ئەدەب چ پەیوەندی تاکەکان یان پەیوەندی نێوان دەسەڵات و تاک پەیوەندییەکی تەندروستن ، حەقیقەتی ڕەها بوونی نییە ، بەڵام لە فاشیزم بوارێک بۆ کەناری ئارامی و پێکەوە ژیان نامێنیتەوە ، لە جیاتی پێکەوە ژیان / ملکەچبوون و دەستەمۆیی ڕەواجیان هەیە . هەر نووسەرو شاعیرێک گەر بە ئاگاهانە بەرگری لە فاشیزم بکات ، ئەوا بەبێ هیچ گومانێک ( ئەدەب و شیعر ) و داهێنانەکانی دەکەونە ژێر پرسیارەوە ، تەنانەت گەر لەنێو ئەدەبەکەشی بەم ئاراستە کاریی نەکردبێت .. دەکرێ لەم ڕاستایە باسی ( ئەزرا پاوەند ) بکەین ، کە نووسەر و شاعیرێکە لاینگر و بەرگری لە فاشیزمی ئیتالیا کردووە ، پاوەند قسەیەکی هەیە دەڵیت ( ئەگەر کەسێک ئامادەیی موجازەفەکردنی نەبێت لەنێو بیرکردنەوەکانیدا ، ئەوا ئەوکەسە یان بیرکردنەوەکانی نرخێکی ئەوتۆیان نییە یان خۆی ) ، ئەمجۆرە بیرکردنەوانە لە بنەڕەتدا بیرۆکەی فاشیزمی بەرهەم دەهێنن ، هەرچەندە ( ئەزرا پاوەند ) شاعیرێکی نوێخواز و داهێنەر بووە ، کاریگەری بەرچاوی هەبووە لە نێو ئەدەبی ئەمریکی و پێگەیاندنی زۆرێک لە نووسەرانی سەردەمی خۆی و داهێنانی قوتابخانەی ( وێنەیی ) و .. . لای خۆشمان کەمنەبوون ئەو نووسەر و شاعیرانەی بەباڵای ( سەدام حوسەین ) یان دا هەڵدەدا و هانیاندەدا ، لە کۆمەڵکوژی و توندوتیزییەکانی بەردەوام بێت ، یان ئەو نووسەر و پیاوە ئایینیانەی لە مینبەرەکان بە گوتارەکانییان پاڵپشتییان لە ( ئۆردوگانی فاشیست ) دەکرد ، بۆ کۆمەڵکوژییەکانی کوردانی باکوور و ڕۆژئاوا . ئەوانە پێبزانن یان نا ، بە ئەدەب و گوتارەکانییان خزمەتییان بە فاشیزم کردووە . ڕەنگە ئەو شیعرەی ( مارتن نیمۆلەر ) ، کە لە دەسپێکی ئەم وتارە نووسیومانە ، ئەم ( ڕەشبگیرییە ) و ( کۆمەڵکوژییە ) ، باشترین وێنە بێت ، کە سیمای فاشیزمی بە ڕۆشنی تیا بخوێنینەوە .

مجموعات فرعية