ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

لە بارەی وتارەكەی 22ی ئایاری سەرۆكی حكومەت

هەر لە سەرەتای قسەكانییەوە بە دیدێكی سەرمایەدارییەوە وتارەكەی دەستپێكرد و هەلومەرجی ئەمرۆی جیهان و ناوخۆیی هەرێمی كوردستانی گەڕاندەوە بۆ لێكەوتە ئابورییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا بە خۆدوورگرتن لە دەستنیشانكردنی جەوهەری بابەتەكە و دابڕاندنی ئەم قەیرانە وەك بابەتێك لە دەرەوەی سیاساتی گشتی و لێكەوتەكانی سیستەم. وەك گوتی : "ئەم دۆخە نەخوازراوە لە دەرەوەی ویست و خواستی حكومەتی هەرێمی كوردستانە."؟! هاوكات شوناسی قەیرانەكانی كورتكردەوە لە قەیرانی دارایی بە دابڕاوی لە قەیرانی سیاساتی ئابوری رابردوو و ئێستای حكومەتەكەی.

ئەگەر بمانەوێت جەوهەری قەیرانەكانی هەرێم ببینین دەبێت لە گۆشەنیگایەكی ماركسیەوە بەدوای بگەڕێین و لێی تێبگەین. قەیران بەگشتی بەشێكی بنەڕەتی و دانەبڕاوی سەرمایەدارییە، تەنانەت ڕیفۆرمكردنیش، ناتوانێت كۆتایی بە قەیرانە دەورییەكانی سەرمایەداری بێنێت. ئەم دۆخەی بەهۆی كۆرۆناوە هاتۆتە كایەوە دیسانەوە سنووردارێتیی نیولیبراڵیزمی لەبەرامبەر قەیران و دیاردەكان دەرخست بەتایبەتی لێكەوتەی لەسەر ئەو وڵاتانە زیاتر هەیە كە لە بارێكی خراپی گشەپێدان و ئابوری بەرخۆریدان. تەنانەت لە ناو خودی ئەمریكاش ڕێژەی بێكاری بۆ زیاتر لە15% بەرزبۆتەوە كە نزیك دەبێتەوە لە 50 ملیۆن بێكار.

بۆ هەرێمی كوردستان وەك ناوەندێكی پاشكۆی وڵاتانی سەرمایەداری زۆر خراپترە، لەلایەك كەمینەیەكی خێزانی سیاسی وەك غەنیمەت تەماشای دەسەڵات دەكەن و هەموو كایەكانیان ئحتیكاركردووە كە بۆتە هۆی دروستبونی چەند ملیاردێرێك، پارتی سیاسیان وەرگێڕاوە بۆ كۆمپانیا و وەبەرهێنان بە خەڵك و خاك و سامانەكەی دەكەن. سەرەنجام رۆژ بە رۆژ ئەوان پارەدارتر و خەڵكیش هەژارتر دەبێت، تا دۆخەكە گەیشتە ئەوەی سەرۆكی حكومەت ئیفلاسی دارایی و ئابوری رابگەیەنێت بەبێ‌ ئەوەی خۆی و هاوپەیمانی حكومڕان بە بەرپرس بزانێت و تەنانەت ئاماژە بە وردەكاری ئەو 27 ملیار دۆلارە قەرزەش بدات كە رایگەیاند.

لە لایەك بە ناوی چاكسازی لەدوای ساڵی 2015 وە دەستكرا بە گۆڕینی پەیكەری ئابوری و دارایی هەرێمی كوردستان لە چوارچێوەی رەچەتەكانی سندوقی دراوی نێودەوڵەتی و بانكی نێودەوڵەتی كە بریتی بوو لە زیادكردنی باج و سەرانە و بەتایبەتیكردنی كەرتەگشتییەكان و نەهێشتنی پاڵپشتی حكومەت بۆ ئەو كەرتانە و ژیانی كۆمەڵایەتی و ئابوری خەڵكی كوردستان تا ئاستێك ئەمڕۆ حكومەت لە بڕی پاڵپشتی بۆتە بار بەسەر خەڵكی كوردستانەوە.

