ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

هاوڕێ مەلا ئەحمەد حاجی برایم، كادیرێكی ناسراوی جووتیاری پارێزگای هەولێر بوو، سەردەمی رژێمی پادشایەتی پەیوەندی بە ریزەكانی حزبی شیوعی عێراقەوە كردبوو، پلە بەپلە تا گەیشتبووە ئەندامێتی لیژنە حزبیەكانی تایبەت بەكارو ئەركی جوتیارانەوەو دواجار خۆی بۆ كاری حزبی بەیەكجاری تەرخانكردو، بوو بە كادیرێكی لێهاتووی بواری جووتیاری، وە لەبەر رۆشنایی بڕیاری حزب وازی لەكارو پیشەی تایبەتی خۆی هێناو كاری حزبی پیشەی هەمیشەیی بوو، واتە كادیرێكی محترفی حزب بوو، بەبێ دابڕان و رۆژ و شەو بەدێهاتەكانی دەشتی هەولێرو كەندێناوەو قەراج و بەڕانەتیدا دەرسوراِیەوەو، رێكخستنەكانی حزبی بەسەر دەكردەوە.

ئەوەندەی بەیەكەوە كاری حزبمان لەكۆمیتەی پارێزگای هەولێر ئەنجامدا لە هیچ كارو كۆبونەوەیەكی حزبی دوانەدەكەوت و بەشداری كاریگەرو بەرچاوی لەناو كۆمیتەی پارێزگادا هەبوو، هەروا لە ووتووێژو شیكردنەوەی بارودۆخی سیاسی و رێكخراوەییدا هەمیشە بەشداری هەبوو، هەر كاتێك بەپێویستی زانیبا رەخنەی ئاراستەی هاوڕێیانی بەرپرس دەگرد، گەلێك جار ناكۆك دەبوو لەگەڵ بڕیارەكانی كۆمیتەی پارێزگا، بەڵام بۆ جێبەجێكردنیان بەبێ دوو دڵی لەپێشەوەی هاوڕێیان بوو.

هاوڕێ مەلا نەفتە، لەبواری كاری حزبی لەریزەكانی جوتیاراندا گەلێك لێهاتو و سەركەوتوو بوو، كادیرێكی لێزان و وریای كاری نهێنی حزب بوو، لەبواری كۆمەڵایەتی و پەیوەندی لەگەڵ دانیشتوانی لادێیەكان پتەو باش بوو، جێگای متمانەو بڕوای هاوڕێیان و دۆستانی حزب بوو، بۆ ماوەی دوورو درێژو بەردەوام لەگوندەكان دەمایەوەو پەیامی حزبی دەگەیاندە رێكخراوەكانی حزب و دۆست و لایەنگران. بۆیەكەمجار كە بەدیداری هاوڕێ مەلا ئەحمەد شاد بووم، لە ناوەڕاستی مانگی تەمووزی ساڵی 1968 لەهەولێرەوە لەگەڵ ژمارەیەك لەهاوڕێیان چووینە گوندی داربەسەری ناوچەی كۆیە بەمەبەستی بەشداری لەیەكەمین كۆنفرانسی لیژنەی محەلی هەلێر بوو، هاوڕێیانی كادیری حزب لەسەر ئاستی پارێزگای هەولێر لەهەموو لایەكەوە روویان لە گوندی داربەسەر كرد و ئامادەبوون، هەروا هاوڕێ كەریم ئەحمەدیش وەكو سەرپەرشتیاری كۆنفرانسەكە ئامادە بوو.

