ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

یەكێك لەو ئاستەنگانەی كە زۆرێك لە هونەرمەندان (ئەكتەر، گۆرانی بێژ، پێشكەش كار..) تووشی دەبنەوە بریتیە لە رووبەرووبوونەوە لەگەڵ بینەران هەرچەند خاوەن ئەزموو نێكی زۆریش بێت یان مێژوویەكی هونەریشی هەبێت. بەڵام ئەم جۆرە ترس و دڵەراوكێیە  كارێكی سروشتییە، چونكە دەركەوتن بەرامبەر بەجەماوەر كارێكی ئاسان نیە بە تایبەتی لەسەر شانۆ كاتێ ئەكتەر بەشێوەیەكی زیندوو راستەوخۆ دیالۆگ یان جوڵە لەگەڵ بینەران دەكات، هۆكارەكەشی بۆ هەیبەت و مەزنی شانۆ دەگەرێتەوە، بۆ ئەم مەبەستە توانستی ئەكتەر رۆڵ دەبینێت بۆ دەرباز بوون لەو دڵەراوكییە لە كاتی نواندندا ئەگەرچی زۆر ێك لە پسپۆرانی شانۆ ترس و دڵەراوكێ لەلای ئەكتەران لەسەرەتای دەست پێكردنی نواندن بە پێوێستی دەزانن بۆ ئەوەی نواندنەكەی سەركەوتوو بێت. ئەكتەرە مەزنەكان كەهەموو ژیانیان لەسەر شانۆ بووە هەردەم دووپاتی ئەوە دەكەنەوە (5-10) خوولەكی سەرەتای نمایش  توشی جۆرێك لە ترس و دڵەراوكێ دەبن، بە كارێكی نۆرماڵ دەزانن.

دڵەراوكێی شانۆ چیە؟

دڵەراوكێی شانۆ لەو كاتەی ئەكتەر دیالۆگێك یان جوڵەیەكی راستەوخۆ بەرامبەر بە بینەران دەكات ئەو حاڵەتە پێیدەگوترێت (دڵەراوكێ سات) لەو كاتەی ئەكتەرلە هەموو نمایشیكدا كە سەرەتا پێدەنێتە سەرشانۆ جۆر ترسی و دڵەراوكێ و تەنگ نەفسی لەلادروست دەبێت لەراستییدا دڵەراوكێ بە پلەیەكی مامناوەند پێویستە بۆ ئەو ئەكتەرانەی لەسەر شانۆ دەوستن كە پسپۆران بە دڵەراوكێیەكی تەندروست ناودەبن، هەر بۆیە هەموو دڵەراوكێیەكی شانۆیی نابێتە هۆی نالەباری كەسایەتییەكە و كاریگەری نەرێنی لەسەر نواندنەكەی نابێت بە تایبەتی كاتێ دڵەراوكێیەكە بۆ چەند چركەیەكی دیار كراو بێت ئەوەی ئێمە مەبەستمانە لە دڵەراوكێی شانۆ ئەوەیە كە دەبێتە هۆی ئەوەی كە ئەكتەرە نەتوانێت دیالۆگ و جوڵەو نواندنەكەی وەك پێویست ئەنجام بدات بە جۆرێك هەموو شتێكی لە بیر بچێتەوە،كاریگەری نەرێنی لەسەر رۆڵەكەی هەبێت بگرە لەسەر كۆی نمایشەكە دەبێت.

 نەك هەر كەسی ئاسایی زۆر ێك لە ئەكتەران خاوەن بەهرەو توانستی زۆر باشن بەڵام ئەو گرەكێورەیان هەیە(دڵەراوكێی شانۆ) ناتوانن ئەو پەیامەی هەیانە بگیینە بینەران ئەمەش زیاتر بۆترس و شەرم دەگەرێتەوە.

نیشانەكانی دڵەراوكێی شانۆ لەلای ئەكتەران:

هەندێك ئەكتەر لە ڕۆژانی پرۆڤە باشترین نواندن ئەنجام دەدەن بەتایبەتی لەجەنراڵ پرۆڤەدا هەرلەرووی دیالۆگ و جوڵە و دەنگ كەچی لە رۆژی نمایش لەو ئاستەدا نین بێگومان فاكتەر زۆرن یەكێك لەوفەكتەرانە بۆ دڵەراوكێی شانۆ دەگەرێتەوە بەهۆی بیركردنەوە لە بینەران بەجۆرێك هەر بۆیە ەو ئەكتەرانەی تووشی ئەم حاڵەتە دەبن لەكاتی نواندنەكەیان بینەر لە هیچ لە وشەكانی ئەكتەر حاڵی نابێت،لە هەمان كاتدا گرژی دەمووچاو و ئارقەی شەرەم و ترس بەروونی بە دەمووچاوی ئەكتەر بەدیار دەكەوێت نەك ئارقەی ماندووبوونی نواندن.