لەو ساڵانەدا تەنیا چەپەكان بوون باسیان لە مەترسی مۆدێلی سەرمایەداری نوێكرد لەسەر كرێكاران و خەڵك بە گشتی، ئەو كات گوتیان( ئەمرۆ دورستدەكات، ئەمڕۆیەك لە زۆرینەیەكی بێكار و هەژاری پەراوێزخراو و كەمینیەكی دەوڵەمەند بوو لەسەر حیسابی ئەو زۆرینەیە) هەروەك لە دوایین هەڵوێستی مەكتەبی سیاسی حزبی شیوعی كە دەكرێت وەك پرۆژەیەك بیبینین، لە مڕۆدا خراوەتەروو.

لە بەشێكی تری وتارەكەی سەرۆكی حكومەت باسی لێكەوتەكانی كارەكانی كابینەكانی رابردوو بە خراپی دەكات، لەو خاڵەشەوە بەڵێنی چاكسازی و گۆرانكاری دەدات و دەڵێت من لە سەنگەری خەڵكدام؟! پرسیار ئەوەیە بەبێ‌ ئەوەی باسی گۆڕینی سیاساتی ئابوری نیولیبرالیزم و رێگری لە ئیستغلاڵكردنی حكومەت بۆ چەند خێزانێكی سیاسی بكەین كە ئەمە بوو كارەكانی كابینەكانی ڕابردوو دەتوانرێت هیچ لە دۆخەكە بگۆڕین؟ بە كەسایەتیكردنی-شەخسەنەكردنی بابەتەكان بۆ لادانی تەركیزمان لەسەر مۆدێلی حكومڕانی وەك گوتارێكی پۆپۆلیستی بۆ رازیكردن و چەواشەكردنی خەڵك هیچ لە دۆخەكە دەگۆڕێت؟

هەر لە گوتارەكەیدا بە نەفەسێكی دژە پلورالیزمی سیاسی باسی ناڕەزایەتی و مامەڵەی هێزە سیاسیەكان دەكات لەگەڵ ئەو شكستانەی تەنیا خەڵك دەبێت باجەكەی بدات.

بە تەنیا گۆڕانكاریكردن و رێكخستنەوەی خەرجییەكان كە مووچە و ژیانی خەڵك دەگرێتەوە وەك لە وتارەكەیدا بە ناوی چاكسازی باسیكرد واتاكەی ئەوەیە جارێكی تر بە شێوەیەكی خراپتر دەبێت خەڵكی كوردستان باجەكەی بدات بەبێ‌ ئەوەی باسی سەرچاوەكانی داهات و ئەو كەس و لایەنانە و دەزگا راگەیاندنانە بكات كە لە رێگای دەسەڵاتەوە ئەمرۆ هەڵتۆقیون و خەریكی چەواشەكاری و دەوڵەمەندبوونن.

لە لاكەی تر بە فۆرمێكی جیاوازی یەك ناوەرۆك لەگەڵ وتارەكەدا دەبینین لەم هەلومەرجەدا لامەركەزیەتی ئیداری‌ و دارایی وەك پرۆژەیەكی رزگار دەخرێتە روو كە ئەمە بەمانای ئەوە نایەت خواستێكی ڕەوا و دیموكراسیانە نەبێت، بەڵام هیچ لە قەیرانە گشتگیرییەكە ناگۆریَِت، بە پێچەوانەوە لە دۆخی باڵادەستی ئەم مۆدێلە لە حوكومڕانی و عەقڵیەتی پاوانخوازی بە فۆرمی تازەی فیۆدالیزم، دەبێت بە بەشێك لە خزمەتی پرۆژەی بەش بەشێنەی حزبی و بنەماڵیەیی، لە كاتێكا بۆ كورد كێشەی بوون بەنەتەوە و شوناسی هاوبەشی هەیە و بیرۆكەی لامەركەزیەت ئەوەندەی تر پارچە پارچەی دەكات لە سایەی مانەوەی ئەم مۆدێلە لە حكومرانی. وروژاندنی ئەم پرسەش ‌و كردنی بەپرسێكی سیاسی‌ و خاڵی ناكۆكی لەم دۆخە گرژ و ناسەقامگیرەدا، وەك هەنگاوێكی چەواشەكارانە دەردەكەوێ بۆ لەبیربردنەوەی قەیرانەكان‌ و بەشێكە لەململانێی دو گروپی ناو پارتی ‌و یەكێتی ‌‌و ئامڕازێكە بۆ زیاتر سەپاندنی دەسەڵاتی ئەو حیزب و كەسانەی خاوەنی هێزن.