كۆنفرانس لەماڵی هاوڕێ عەلی مەولود دەستی بەكارەكانی كردو، راپۆرتەكانی سیاسی – فیكری – رێكخستن – و جەماوەری.. هتد خرانە بە باس و لێكۆڵینەوە، هاوڕێیان زۆر بەگەرموگوڕی بەشداریان لە گفتوگۆكان دەكرد، لەم بەشەی تایبەت بە (جەماعەتی قیادەی مەركەزی) كە لەحزبمان جیاببوونەوە بیرو باوەڕی زۆر ئاڵۆگۆڕ كران و راو بۆچوونی جیاواز هەبوو، بەڵام تەواوی هاوڕێیان لەسەر ریسواكردنی كاری كەرتكەران كۆك و یەك هەڵوێست بوون، لێرەدا هاوڕێ مەلا نەفتە وتی من زۆر بەتوندی دژی جەماعەتی (مونەشەقەكان) كارم كردووەو كاریش دەكەم، بەڵام ئەگەر ئەو دورشمانەی ئەوان هەڵیان گرتووە لەناو حزب بوونایە من بەتوندی پشتیوانیان دەبووم، بەڵام ئێستاكە ئەم جەماعەتە لە خزمەتی بەرژەوەندی دوژمنانی حزب كار دەكەن، نازانم ئەم جەماعەتە ئەم مەسەلەیە دەزانن یان نا؟ هەروا پێشنیار دەكەم كە حزب هەوڵبدات لەگەڵ ئەو تێكۆشەرانەی كە بەنەزانی لەگەڵ (مونشەقەكان) رۆیشتوون بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ ناو حزب، خاڵێكی تر لەكۆنفرانس بایەخی زۆری پێدرا، راپۆرتی جوتیاری بوو، لەم بوارەدا هاوڕێ مەلا ئەحمەد رۆڵێكی بەرچاوی هەبوو، سەرنجی منی بەلای خۆیدا راكێش كرد، بەشدارییەكەی تەواو رێكوپێك و پتەو بوو، هەندێ رەخنەشی لەكاری حزبی بواری جووتیاری هەبوو.

لەكاتی هەڵبژاردنی لیژنەی محەلی هەولێر هاوڕێ (مەلا نەفتە) دەنگێگی بەرچاوی هێناو، بوو بە ئەندامی لیژنەی محەلی، لەدوای ئەم كۆنفرانسەدا هاوڕێیەتیم لەگەڵیدا باش بوو تەژی لە رێزگرتن و خۆشەویستی بوو. هاوڕێ (مەلا) بووە بەرپرسی لیژنەی قەزای مەركەز، لەبەشداری و راپەڕاندنی ئەركی حزبی دوانەدەكەوت.

لەساڵی 1973 نێوانی حزبمان و پارتی دیموكراتی كوردستان بەرەو گرژی و ناتەبایی دەڕۆیشت، لەم كاتەدا جەماعەتەك لە قوتابیانی پارتی دروست ببون بەناوی (جەماعەتی كۆتەك) كاریان رێگرتن و شەرو لێكدان بوو لەگەڵ هاوڕێیانی قوتابی، یان ئەندامانی یەكێتی گشتی قوتابیان، تا كار گەیشتە ئەوەی كە رێگا لە چوونی هاوڕێیانی قوتابی بۆ تاقیكردنەوەی بەكەلۆریا بگرن، لیژنەی محەلی هەولێر ئەم بابەتەی دیراسە كردو، بڕیاریدا كە ئەو هاوڕێ قوتابیانەی مەترسیان لەسەرە پێویستە ئوتومبێلیان بۆ ئامادە بكرێ و لەماڵێك كۆبكرێنەوەو بەیەكەوە ببرێن بۆ هۆڵەكانی تاقیكردنەوە، وە هاوڕێ مەلا ئەحمەد لەگەڵیان هەتاكو شوێنی تاقیكردنەوەكان بچێت، هاوڕێ مەلا هەموو بەیانییەك ئوتومبێلەكەی بۆ ماڵی (هاوڕێ محمد خەلیل) دەبردو قوتابیەكانی دەگەیاندە شوێنی مەبەست، ئەوكاتە هاوڕێ شەهید (رزگار محمد خلیل) یش قوتابی بوو، وە یەكێك بوو كە هەڕەشەی لێدان و رێگرتنی لەسەر بوو، هاوڕێ مەلا ئەم كارەی بە ئەركی حزبی دەزانی بۆیە بەبێ دواكەوتن ئەنجامی دا.