 ئەكتەر چۆن بەسەر دڵەراوكێی شانۆدا زاڵ دەبیت؟

زۆر جار لە كاتی نواندن ئەكتەر تووشی ترس و دڵەراوكێ شانۆ دەبێت بۆ دەربازبوون و زاڵ بەسەر ئەم حاڵەتە چەند رێگایەكی زۆر ئاسان هەیە ئەویش بەهۆی راهێنان كردن لەسەر جەستە و مێشك دەبێت بە چەند هەنگاوێك ئەكتەر دەتوانێ لەو دڵەراوكێیە رزگاری بێت لێرەدا باس لە هەنگاوانە دەكەین:

1-خاوكردنەوەی جەستە: پێش دەرچوونت بۆ سەر شانۆ هەوڵبدە هێمنی ئارامی خۆت بپارێزیت لەگەڵ كەمكردنەوەی گرژییەكانت، چونكە ئەمانە هاوكارت دەبن بۆ خاوبوونەوەی مێشكت وە لەهەمان كاتدا دەنگت جێگیر بێت،ئینجا راهێنانێك لەسەر ئەو دەقە یان ئەو دیلۆگانە بكە كەلەسەر شانۆ دەیڵێت، چەند ئامۆژگارییەك بۆ ئەوەی جەستەت خاو بێتەوە پێش ئەوەی لەسەر تەختەی شانۆ دەربكەویت:

- كەمێك پرۆڤەی دەنگت بكە.

- مۆزێك پێش نواندنەكەت بخۆ بۆ ئەوەی گەدەت خاڵی نەبێت،لەهەمان كاتدا هەست ناكەیت كە گەدەت پڕە.

- وەرزشی ناو دەمت بكە بۆ ئەوەی دەرچوونی وشەو پیتەكان تەندروست بێت بەتایبەتی شەویلگەی خوارەوە، ئەمەش لە رێگەی بنێشت جووین یان راهێنانی زمان دەبێت بەڵام ئاگاداربە نابێن گەدەت خاڵی بێت.

- وەرزشێكی شانۆیی بۆ ماسولكەكانت ئەنجام بدە بۆ ئەوەی لە ترس و دڵە راوكێ رزگارێت بێت وە تووشی گرژی ماسوولكە نەبیت، بەتایبەتی بۆ هەردوو دەستەكانت و قاچەكانت و پشت و شانەكانت.

2- خەیاڵ و بیر كردنەوە: ماوەی 15-20 خوولەك لە كاتی خۆت بۆ بیركردنەوە لە نواندنەكەت بەتایبەتی بۆ دیالۆگەكانت وەبەگشتی بۆ نمایشەكە تەرخان بكە، بۆ ئەم مەبەستە شوێنێكی هێمن و ئارام دابنیشیت و هەردوو چاوەكانت دابخە دەست بە هەناسە وەرگرتن و هەناسە دانەوە بكەیت بەشێوەیەك هەموو جەستەت خاو بێتەوە، دوایی ئەنجامدانی هەموو ئەوانەی باسمان كرد ئەم دوو خاڵانەی خوارە بكە:

- لەسەر زەوی راكشێ هەردوو دەستەكانت لەسەر رانەكانت دابنێیت.

- هەوڵدە بگیتە قۆناغێك بیر لە هیچ شتێك نەكەیتەوە بەتایبەتی بیر لە رۆڵەكەشت نەكەیتەوە تەنیا بیر لە خاوبوونەوەی جەستەت بكە.

3-دووركەوتنەوە لە خواردنەوەی چاو و قاوە: هەر چەند هۆگر و ئاڵوودە بیت لە رۆژی نمایش بەهەموو شێوەیەك لە خواردنەوەی چا و قاوە دووربكەوە لەوانەیە خواردنەوەی ببێتە هۆی زیتەڵ و خیرایی بەڵام لە راستیدا گرژی و دەمارگیریش زیاد دەكات.

