ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

خەلەكا دوویێ‌

هەولێن نەهێلان و ژناڤرنا هەرێمێ‌ ژ كیشان ئالی دهێنە ئەنجامدان:

پشتی سەرهەلدانا سەرتاسەری یا باشۆرێ‌ كوردستانێ‌ د سالا (1991) ێ‌ دە، لسەر ئاستێن نیڤ نەتەوی بریارێن گرنگ د دەربارێ‌ ئایندێ‌ هەرێمێ‌ دە هاتنە داین، ئێدی دەڤەرا دژە فرین هاتە دەستنیشانكرن، داگیركەر و نەیارێن كوردان نەشیان هێرەشان لهەمبەری هەبوونا كوردان پێكبینن، وی سەردەمی هێشت ل ناڤەندا ئیراقێ‌ سیستەما دكتاتوری د هەموو ئاستان دا یا سەردەست و كاریگەر بو، سالەك لسەر سەرهەلدانێ‌ دەرباس نەبوو، بەرێ‌ كوردستانی بریارا گرتنەبەرا هەلبژارتن و رێكێن دیموكراسی دا، ژبوی پێكئینانا دەسهەلاتەكا گرێدای خواست و ئیرادەیا گەل، راستی د ناڤەرۆكا خوە دە، هاڤێتنا ئەڤێ‌ گاڤێ‌ ئەو چەند سەلماند، كو كورد گەلەكی زێندینە، دكارن ب رێكێن دیموكراسی خوە برێڤەبەن، ئەڤە د هوندرێ‌ خوە داژی بوویە هێڤێنێ‌ هن گوهرینان د ئیراقا نوی دە، ئێدی هەرێم ژبوی ئوپوزسیوونا ئیراقێ‌ بوویە پەناگەهەكا ئازاد. 

ئەڤ پرۆسەیە د قوناغەكا سەخت و دژوار دا هات دەرباسكرن، یا نخافیبوو ژ كێموكاسیان، گەلەك بویەر و دیارێن كرێت لسەر دیمەنێ‌ وێ‌ د هاتن خوەیاكرن، سیاسەتێن پاشڤەر و بەرتەسك د هاتن پەیرەۆكرن، هەر تشت مرۆڤ دكاریت بێژیت جهێ‌ رەخنێن جدی بوویە، گەل ب تەمامی ژ ئەوان ڕەفتارێن سقەت و ئیلیجبوویی نەرحەتیێن خوە د ئانین زمان، دەنگێن نەرازیبوونێ‌ دناڤ تەخ و توێژێن جڤاكێ‌ ب شێوازێن جودا جودا بلند دهاتنە گولێبوون، ئەڤ هەموو دەنگێن نەرازی و ڕەخنێن ئاراستەكری مەبەستێن وان پێكئینانا ریفۆرم و چاكسازیانە، باروەرناكەم د ئەڤێ‌ هەرێمێ‌ دە تاكەكێ‌ بتنێ‌ ژی هەبیت یێ‌ هەڤ بیربیت دگەل بوچوونێن ژناڤبرن و نەهێلانا ئەڤان دەستكەفتان، خەلك دخوازیت چێببیت نەك تێكبچیت، سەرەاری هەموو كێماسیان ژی كومەلگەها كوردستانی ئەڤێ‌ دەسهەلاتێ‌ ب دەسهەلاتا داگیركەران ناگوهریت ..! هەر چاوابیت ئەم نها د هەموو بیاڤان دا ژوانە باشترین، ب باوەریا من ژی خەلكێ‌ مە ژیانا خوە ناگوهرین دگەل رەۆشا ژیانا تاكێن ناڤەند و باشورێ‌ ئیراقێ‌، پەرلەمەنتارا ئیراقێ‌ (هەیفا‌و ئەمین) لسەر لیستا حزبا شیوعی یا ئیراقی د دبەیتەكێ‌ دە ل بەیروتێ‌ دا خوەیاكرن: ئەگەر رەۆشا پارێزگەهێن باشورێ‌ ئیراقێ‌ هەڤبەركەین دگەل رەۆشا ناڤەندا ئیراقێ‌ و رەۆشا هەرێما كوردستانێ‌ دێ‌ ئەو چەند دیار بیت، كو باژارێن باشورێ‌ ئیراقێ‌ د ئاستێن هەری پاشڤەرۆ دانە، ئەڤە بخوە ژی گەلەك یا واتەدارە، گەرەكە ئەم بزانین گەلێ‌ مە خوەدیێ‌ ساخلەتێن هێژایە، مرۆڤ یێ‌ سەربلندە كو تاكەكە دناڤ ئەڤی كومەلگەهی دە ..! گونەهەكا مەزنە ئەم خوە بچۆك ببینین لهەمبەری نەتەوێن سەردەست.