لەكۆتایی ساڵی 1976 و ساڵی 1977 گیروگرفتی زۆر لەناو لیژنەی محەلی هەولێر هەبوو كە ئەوكاتە ژمارەی ئەندامانی كۆمیتەی محەلی 27 ئەندام بوو، ئەندامێكی كۆمیتەی ناوەندی حزب بەرپرسیار بوو، بارودۆخەكەی ناو لیژنەی محەلی هەولێر گەلێك نالەبارو نارێك بوو، نهێنیەكانی كۆبونەوەكانی مەكتەبی محەلی و لیژنەی محەلی دزەیان پێدەكراو دەردەچوون و، هەست بەدەستە بەندی دەكرا... چەند جارێك هاوڕێ ( عزیز محمد) یادی بەخێر لەگەڵ (هاوڕێ كەریم ئەحمەد) هاتن بۆ سەرپەرشتی كۆبونەوەی محەلی لەپێناوی دۆزینەوەی رێگا چارەی گونجاو بۆ گیروگرفتەكان، لەم چەند سەردانەی هاوڕێیان بۆ لیژنەی محەلی هەولێر باسی بارودۆخی سیاسی و بەرەی نیشتمانی لەگەڵ بەعس دەكرا،، ئەم باسانە لە ناوەڕاستی 1977 و كۆتایی ئەم ساڵەدا لەناو حزبماندا فراوان و هەمە لایەنە بوو.. لەمناقەشەی ئەم بابەتانەدا بەشێك لەهاوڕێیانی محەلی رای جیاوازیان لەگەڵ سەركردایەتی حزب هەبوو، یەكێك لەم هاوڕێیانەی كە بەردەوام بەگومانەوە باسی لە پەیوەندی نێوان هەردوو حزب دەكرد و، مەترسیەكانی دەخستەڕوو، وە رەخنەی لەكاری بەرەیی دەگرت، هاوڕێ (مەلا ئەحمەد) بوو، ئەو بارودۆخەو رەخنەگرتنە لە سیاسەتی حزب سەبارەت بە بەعس و بەرەی نیشتمانی و مەسەلەی كوردستان و پێشمەرگەو پەیوەندی بەعس و حزبمان بەردەوام بوو، تاكو بەرەی نیشتمانی تێكچوو بنكەو بارەگاكانمان بۆ شاخەكانی كوردستان گوازرانەوە، هێزی پێشمەرگەی حزب پێكهێنراو، لەهەموو لایەكەوە هاوڕێیان و دۆستانی حزب پەیوەندییان بە ریزەكانی پێشمەرگەوە دەكرد.

بارەگای سەرەكی حزب لە خڕی ناوزەنگ بوو.. لەپایزی ساڵی 1981 پانزە كادیری رێكخراوی (فیدائیانی خەلقی ئێران ئەكسەریەت) هاتنە لای حزبمان بۆ ئەوەی بارەگایەك بكەنەوە، ئەركی سەرەكیان خوێندنەوەو خۆپەروەردەكردن بوو، حزبیش بارەگایەكی لەنۆكان لەپشت ماڵی مام رەسول بۆ ئامادەكردن و، وەكو پێشمەرگەكانی حزبمان لەیارمەتیدان و پێداویستیەكان جیاوازیان نەبوو، حزب بڕیاری داو داوای لێكردم كە بچم لەگەڵ هاوڕێیانی فیدایی كار بكەم، ئەركەكەشم ئەوە بوو پەیوەندییان لەگەڵ حزبدا رێك بخەم و، ئەوەندەی بكرێتیش رۆژانە باسێكیان دەربارەی مێژووی حزبمان و رێكخراوە جەماوەرییەكانی وەكو لاوان و ئافرەتان و قوتابیان و بزوتنەوەی جوتیاران لەكوردستان و هەروا سەندیكای كرێكاران ... هتد، وە هەر شتێك كە بەباشی بزانم باسی بكەم، لەگەڵیاندا لەخاڵی جیاوازەوە دەست پێ نەكەم.. وەكو هەڵوێست لەمەسەلەی كوردو حزبی دەیموكرات و خەتی ئیمام... هتد.