4-كاتێك بۆ كۆتایی هێنان بە حاڵەتی دڵەراوكێی خۆت دیار بكە: لەرۆژی نمایش پەیمانێك لەگەڵ خۆت بكە لە كاتژمێرێكی دیار كراو كۆتایی بە دڵەراوكێی خۆت دەهێنیت بۆنموونە كاتژمێر 3 دوایی ئەو كاتژمێرە حاڵەتی دڵەراوكێ لەلای خۆت كۆتایی دەێت كۆنترۆڵی خۆت دەكەیت ئەم پەیمانە لەگەڵ خودی خۆت دەبێتە هۆی ئەوەی كارەكە ئاسان بێت.

5- راهێنان: رۆژی نمایش بەلایەنی كەم بۆماوەی (30) خوولەك راهێنان بكە سی خوولەك بەپێ هامووشۆ بكە، هەموو گرژییەك و دڵەراوكێییەكەت دەڕوێتەوە جەستەیەكی گونجاوت ئامادە دەبێت بۆ نواندن .

6- پێبكەنە: سەیری فلیمێكی بەزمەسات بكە یان گرتە ڤیدیۆییەكی كۆمیدی لە یوتیوب سەیر بكە لە گەڵ هاورێكانت پێبكەنە،چونكە پێكەنین هاوكارە بۆئەوەی جەستەیەكی خاو ئامادەبێت لە هەموو دەمار گیری و دەڵەراوكێیەكەت دووردەخاتەوە.

7- زوو ئامادەبوون لە شوێنی نمایش: هەوڵدە پێش هەمووان لە شوێنی نمایش ئامادە بە لەو كاتەدا هەست بە كۆنترۆڵ لەسەر هەموو حاڵەتەكان دەبیت بەپێچەوانەش لەوكاتەی تۆ دەگەیتە شوێنەكە هۆڵەكە پڕبووە لە بینەران و هەموویان چاوەڕی تۆ دەكەن لەو حاڵەتەدا جۆرە گرژییەك و دڵەراوكێیەكت لەلا دروست دەبێت كاریگەری نەرێنی لەسەر نواندنەكەت دەبێت بۆیە ئەگەر زوو گەیشتییە هۆڵەكە كەشێكی هێمن و ئارام دەبێت.

8- لەگەڵ بینەران گفتۆگۆ بكە: هەوڵبدەپێش دەركەوتنت لەسەر شانۆ لەگەڵ بینەران تێكەڵ بیت، بێگومان ئەمەش فاكتەرێكە بۆ ئەوەی جۆرە بەردەوامیەكت پێببەخشێت لە هەمان كاتدا دەشتوانی لەناو بینەران دابنیشیت بێ ئەوەی پێیان رابگەینت كە تۆ ئەكتەری و رۆڵت هەیە لە نمایشەكەدا ئەوەش لەو كاتانەدا دەبێت كە جلوبەرگی كەسایەتییەكەت لە بەرنەكردبێت یاخود ماكیاژت نەكردبێت.

9- بیر لە كەسی باشی ناو بینەران بكە: لەبری ئەوەی بیر لە جلوبەرگی بینەران بكەیتەوە

بیر لە كەسێك بكەوە لەناو بینەران كە تۆی خۆش دەوێت هەردەم زۆر بەگەرمی هانت دەدات و لە كۆتایی نمایش چەپڵەت بۆ لێدەدات.

10- خورادەنەوەی شەربەتی پرتوقاڵ: بەنیوكاتژمێر پێش نمایش هەوڵدە هەندێ ئاوی ترشییات بخۆیتەوە، چونكە هاوكارتە بۆ ئەوەی پاڵپەستۆی خوێن و دڵەراوكێت كەم بكاتەوە.

11- ئەو گۆرانیە بڵێ كەپێت خۆشە:هەردەم ئەو گۆرانییە بڵێ كە ریتمەكەی هێمنی و ئارامیت پێدەبەخشێت.

 بەم هەنگاوانە ئەكتەر دەتوانێ خۆی بەسەر ترس و دەڵەراوكێی شانۆیی رزگار بكات بێگومان لەسەرووی هەمووی ئەوانەی باسمان كرد باوەڕ بەخۆبوون بەوەی لە هەر حاڵەتیكێدا تۆی ئەكتەر دەتوانی باشترین شێوە نواندن بكەیت، ئامادەیت بۆ ئەوەی لە روودانی هەرحاڵتێكی چاوەرنەكراو كەتۆی ئەكتەر دەتوانی بەشێوەیەكی راگوزەر چارەسەر بكەیت.

بۆ ئەم بابەت سوودم لەم سەرچاوە وەرگرتووە:

-القلق المسرحی فی اداء الممپل المسرحی / محمد فچیل شناوە

 

 

  • 1