هەلبەت هەر ل دەستپێكێ‌ داگیركەرێن كوردستانێ‌ كەفتنە پلانێن هندێ‌ ئەڤێ‌ تەجروبێ‌ ژناڤببەن، هەر جار ب رەنگەكێ‌ ئاشكرا رایەدارێن توركیا دگوت ئەم رێكێ‌ نادەین لتەنشتا مە ستاتویەكا كوردی هەبیت، فشارێن وان رۆژ ب رۆژ زێدەتر دهاتنە پارڤەكرن، هەر تم پلانێن وەسان دارشتینە، كو چ جاران رحەتی و تەناهی ل دەڤەرێ‌ كوردستانیان بەرقرار نەبیت، ئەو گەرێن شەرێن ناڤخوەیی ژی ئەڤێن د ماوێن دەسهەلاتا كوردستانی دا هاتیە پێش، رۆلێ‌ داگیركەرێن كوردستانێ‌ ب رۆهنی تێدا هاتیە دیتن، واتە تنێ‌ داگیركەرێن كوردستانێ‌ دخوازن ئەڤ ستاتویە نەمینیت، مینا جاران حكومەتا ناوەندی ڤەگەریت و ئیراق وەكە وەلاتەكێ‌ ئێكگرتی ئینسیاتفیا وێ‌ ل هەر دەرێ‌ هەبیت، هەر تشت لگور حەز و ڤیانا بریارێن حكومەتا ناوەندی بهێتە پێكئینان، ڕەنگە هن جاران د هوندرێ‌ هەرێمێ‌ دە ژ ئالیێ‌ هن لایەنانڤە ب نەزانیبوون هند ڕفتار بهێنە ئەنجامدان، كو د بنگەها خوە دا خزمەتا داگیركەر و نەحەزێن كوردستانێ‌ بكەن، دڤێرەدا نابیت دەسهەلاتا هەرێمێ‌ ب دفن بلندی سەرەدەریێ‌ دگەل ئەڤان ئەتموسفەران بكەت و ئەڤان مژاران بهند وەرنەگریت، ئەرگێ‌ حكومەتا هەرێما كوردستانێ‌ یە دەرفەتا ڕۆنشتنان دگەل دا سازدەت و هاریكار نەبیت ئەو لایەن زێدەتر یاخیبن..! ڕاستە دەسهەلاتا هەرێمێ‌ خوەدی هێزە، بەس د هەمان دەمدا ژی یا پێتڤی دەستەكا تاك ب تاكێن كوردستانێ‌ یە، ئەگەر ئەو هەر ب ئیسرار خوە بلنتر ژ گەل ئیفادەكەن، واتە ئەو یێ‌ خوە بەرهەڤدكەن سەرێ‌ خوە ل كەڤرەكێ‌ بدەن شینەوارێن وان ژی نەمینن.

ئوپوزسیوونێن خوەدیێن گوتارەكا پوپولستی ب سایكولوژیەتەكا نەخوش سیاسەتێ‌ دكەن:

گەل ژ ئەدائا دەسهەلاتا باشورێ‌ كوردستانێ‌ یێ‌ دلگرانە، لگور نێرینا خەلكێ‌ ئەڤ دەسهەلاتە دەسهەلاتەكا گەندەل و دزە، ئەڤ هەموو كریزێن دڤان سیه سالان دا سەرهەلدای بنەگوكا ئەوان سوچێن دەسهەلاتێ‌ نە، ئەوان گەل دبن ئەڤان هەموو كریزێن چێكری دە فەتساند، نها تێكرایا تەخ و توێژێن ئەڤی جڤاكی متامانە ب دەسهەلاتێ‌ نەمایە، ب بوچوونا وان ئەڤ دەسهەلاتە ناخوازیت گوهداریا گازندێن خەلكێ‌ بكەت و ببیتە بەرسڤا داخوازێن وان، لهەمبەری لڤین و چالاكیێن نەرازیبوونێن گەل ئەڤێن دژی شاشیێن حكومەتێ‌ دهێنە ئەنجامدان، دەسهەلات ژبلی بكارئینانا هێزێ‌ رێكەكا دن نابینیت، هەموو دەنگێن نەرازی ژی ب تێكدەر و نەیارێن خوە یێن سەرەكی د حەسبینیت، هەتا ئیرۆ ژی رایەدارێن باشورێ‌ كوردستانێ‌ لسەر ئەڤێ‌ زهنیەتێ‌ دمەشن، ئەڤ نێرینە ژ ڕیالیتەیا سیاسی ل هەرێما كوردستانێ‌ دەردكەڤن، هیچ تشتەك ژوانا پرۆپاكندێن كرێتكرنێ‌ نینە، ڕاستیەكن ب چ رەنگان ناهێنە ئینكاركرن، لێ‌ خالێن د سەری دا هاتیە ئاماژەكرن وێ‌ واتێ‌ ناگەهینن، كو دەرفەتێن چارەسەریێن بنگەهین ناهێنە مێزەكرن، كێشێن هەرێمێ‌ هند یێن ئالۆز نینە، كو ئەم ب نەخوشیەكا دومدرێژ بناڤكەین، هەتا ئەم بێ‌ ئومێدیا خوە راگەهینین و فاتحا داویێ‌ بدەینە سەر رەۆشێ‌ ..! 