رۆژێكیان هاوڕێ مەلا ئەحمەد بەسەردانی هاتە لام و گەلێك قسەوباسی رابردووی سەبارەت بە حزبمان كرد.. پاشان هاوڕێ مەلا لێی پرسیم ئەوە چۆن لەگەڵ ئەم برادەرانە شەوو رۆژ دەتوانی بژی ئەمانە باسی خەتی ئەیمام دەكەن، خەتی ئیمام چیەو چۆنە؟ تۆ مناقەشەیان ناكەیت؟، ووتم هاوڕێ مەلا ئەوە ئەركی من نییەو رۆژانە ئەم مناقەشانە بكەم.. ووتی دەباشە من دەتوانم مناقەشەیان بكەم، ووتم بۆچی نا؟ ئەگەر حەز دەكەیت رۆژێكی تریش لێرەبەو، لەقسەوباسكردن لەگەڵیاندا بەردەوام بن؟.

دوای ئەوە هاوڕێ مەلا لەگەڵیاندا كەوتە موناقەشە لەسەر شیوعیەت و گونجانی لەگەڵ خەتی ئیمام و هەروا پرسیاری كرد كە خەتی ئەمام چۆنەو چیە، بایەخ بەچی دەدات. زۆر قسەیان كردو ئاڵۆگۆڕی گەلێك بیرورایان كرد، لەكۆتاییدا هاوڕێ مەلا ووتی ئێوە هیچ سودێك لەخەتی ئەمام نابینن و لەحزبی ئێمەتان خراپتر لەپێشە، ئێمە لەگەڵ بەعس زیانێكی یەكجار زۆرمان كرد، بەڵام دواجار هەرباش بوو لێرە لەناوزەنگ هێزی پێشمەرگەمان پێكهێناوە، بەڵام ئێوە ئەوەشتان بۆ ناكرێ، هیوادارم وانەبێ، بەڵام ئەوە رای منە.. هاوڕێ مەلا رۆیشت و راو بۆچونەكانی راست و دروست دەرچوون،

