ئەم هەواڵە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

ڕیفراندوم وەكو ئامرازێك لە چوار چێوەی پرۆسەیەكی دیموكراسی گشتگیر، بۆ یەكلاكردنەوەی پرسە گرنگەكان، لە نێوان دوو بەرەی جیاواز (بەڵێ‌ و نەخێر ) بەڕێوە دەچێت. گومانی تێدا نییە، لەم چوارچێوەیەدا ململانێیەكی سەخت بەڕێوەدەچێت و هەریەكە لەم دوو بەرەیە ، كار بۆ فراوانكردنی لایەنگرانی خۆی دەكات و ئامرازەكانی گەیاندن و ڕاگەیاندن و پەیوەندییە دبلۆماسییەكان و ....هتد بەكاردەهێنێت، بێگومان لەدەرەنجامدا یەكێك لەم دوو بەرەیە سەردەكەوێت، بەڵام ئەگەر ئەم سەركەوتنە لە میانەی پرۆسەیەكی دیموكراسییدا بەڕێوە نەچێت، لە گرنگی و بەهای ئەو سەركەوتنە كەم دەكاتەوە، چونكە هیچ بەرەیەك نە بەرەی نەخێر و نە بەرەی بەڵێ‌ بەهەندی بوونی هەردوولا لە پرۆسەیەكی دیموكراسی و ڕێزگرتن لە جیاوازییەكان،گەورەتر نابێت.قبوڵنەكردنی جیاوازی كاریگەری نەرێنی لەسەر دەرەنجامەكانی پرۆسەكە دروست دەكات و جێگای متمانەی جەماوەر نابێت و هاودەنگی پاڵپشتی جەماوەری بۆ چەسپاندنی ئەو خواستەی جەماوەری نایەتە دی كە لە دەرەنجامی پرۆسەكەوە ڕادەگەیەنرێت. 

لەم بارودۆخە هەستیار و قۆناغە ڕاگوزەرەدا كە گەلی كوردستان، لە ئامادەكاری پێشوازی پرۆسەی ڕیفراندۆمدایە، ئەگەر ئەنجامبدرێت، دوو بەرەی جیاواز دروست بووەو ئەم دوو بەرەیە مافی جۆیانە لە چوارچێوەی ڕێزگرتن لە ئازادی ڕادەربڕین و پرنسیپی مافەكانی مرۆڤدا، كار بۆ بەدەستهێنانی پاڵپشتی جەماوەری بۆ خۆی بكات. چونكە ئەم پرسە لە میانەی بوونی جیاوازیدا پەنای بۆ دەبرێت. ئەمە پرۆسەیە جیاوازی لە ناو قەوارە هاوشێوەكان تەنانەت لەخودی حزبێكی سیاسیی ، تا دەگاتە قەوارە جیاوازەكان لەسەر ئاستی ناوخۆ و كۆمەڵگای نێودەوڵەتی بە ناوەندە فەرمی و نافەرمییەكان، لەسەر ئاستی جیهان بەسەر دوو ئاراستەدا، دابەشكردووە. كە ئەمەش پەیوەندی بە گەورەیی و گرنگی بابەتەكەو تێڕوانینی جیاوازی هەردوو بەرەكەوەهەیە و هەر لایەك پاساوی بۆ بۆچوونی خۆی هەیە.

مەبەست لەم بابەتە ئەوەیە ئایا دەكرێت لە دەستپێكی پرۆسەی ڕیفراندوم و بیرۆكەی دروست كردنی دەوڵەتی كوردستانیدا پەنا بۆ ڕەتكردنەوەی جیاوازییەكان ببرێت و ئەم پرۆسەیەی پێناشرین بكرێت؟ پێم وایە ئەم هەنگاوەی لە هەردوو زۆنی زەرد و سەوز بەرامبەر بە كەناڵی ڕاگەیاندن و ڕێگرتن لە ئەنجامدانی چالاكی مەدەنی لە پشت هێزەوە گەورەترین شكستی سیاسی و ڕۆشنبیری و كۆمەڵایەتی بۆ پرۆسەكە و مەترسی لەسەر دەرەنجامەكانی دروست دەكات. بۆ نمونە داخستنی كەناڵی ( ئین ئار تی ) بەهەر بیانویەك بێت ڕوخساری پرۆسەكە بەگشتی و بەرەی بەڵێ‌ ناشرین دەكات. كە ئەمە لەبنەمادا تەنها هێرشكردنە سەر ئەو كەناڵێك ناگەیەنێت، بەڵكو مانای پێشێلكاریە بۆ سەر پرۆسەی دیموكراسی و ئازادی ڕادەربڕین. كپكردنی دەنگی ناڕەزایەتی و سەپاندنی ئیرادەی لایەكی پرۆسەكەیە بەسەر لای بەرامبەردا. لایەك كە خاوەنی هێزو پارەو دەسەڵات و پۆلیس و زیندانەو لە بەرامبەر لای دووەم كە خاوەنی هیچ یەكێك لەم ئامرازانە نییە،دەرەنجام ئەمە لاسەنگی لە پرۆسەكەدا دروست دەكات وگومان لەسەردەرەنجامەكەی دروست دەكات و جێگای متمانەی ناوەخۆو دەرەوە نابێت. لەبەر ئەوە باشترین ڕێگا بۆ بەڕێوەچوونی پرۆسەی ڕێفراندۆم، ئەگەر ئەنجام بدرێت، لابردنی بەربەستەكانی بەردەم ئازادی ڕادەربڕین و قبوڵكردنی جیاوازییەكان و بەڕێوەچوونی پرۆسەیەكی دیموكراسییە كە هەڵگری مانای ڕاپرسی بێت و تەرجەمەكردنی واقعییانەی ئەم پرۆسەیە بێت و پێویستە ئەنجومەنی باڵای ڕاپرسی لەبەرامبەر ئەم جۆرە ڕەفتارانەو دروست كردنی لەمپەر لەبەردەم بەڕێوەچوونی پرۆسەیەكی دیموكراسی ئازادانەدا بێدەنگ نەبێت. كە بەرەیەك لە چوارچێوەی ئازادی یەكلایەنەدا، ئازادی تەواوی بۆ فەراهەم بكرێت و بە كپكردنی دەنگی بەرامبەر ئەم پرۆسەیە بەڕێوە بچێت.