ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

یەكێك لەو ئیشكالیاتەی كە لەنێو ئەدەبیاتدا هەیە، ئەو دەقانەیە كە لە فیستیڤاڵەكاندا هەڵدەسەنگێنرێن لەلایەن لیژنەیەكەوە و دواتر دەخوێنرێنەوە، دوای تەواو بوونی ڤیستیڤاڵیش كێبەڕكێیان پێدەكرێت و باشترین دەقیش دەبێتە براوە و خەڵات دەكرێت، هەڵبەت ڕاستە فیستیڤاڵ تەنیا لەوڵاتی ئێمەدا نییە، بەڵكو یەكێكە لەمۆدێلی كۆن كە لەدنیای ئەدەبی ڕۆژئاوا و عەرەبیشدا هەبووە، ئەوكات فیستیڤاڵ بۆ كێبەڕكێی دەقی ئیبداعی هەبووە، بەڵام ئەوەی كە ئەم مۆدێلە كلاسیكییەی هێندەی دیكە قیزەون كرد، ئەو جۆرە فیستیڤاڵانە بوو كە لە كوردستان دا بۆ كێبەڕكێی شیعر و چیرۆك دەكرا، هەر ئەوەی كە هەندێ‌ دەق و سیمای نوێی هێنایە پێش، كە ناشیرینترین دیمەنەكانی دنیای ئەدەب بوون.

حوكمكردن بە چاوی ئیدیۆلۆژیا بۆ دەقی ئەدەبی، كارێكی وەهای كردووە لە فیستیڤاڵەكانی كوردستان هەندێ‌ كارەكتەری نوێ‌ كە تەنیا بەخاتری چالاكی دەقێكیان نوسیووە، لەبەر ئەوەی كە نزیك بوون لەو ڕێكخەر و سەنتەر و ناوەندە ڕۆشنبیرییانەی كە فیستیڤاڵەكەیان سازكردووە، شانسیان زۆر لەو كەسانە باشترە كە خاوەنی دەقی جوانن لەزەمەنی تایبەتی خۆیان نوسیوویانە، ئەمە لەحاڵێكدا كەسانێك هەن كە خاوەنی دەقی جوانیشن، بەڵام لەبەر ئەوەی بەشداری ئەو فیستیڤاڵانەیان نەكردووە، نەك هەر بەجوانی هەڵناسەنگێنرێن، بگرە مەحروومیش دەكرێن لەخودی مەراسیمەكە و چرایان لەسەر دەكوژێنرێتەوە. 

ئەم حاڵەتە لەنێو دنیای هونەری سینەما و شانۆش هەمان سیناریۆیان هەیە، یان بەهەمان فلتەری ئیدیۆلۆژیادا تێپەڕدەبن. ئەمەش ئەو حاڵەتە سایكۆلۆژیاییە دروست دەكات كە ئەدیبی ڕاستەقینە ون بێت لە مەحفەلی ڕۆشنبیری كوردی، جگە لەوەش كاریگەرییەكی نێگەتیڤ دەكاتە سەر نەوەیەك كە دووچاری وەهمی ئەدەبی بێت، ئیدی بەبێ‌ ئەوەی باكگراوندی مەعریفییان هەبێت، دەست دەكەن بەنووسینی شیعر یان چیرۆك یان دەقی شانۆیی و فیلمسازی و هتد. 

پنتێكی دیكەی نێگەتیڤی دەقی فیستیڤاڵی ئەوەیە كە لێژنەی هەڵسەنگاندنی دەقەكان، یان ئەوەتا شارەزای دەقی نوێ‌ نیین، یان ئەوەتا بەو ویژدانی ئەدەبەوە كار ناكەن، یان ئەوەتا مەحسوبیەتی شارچێتی و گرووپچێتی بەكار دێنن و مەرامێكی لەپشتەوەیە، دیسان ئەم حاڵەتەش ئەوەندەی خراپ دەكەوێتەوە، ئەوەندە كۆمەك ناكات بەئەدەب و ڕۆشنبیری كوردی و گەشەی پێبدات، لەهەر كامێك لەو حاڵەتانە كە لەفیستیڤاڵەكان دەبینرێن، مەهامی چالاكییەكەش پوچەڵ دەكەن، بەمەش ئەو فەزا نەشازە دەخوڵقێنن كە پرۆژەی ڕەخنەگرتنیش پوچەڵ ببێتەوە و دەقی جوان و خراپ یەك بەهایان هەبێت. 

ئەگەرچی دەقی فیستیڤاڵی پێویستی بەلەبەر چاو گرتنی نەوەكان هەیە، هەم لەسەر ئاستی تەمەن، هەم لەسەر ئاستی توانای مەعریفی، یەعنی ئەوەی ناوی نراوە كێبەڕكێی نەوەكان، پێویستە پشت ئەستوور بێت بەدەقی ئیبداعی، یان جیاواز بوونی دەق، بەڵام ئەوەی كە لە فیستیڤاڵەكانی ئێمەدا دەبینرێن، هیچ كام لەو ئاستانە وەكو خۆی تەماشا ناكرێن، بۆیە ئەم ئیشكالیاتە ئەدەبییە جۆرێكی دیكەی ئیشكالیات لەگەڵ خۆیدا بەكێش دەكات، هەر ئەوەی كە دەبینین دەرەنجامی كەم فیستیڤاڵ هەیە ناڕەزایەتی لێنەكەوێتەوە، جا چ هۆكارەكەی مەعریفە بێت، یان ئەو مەحسوبیەتە بێت كە بەخاتری مەهامی تر بێت. 

  • 1