
چێ گیڤارا
14-6-1928
9-10-1967
ئەمڕۆ ١٤ی حوزەیران، ساڵیادی لەدایکبوونی پزیشک، بیرمەند و شۆڕشگێڕی نێونەتەوەیی، ئەرنستۆ چێ گیڤارایە. مرۆڤێک کە سنوورە جوگرافییەکانی بەزاند و ژیانی خۆی بەخشی لەپێناو چەسپاندنی دادپەروەری و ڕزگارکردنی چەوساوان و سۆسیالیزم.
چێ گیڤارا سیمبولی زیندووی بەرەنگاربوونەوە، نەبەزین و هاوسۆزییە لەگەڵ ئازاری مرۆڤایەتیدا. وەک خۆی دەڵێت:
"من سەر بە هیچ نیشتمانێک نیم، نیشتمانی من ئەو شوێنەیە کە تێیدا ستەم لێکراوێک هەیە.
ئەمڕۆ جیهان یادی لەدایکبوونی مرۆڤێکی بیرمەندی شۆڕشگێڕ و پزیشکێک دەکاتەوە کە ئازاری مرۆڤەکانی لە هەموو شتێک بەلاوە گرنگتر بوو.
چێ گیڤارا لە پزیشکییەوە بۆ نێو دڵی شۆڕش
چێ لە ئەرژەنتین لەدایکبوو، بەڵام کاتێک بە ماتۆڕسکیلەکەی تەواوی ئەمریکای لاتینی گەڕا، تێگەیشت کە نەخۆشی ڕاستەقینەی مرۆڤایەتی لەو سەردەمەدا تەنها ڤایرۆس و بەکتریا نین، بەڵکوو سیستەمی سەرمایەداری و لێکەوتەکانی لە ستەمکاری هەژاری و نادادپەروەرین.
هەر ئەمەش وایکرد پیشەیپزیشکی جێبهێڵێت و چەک هەڵبگرێت؛ چونکە پێی وابوو ناتوانیت برینی مرۆڤێک ساڕێژ بکەیت کاتێک لەژێر پێی داگیرکەر و ستەمکاراندا بێت.
شۆڕشگێڕێکی بێ سنوور
مەزنیی چێ گیڤارا لەوەدابوو کە نەریتە باوەکانی نەتەوەپەرستی بەزاند. ئەو دوای سەرکەوتنی شۆڕشی کوبا، پشتی لە کورسی دەسەڵات کرد.
بۆ ئەو، شۆڕش لە کوبا کۆتایی نەهاتبوو؛ چونکە لە هەر شوێنێکی ئەم زەوییەدا مرۆڤێکی چەوساوە هەبووایە، چێ خۆی بە هاونیشتمانی ئەو شوێنە دەزانی. لە کۆنگۆوە تا دارستانەکانی پۆلیڤیا، ئەو بەدوای ڕزگاریی مرۆڤدا دەگەڕا.
میراتێک کە کۆتایی نایەت
دوژمنانی چێ پێیان وابوو بە گوللەیەک لە دارستانەکانی پۆلیڤیا کۆتایی بە ئەفسانە شۆڕشگێڕییەکەی دەهێنن، ئەوان تەنها بە جەستە کوشتیان، چێ گیڤارا لە دوای مردنی بوو بە هێزی شۆڕش و بەرەنگاری، بوو بە هێمایەک لەسەر سینگی هەموو ئەو گەنج و ئازادیخوازانەی کە دژی نادادپەروەری دەوەستنەوە.
وێنە بەناوبانگەکەی، نیگایەکی پڕ لە هیوا و توڕەییە بەرامبەر بە ستەم؛ نیگایەک کە نەوە دوای نەوە دەگوازرێتەوە و دەڵێت: "شۆڕش لە هەر کوێیەک بێت، دواجار هەر سەردەکەوێت.
وەکوو خۆی وتوویەتی: من هۆنراوەیەک نیم بۆ خوێندنەوە، من تفەنگێکم بۆ تەقاندن لە دڵی ستەمکاران.
لە ڕۆژی لەدایکبوونیدا، یادی هەموو ئەو بەهایانە دەکەینەوە کە لە پێناویدا جەنگا، ئازادی، یەکسانی، سۆسیالیزم، شکۆمەندی بۆ مرۆڤایەتی.
یادی چێ گیڤارا لە دڵە ئازادیخوازەکاندا هەمیشە زیندووە.
یادی ئەم شۆڕشگێڕە نێونەتەوەییە لە دڵ و ویژدانی زیندووی مرۆڤایەتیدا هەمیشە بە بەرزی دەمێنێتەوە.
