ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

ئازادی‌ ئه‌و چه‌مكه‌ زیندووه‌ به‌رده‌وامه‌یه‌ كه‌ هه‌میشه‌ و له‌هه‌ر شوێنێكی‌ دونیا دروشمێكی‌ سه‌ره‌كییه‌ نه‌ك بۆ خاوه‌ن مه‌عریفه‌ت و تێگه‌یشتووه‌كان، به‌ڵكو بۆ ئه‌وانه‌ش كه‌ نازانن چۆن به‌كاردێت و له‌ چ سنوورێكدا كۆتایی‌ دێت.

له‌وێوه‌ ئاشكرا ده‌بێت وه‌ختێك حكومه‌تی‌ هه‌رێم گه‌ره‌كیه‌تی‌ له‌ رێگه‌ی‌ یاساوه‌ سنوور بۆ گوتاری‌ ئایینی‌ دابنێت، له‌به‌رامبه‌ردا كه‌ سانسۆر دوژمنی‌ ئازادییه‌، دیارده‌كه‌ ده‌بێته‌ گاڵته‌جاڕی‌ و سووكایه‌تیكردن به‌عه‌قڵی‌ خه‌ڵك، كه‌واته‌ به‌كارهێنانی‌ ئازادی‌ نه‌ له‌ نێو سیاسه‌تدایه‌ و نه‌ له‌به‌رده‌م سندووقه‌كانی‌ ده‌نگدا هه‌یه‌ وه‌كو ئه‌وه‌ی‌ له‌ عێراق و كوردستان تائێستا شاهیدی‌ بووینه‌.

ئه‌و دیمه‌نه‌ جیاوازه‌ ئایینی‌ و سیاسییه‌ی‌ كه‌ ئێستا ده‌بینرێ‌ له‌ عیراق و كوردستان، به‌رهه‌می‌ ئه‌و به‌ناو ئازادییه‌یه‌ كه‌ خه‌ڵك گوایه‌ موماره‌سه‌ی‌ ئازادییان كردووه‌ و نوێنه‌ری‌ خۆیان بۆ پارله‌مان و له‌وه‌ش زیاتر بۆ ئایین و ئایینزایی هه‌ڵبژاردووه‌ بۆیه‌ به‌رگرییان لێده‌كه‌ن، له‌ حاڵێكدا ئه‌و ئازادییه‌ی‌ كه‌ پێشتر به‌خوێن به‌ده‌ستهاتووه‌، ئێستا بۆته‌ دیارده‌یه‌كی‌ وه‌همی دژه‌ ئازادیخوازه‌كان، خراپ به‌خه‌ڵكی‌ ده‌فرۆشنه‌وه‌.

بڕوایه‌كی‌ ته‌واوم به‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ زۆرجار ئازادی‌ خۆی‌ پێویستی‌ به‌وه‌ هه‌یه‌ به‌رگری‌ لێبكه‌ی‌، له‌ به‌رامبه‌ریشدا بڕوام به‌سه‌ركوتكردنی‌ هه‌ندێك ئازادی وه‌همی‌ هه‌یه‌، چونكه‌ به‌ بازاڕكردنی‌ ئه‌م چه‌مكه‌ كه‌ له‌ بنچینه‌دا مه‌عریفه‌ت و زه‌روره‌تی‌ ژیان به‌رهه‌میانهێناوه‌، نه‌ك وه‌كو ئه‌وه‌ی‌ ئێستا كه‌ ئازادی‌ بۆته‌ یه‌كێك له‌و هۆكارانه‌ی‌ سیاسه‌ت ناشیرینی‌ كردووه‌ و كردوویه‌تی‌ به‌ كاڵایه‌ك و ته‌نانه‌ت به‌دوژمنه‌كانیشی‌ ده‌فرۆشێته‌وه‌، تاكو هه‌موو هێزێك له‌ چه‌په‌وه‌ تاكو راست و ئه‌وانه‌ش كه‌ بڕوایان پێی‌ نییه‌ به‌كاریبهێنن، به‌و پێیه‌ی‌ كه‌ سیستمی‌ سه‌رمایه‌داری‌ هاوچه‌رخ دابڕانێكی‌ جۆریی‌ له‌گه‌ڵ رابردووی‌ خۆیدا كردووه‌.