پلانێن ئوپوزسیوونا (شەپرزە .. یا سەرچوون .. یا سنێلە .. یا دین و هار) دخوازیت ب دانەپێشا گوتارەكا پوپولستی سواری هەستێن نەرازیبوونێن جڤاكێ‌ ببیت، لگور ئەجیندایێن خوە یێن سقەت پەنایێ‌ بو هن رێكێن مەترسیدار ببەت، بیكو ببیتە خوەدیێ‌ ئەلترناتیف و بەدیلەكێ‌ گونجایی ژبوی چارەسەركرنا هەموو پرسگرێكێن جڤاكێ‌، گەل ئامادەیە بهێتە سەر شەقامان و ئاستێن نەرازیبوونێن خوە ئاشكراكەت، كی دەستەكێ‌ بدەتێ‌ ژبوی وان نە گرفتە، ئالیێن دخوازن پێشەنیگا نەرازیبوونان بكەن گەرەكە خوەدیێن زهنیەتەكا دانایی و هشمەندانەبن، ئاراستەكرنا نەرازیبوونان بو (سوتاندنا بارەگایێن حزبان .. ئاڤاهیێن حكومەتی .. دزین و تالانكرنا كەلوپەرلێن میری .. بكارئینانا توندوتیژیەكا دویر ژ پرەنسیبێن مرۆڤایەتیێ‌) ئەڤ سیاسەتە ژبلی مالوێرانكرنێ‌ تشتەكێ‌ دن بەرهەم نائینیت، بلا سیاسەتێ‌ بو ئاڤاكرنێ‌ بكەین نەك بو پتر ئالوزكرنێ‌، مادەم دەسهەلاتێ‌ وێنەكێ‌ كرێت دایە نیشادان، ئەم گەرەكە ل وێنەكێ‌ جوان بگەرین، داكو ئەم بهێینە جوداكرن ژ سیستەما دەسهەلاتێ‌، هەبوونا وەێنەكێ‌ دن یێ‌ كرێت هەمبەری وێنێ‌ كرێتێ‌ دەسهەلاتێ‌ چ گوهرینان درۆست ناكەت، وی چاخی ئێك ژوان دێ‌ یێ‌ زێدە بیت، چانسێ‌ هەری زێدە ژی یێ‌ مانێ‌ بێگومان دێ‌ بو دەسهەلاتێ‌ بیت.

ئەڤ جورێ‌ ئوپوزسیوونێ‌ ممكنە ب ئاسانی ببیتە نێچیرا پلانێن دەولەتێن داگیركەر، هەتا ئەگەر ب زانیبوون ژی نەبیت، ئەو دكەڤنە بن باندورا سیاسەتا نەیارێن كوردان و خزمەتا ئەجیندایێن وان دكەن، دەمێن ئوپوزسیوون ب نەفەسەكا شەپرزە بخوازیت زوی خوە بگەهینیتە گوپیتكا دەسهەلاتێ‌، بێ‌ دودلی دێ‌ هەولدەت هەموو رێكان ب ئاوایێن ڤەكری ب دەتە پێشیا خوە، چونكە دەسهەلاتێن گەندەل هەمی گاڤان خوەدی هێزێن خوە یێن تایبەتن، د حالەتێن پێتڤی دا ئەڤان هێزا بو مژارێن سەركوتكرنێ‌ بكارتینن، د ئالیێن هێزێ‌ دا دەسهەلات خورترە ژ ئوپوزسیوونێ‌، ئەڤە راستیەكە ناهێتە ئینكاركرن، ئوپوزسیوونا پشتبەستی ب گوتارا پوپولستی خوەدیا نێرینەكا بەرتەسكە، ئێدی سیاسەتێ‌ لسەر بنگەها حقدێ‌ دكەت، واتە لدویف ئەوی سیستەمی كاردكەت (ئەگەر هەر بومن نەبیت بلا بو وان ژی نەبیت) مەبەست ئەوە لوان ژی تێكبدەت، هەبوونا ئەڤێ‌ دەرزێ‌ د ناڤا كارێن ئوپوزسیوونێ‌ دە، دەرفەتا مایتیكرنا دەولەتێن داگیركەر ژ هەموو ئیحتمالەكێ‌ نێزیكتر دبیت، د ئەڤێ‌ سیاسەتێ‌ دە گەلێ‌ مە زەرەرمەندێ‌ سەرەكی یە و سودمەند ژی تنێ‌ داگیركەرن.

 

 

  • 1