هاوڕێ مەلا ئەحمەد گەلێك ئارەزووی بۆ دەنگی حەسەن زیرەك هەبوو، دەیووت ئەگەر كورد هوندەرمەندو گۆرانیبێژی هەبێ، ئەوە هەر حەسەن زیرەكەو بەردەوام لەم كاتانەی بواری هەبوایە گوێی لەگۆرانیەكانی حسن زیرەك دەگرت، و هەموو كات كاسێتی گۆرانیەكانی لابوو، جارێكیان بەیەكەوە لەشارۆچكەی خانە بە ئۆتۆمبیل بەرەو نەغەدە دەچووین، لەناو مانشێنەكەدا دوو لاوی ئێرانیش هەبوون، هاوڕێ مەلا كاسێتێكی لەگیرفانی دەرهێناو، بە شوفێری ماشینەكەی ووت، كاكە ئەم كاسێتە گۆرانیەكانی حەسەن زیرەكە بۆمان بخەرە سەر تەسجیلەكەت، من زۆر حەزم لەدەنگی حەسەن زیرەكە، یەكێك لە دوو لاوە ئێرانیەكان بەبێ هیچ پێشەكیەك بەدەنگێكی بەرز و تورەیی پێوە دیار بوو، ووتی ئینجا پیاو چۆن گوێ لەدەنگی ئەم ....... دەگرێت! حەسەن زیرەك پیاوی خراپ بووەو، پەیوەندی لەگەڵ رژێمی گۆربەگۆڕی شای ئێران هەبووە، لەبەرامبەر ئەم قسانەی كورە لاوەكە هاوڕێ مەلا تورەبوو، بەتوندی وەڵامی دایەوەو ئیتر قسەیەك لەم و قسەیەك لەهاوڕێ مەلا ئەحمەد بارودۆخی ناو ماشێنەكە تێكچوو، شەرە قسە پەرەی سەندو گرژی زیادی كرد، تكام لەهاوڕێ مەلا كرد، كە وازبێنێ و ئەم كوڕە ئیرانیەو حەسەن زیرەكیش ئیرانی بوو، تۆ بۆ ئەم شەرە دەكەیت، باشترە قسەی ئەم كوڕە بەهەند وەرنەگرێت، ووتی من حەسەن زیرەك بەهونەرمەندێكی گەورەو بەتوانا دەزانم و دەناسم، بۆیە بەلامەوە بێ رێزییە نەزانێكی وەكو ئەم كورە قسەی نابەجێ دەربارەی هونەرو هونەرمەندان بكات... دوای ئەوە هاوڕێ مەلا بێ دەنگ بوو.

پاش ئەوەی ماوەیەكی زۆر لەگەڵ هاوڕێ بەیەكەوە لە لیژنەی محەلی هەولێر كارمان كردوو، پەیوەندییم لەگەڵیدا پتەو بوو، گەلێك جار باسی ژیان و گوزەرانی و بارودۆخی خێزانیم لەگەڵدا دەكرد... جارێكیان لێم پرسی باشە هاوڕێ مەلا چۆن بەناوی مەلا نەفتە ناسرای یان لەچیەوە ئەم ناوە هاتووە، لەوەڵامدا فەرمووی: كاتی خۆی بەر لەشۆڕشی چواردەی تەمووزی 1958 كاری حزبیم لەگوندەكانی بەر رێ و پشت رێ بوو، هەتاكو نزیك شارۆچكەی پردێ سەردانی دۆست و هاوڕێیانم دەكرد، لەگەڵ هاوڕێیاندا هەستمان كرد كە كاركردن بەو شێوەیە دەبێتە هۆی ئاشكرابوونم و، لەوانەیە ببێتە هۆی دەستگیركردنم و، لەئەنجامدا لەكاری حزبی داببڕێم، بۆیە حزب بڕیاریدا نەوت بفرۆشم و خۆم وانیشاندەم كە كاری نەوت فرۆشی دەكەم.. بۆ ئەمە پێداویستیەكانی نەوت فرۆشی لەلایەن حزبەوە ئامادەكران و منیش مانگانە بەناوی نەوت فرۆشیەوە بەناو دێهاتەكاندا بەئازادی بەبێ گیروگرفت دەسوڕامەوەو، سەردانی رێكخراوەكانی حزب و دۆست و لایەنگرانم دەكرد..

ئەو نەوت فرۆشیە ئەگەر بۆخۆم بووایە بە هیچ جۆرێك ئەنجامم نەدەدا، لەبەر ئەوەی پێویستیم بەم كارە نەبوو، بەڵام چونكە كاركردنەكەم بە بڕیاری حزب بوو، وە لەپێناوی جێبەجێكردنی ئەركی حزبی بوو، بۆیە بەبێ وەستان بڕیارەكەم جێبەجێ كردو، بوومە نەوت فرۆش، پاشان دوای ماوەیەك لەنەوت فرۆشی، هێدی هێدی لەناو جەماوەری ناوچەكەدا بە مەلا نەفتە ناسرام، منیش شانازی پێوە دەكەم، چونكە ناوەكە لەكاری حزبیەوە سەرچاوە دەگرێت.

 

  • 1