ئه‌وه‌ی‌ كه‌ تادوێنێ‌ خه‌ڵك وه‌كو داواكارییه‌كی‌ قورس گیانی‌ بۆ فیدا ده‌كرد، ئێستا سه‌رمایه‌داری‌ خۆی‌ وه‌به‌رهێنانی‌ پێوه‌ده‌كات، هه‌ڵخڕانی‌ خه‌ڵك له‌ رێگه‌ی‌ میدیاوه‌ به‌ره‌و سندوقه‌كانی‌ ده‌نگدان و هه‌ڵبژاردنی‌ نوێنه‌ر بۆ باشتركردنی‌ ژیان به‌ناوی‌ دیموكراسیه‌ته‌وه‌ كه‌ گوایه‌ باشترین جۆری‌ سیستمی‌ سیاسییه‌، هه‌روه‌ها به‌ناوی‌ به‌رگری‌ كردن له‌ پیاوانی‌ ئایینی‌ و مزگه‌وته‌كان به‌ناوی‌ ئازادییه‌وه‌ دژ به‌سته‌مكاری‌، له‌به‌رامبه‌ریشدا به‌ دووپارچه‌ كردنی‌ كۆمه‌ڵگه‌ لایه‌كی‌ شه‌ڕو لایه‌كی‌ دیكه‌ی‌ خێر، ئه‌و وه‌همه‌یه‌ كه‌ ئازادی‌ كردووه‌ به‌دیاری‌.

به‌كارهێنانی‌ ئه‌م چه‌مكه‌ و ره‌نگدانه‌وه‌ی‌ له‌ فه‌زای‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ و به‌دیاریكراویش له‌ دونیایه‌كی‌ جیاوازی‌ وه‌كو رۆژئاوا كه‌ باجی‌ ئه‌و كرانه‌وه‌ و پێكه‌وه‌ ژیانه‌ی‌ داوه‌ته‌وه،‌ كه‌ له‌ سه‌روه‌ختی‌ خۆیدا شۆڕشی‌ بۆ كردووه‌، به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ له‌ ئاسیاش تائێستا خه‌ونێكه‌ و له‌ واقیعیشدا كاڵایه‌كه‌ له‌ بازاڕی‌ سیاسه‌تدا، چونكه‌ هیچ هه‌وڵێكی‌ بۆ نه‌دراوه‌ كه‌ وه‌كو موڵكییه‌ت چاوی‌ لێبكات، تاكو به‌رگری‌ لێبكات و نه‌فه‌وتێت.

نه‌بوونی‌ پێكه‌وه‌ژیانی‌ راسته‌قینه‌ و لێبوورنی‌ راسته‌قینه‌ی‌ ده‌روه‌ی‌ ئه‌و دیارده‌یه‌ی‌ سیاسه‌ت به‌رهه‌می‌ هێناوه‌، باشترین سه‌لمێنه‌ره‌ كه‌ خه‌می‌ ئازادییه‌كی‌ نییه‌ بۆ رێزگرتن له‌ ئینسانیه‌ت، هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی‌ كه‌ له‌ رۆژی‌ یەک-ی‌ ئایاردا ده‌بوو كۆمه‌ڵگه‌ به‌و موناسه‌به‌ته‌وه‌ داواكانی‌ خۆی‌ به‌پێی‌ یاسا بخاته‌ به‌رده‌م ده‌سه‌ڵات و به‌رگری‌ له‌ خۆشگوزه‌رانی‌ بكات، كه‌چی‌ ململانێكه‌ گواسترایه‌وه‌ بۆ بارێكی‌ تر و مه‌لاكان كران به‌ئامانج و به‌ناو نووسه‌ر و رۆشنبیر و رۆژنامه‌نووسیش به‌رگرییان لێكردن و تاڕاده‌ی‌ پیرۆزكردن، له‌كاتێكدا ئه‌وه‌ مه‌علومه‌ كه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ عیراقی‌ و كوردستانی‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی‌ داخراوه‌ و له‌هه‌ر شوێنێك بانگه‌وازی‌ دژه‌ ده‌سه‌ڵات هه‌بێت، جا با هه‌ر هێزێكی‌ سیاسی‌ بێت به‌بێ‌ له‌به‌رچاو گرتنی‌ داهاتووی‌ ئه‌و پشێوییه‌ خه‌ڵك ده‌بن به‌نیرۆ، واته‌ هانده‌ری‌ لایه‌نێك، ئیدی‌ لێره‌دا ئازادی‌ زیانی‌ لێده‌كات و دواجاریش ده‌بێته‌وه‌ وه‌همی‌ واقیعی‌.

  • 1