لە كاتێكدا هەموو پێدراوەكان دووپاتی ئەوە دەكەنەوە ئەم مۆدێلە لە حكومرانی هەرێم و بەغداش گەیشتوە بە بنبەست، نە توانای جێ‌ بەجێ‌ كردنی داواكاری خۆپیشاندەرانیان لە عێراق و كوردستان هەیە نەتوانای چارەسەر كردنی پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و بەغدادشیان هەیە بەتایبەت لە پەیوەست بە دۆزی رەوای گەلی كوردستانەوە. كەچی لە وتارەكەیدا ئومێدی بەتاڵ لەسەر عەقڵیەت و مامەڵەی حكومەتی هەرێم و بەغدا دروست دەكات لە ئەگەری رێككەوتنیان.

ئەوەی جێگای دڵخۆشی بێت هاوكات لەگەڵ ئەو قەیرانانە ناڕەزایەتی جەماوەریی لەسەر تاسەری عێراق و هەرێمی كوردستان بە شێوازی تایبەتمەند بە خۆیان دەستیپێكردوە، ئەو تێكۆشانە جەماوەرییە هیوایەكی گەورەیە لە دۆخی ئەو نائومێدییەی دروستیانكرد، خاڵێكی یەكلاكەرەوەیە بۆ دەربازبوون لە قەیران و هێنانەدی گۆڕانكاری راستەقینە.

بەڵام ئەوەی جێگای تێڕوانین و وەستان بێت مەترسی دیاردەی پۆپۆلیزمە كە لە رابردوو چەند هێزێكی راستڕەوی ناو دەسەڵات و دەرەوەی دەسەڵات بەكاریان هێنا، كاریگەری و مەترسییەكانی هێشتا بەردەوامە لەسەر ئەو بزوتنەوە كۆمەڵایەتیانە لە بڵاوبونەوەی بێ‌ هودەیی لە ئەنجامدانی تێكۆشانی جەماوەری بۆ گۆڕانكاری .

لەم ساتە وەختی قەیرانەدا جارێكی تر ئەم دیاردەیە لە رێگای سەرۆك و میدیای پۆپۆلیستەوە خەریكی تەلقین دانی خەڵكن بەوەی سەرۆكی پۆپۆلیستی ڕاستڕەوی ناو ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات وەك فریادڕەس و ڕزگاركەر نیشاندەدرێن كە خاڵی جەوهەری ئەوان تەنیا رازیكردنی خەڵكە بۆ گەیشتن یا مانەوەیە لە دەسەڵات وەك ئەوانی پێشوو بەبێ‌ هیچ پرۆژەیەكی لە ناوەرۆك جیاواز بۆ گۆڕانكاری لە سیستەمی سیاسی و ئابوری لە خزمەتی كرێكاران و خەڵكی كوردستان.

لەم هەلومەرجەی قەیران و سەرهەڵدانی بزوتنەوەی نارەزایەتی تازە لەدوای ئەم پەتایە، ئەركی تازەمان لەسەر فەرز دەكات وەك حزب و كەسیاتی چەپ، كە لەم وتارە دەرفەتی باسكردنی نییە جێ‌ دەهێلین بۆ وتاری داهاتوو.

  • 1