ئەمە بڵاوبكەوە
FaceBook  Twitter  

 

 

 بەو پێیەی 19یەمین ساڵەی كاركردن لە بواری میدیادا تێدەپەڕێنین، ڕەنگە هەندێك ئەزموونمان لەو دەزگا و دامەزراوە میدیاییانە وەرگرتبێت، كە كارمان تێدا كردوون و لە هاوڕێ و دۆستانمانەوە شتی نوێ فێر بووبین و بەلای كەمەوە هەندێك رێسا شارەزا بین، كە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بە دنیا بەرفراوانەكەی رۆژنامەنووسییەوە هەیە.

 یەكێك لەو ژانرە رۆژنامەوانییە سەرتاپاگیر و جێبایەخانەی كە پێویستە هەواڵنێر پسپۆڕیی تێدا پەیدا بكات و لە ورد و درشتی پێكهاتە و ڕەگەزەكانی بكۆڵێتەوە، میتۆدی نووسینی هەواڵە كە دەشێ بە وردی شرۆڤە بكرێت و هەر هیچ نەبێت رۆژنامەوانە ئاكادیمیست و خاوەن ئەزموونەكانیش لێی بەهرەمەند بن.

 ئەگەر هەواڵ لە پێنج ڕەگەزی سەرەكیدا پێناسە بكەین، (وەك میدیای زۆربەی وڵاتە پێشكەوتوو و تازە گەشەسەندووەكان بە گشتی ئاماژەیان پێ داوە) بۆ وێنە: (چی، كەی، لە كوێ، بۆچی، چۆن)، بەو ئەنجامە دەگەین كە چی ڕووی داوە، كەی و چ رێكەوتێك، لە كوێ و چ شوێنێكی جیۆگرافی، بۆچی و فاكتەرەكانی پشتی، چۆنچۆنی، كە مەبەست تێیدا ناوەرۆكی هەواڵە.

 بۆ ئەوەی خوێنەر بە لاڕێدا نەبرێت، دەبێ سەرەتا مانشێت یان سەردێڕی هەواڵ شی بكەینەوە.

مانشێت كە گرینگترین و كاریگەرترین بەشی هەواڵە و بە سانایی سەرنجی وەرگران كێش دەكات، بایەخێكی ئەوتۆی هەیە كە دەمانگەیەنێتە ئەو حەقیقەتەی هەندێك جار چونكە سەردێڕ لاواز بووە، كەمترین خوێنەر خۆیان لە قەرەی داوە و كاتی خۆیانیان پێوە كوشتووە، پێچەوانەكەشی ڕاستە.

 ئەو پرسەی كە لێرەدا زیاتر تیشكی دەخرێتە سەر، ماسمیدیا و سۆشیال میدیا و بە تایبەتتریش رۆژنامە و گۆڤار و وێبسایتەكانن، كە دەبێ هەواڵنێر و نووسەریش بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵ هەست و نەست، بیر و هۆش و تێڕوانین و دنیابینیی خوێنەردا بكەن و تەنانەت هەواڵە تەشریفاتییەكانیش بۆ هەواڵی سەرنجڕاكێش بگۆڕن.

 بۆ نموونە: سەرۆكی هەرێم پێشوازیی لە وەزیری دەرەوەی بەریتانیا كرد. یان: سەرۆككۆماری عێراق لەگەڵ باڵیۆزی هەنگاریادا كۆ بووەوە.

 دیقەت بدەن، چونكە سەردێڕەكە تەشریفاتییە، بە دەگمەن نەبێت خوێنەر ئەو هەواڵانە ناخوێنێتەوە و خۆی بە خوێندنەوەیانەوە شەكەت ناكات، بەڵام ئەگەر نووسرابایە: بەریتانیا چەكی زیاتر بۆ هەرێمی كوردستان دەنێرێت (مانشێتی یەكەم). یاخود هەنگاریا پشتیوانیی سەربازیی بۆ عێراق دووپات كردەوە (مانشێتی دووەم). ئەوكات دروست خوێنەرت بۆ خوێندنەوە و سەرنجدان لە هەواڵەكە ڕاكێشاوە.

 دوای مانشێت، كە (لید) یان پێشەكیی هەواڵ دێت، هەمدیس رۆڵی لە كەمەندكێشكردنی خوێنەردا هەیە و هەم ئاستی تێگەییشتنی نووسەران، هەم جیهانبینیی ئیدیتەر و بەڕێوەبەرانی مێدیایش دەردەخات، ئەگەر بە پوختی بنووسرێت و پڕبایەخترین بڕگەكانی هەواڵ لە چەند دێڕێكی كورتدا كۆ بكرێتەوە، خوێنەریش كەمتر بە خوێندنەوەی هەواڵەكەوە شەكەت دەبێت و زووتر و خێراتریش پەیامەكەیان پێ دەگات.

 پشكێكی دیكەی گرینگی میتۆدی هەواڵنووسین، كورتبڕییە، كە دەشێ ناوەرۆكەكەی بە چەند پەرەگرافێك دابڕێژرێتەوە و بە كەمترین وشە، زۆرترین مانا بگەیەنێت، ئاخر هیچ هەواڵێك كە لە 200 وشە زیاتر بوو، تاقەتپڕوكێنە و جگە لە چەند كەسێكی دیاریكراو، كە ناو و فەرمانگە و شوێنە پەیوەندیدارەكانیان لە هەواڵەكەدا جێی كراوەتەوە، كەسی دیكە نایخوێنێتەوە و خۆی پێوە مژووڵ ناكات.

 دواجار، دوایین پەرەگرافی هەواڵە، كە دەشێ بە جۆرێك خاڵی كۆتایی پاش وشەكان دابنرێت، خوێنەر جارێكی دیكە بە تامەزرۆییەوە بێتە سەر هێڵ و زانیاریی ورد لەبارەی ئەو هەواڵانەوە وەربگرێت، كە لە مێدیاكاندا بڵاو دەبنەوە.

 

 

  • 1