مافپەروەر: ئازاد گەناوی
بۆشایی یاسا:
نەبوونی یاسای کاریگەر و ڕوون لەوانەیە ببێتە هۆی زیادبوونی ئاژاوە و نەبوونی دادپەروەری. ئەم بۆشاییە دەتوانێت ڕێگری لە گەشەسەندنی کۆمەڵایەتی و ئابووری بکات و ناسەقامگیری بەرەوپێش ببات و دیاردەی تاوان و کوشتن و کێشەی کۆمەڵایەتی زیاد بکات.
ڕێکارە یاساییەکان:
نەبوونی ڕێکارە یاساییە کاریگەر و خێراکان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ تاوان و تاوانباران دا فەزای ناکۆکییەکان گەورە دەکاو هەستی نائەمنی و متمانەی هاووڵاتیان بە سیستەمی یاسایی زیاد دەکات.
پشتیوانی بۆ تاوانباران لەلایەن دەسەڵاتەوە:
ئەگەر پشتیوانی لە تاوانباران یان هاوپەیمانی لەگەڵیان لەلایەن هەندێک لە ئەندامانی دەسەڵاتەوە هەبێت، ئەمە دەبێتە هۆی وەرینی متمانە بە دامەزراوە فەرمییەکان و هاندەری بڵاوبوونەوەی گەندەڵی و تاوانە كانی کوشتن و دزیو بوونی باندی مافیایی و حیساب نەکردن بۆ کەرامەت و سەروەری مافەکانی تاک و دروستکردنی فەوزای یاسایی.
بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشانە، کوردستان پێویستی بە چاکسازیی هەمەلایەنەی یاسایی و بەهێزکردنی سەروەری یاسا و جێبەجێکردنی ڕێکاری یاسایی دادپەروەرانە و کاریگەرە بۆ زامنکردنی مافی هاووڵاتیان و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و تاوان.
ئەم کێشانەی بەردەم کوردستان، تەحەدای جددین کە پێویستیان بە دەستێوەردانی خێرا هەیە بۆ چارەسەرکردنیان. چاکسازی لە سیستەمی یاسایی و بەهێزکردنی سەروەری یاسا بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی سەقامگیر و دادپەروەرانە زۆر گرنگن. باشترکردنی یاساکان و جێبەجێکردنی ڕێکارە یاساییە کاریگەرەکان دەتوانێت ڕۆڵێکی گەورە بگێڕێت لە بەرزکردنەوەی متمانە بە سیستەمی یاسایی و بەرزکردنەوەی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و سەقامگیری.
سەبارەت بە بۆشاییە یاساییەکان، بەرپرسان دەتوانن توند بن لە دانانی یاسای ڕوون و تایبەت بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ پرسە جیاوازەکان. هەروەها پێویستە میکانیزمەکان بۆ چاودێریکردنی جێبەجێکردنی کارا و دادپەروەرانەی ئەم یاسایانە دابڕێژرێت. گرنگە ئەم یاسایانە لە ئاست پێداویستی و خواستەکانی کۆمەڵگادا بگونجێن و پاراستنی مافی تاکەکان مسۆگەر بکات.
چاکسازی لە پرۆسەی یاساییدا بریتییە لە دڵنیابوون لەوەی کە ڕێکارە کاریگەرەکان لە شوێنی خۆیانن بۆ گەیاندنی دادپەروەری بە خێرایی و دادپەروەرانە. ئەم ڕێوشوێنانە بەبێ گوێدانە پێگەی کۆمەڵایەتی یان ئابووری، پێویستە لەبەردەستی هەموو کەسێکدا بێت. جگە لەوەش دەبێت میکانیزم هەبێت بۆ پاراستنی شایەتحاڵ و قوربانییەکان و زامنکردنی مافی دادپەروەرییان.
سەبارەت بە پاڵپشتیکردنی تاوانباران لەلایەن دەسەڵاتەوە، پێویستە بنەماکانی شەفافیەت و حوکمڕانی باش بەهێز بکرێت بۆ ئەوەی هیچ تاکێکی دەسەڵات بەشدار نەبێت لە هیچ چالاکیەکی تاوانکاری یان گەندەڵیدا. پێویستە ڕێکاری یاسایی بەرامبەر هەر کەسێک بگرێتەبەر کە یاسا دەشکێنێت بەبێ گوێدانە شوێن و پێگەی.
بێگومان گەیشتن بەو چاکسازییانە ئاسان نییە، و ڕەنگە پێویستی بە کات و هەوڵی بەرچاوی هەبێت. بەڵام هەنگاوی پێویستن بۆ دەستەبەرکردنی سەقامگیری و خۆشگوزەرانی کوردستان لە درێژخایەندا. جگە لەوەش، ئەم هەوڵانە دەبێت بەشداری و هاندانی کۆمەڵگەی ناوخۆیی لەخۆبگرێت بۆ ئەوەی چالاکانە بەشداری لە بەدیهێنان و پشتیوانیکردنی ئەم چاکسازیانەدا بکەن.
گرنگە بەرپرسانی حکومەت بە دڵسۆزانە کاربکەن بۆ بەدیهێنانی ئەو چاکسازییانە و ئامادەبن قوربانیی پێویست بدەن بۆ دەستەبەرکردنی سەرکەوتنەکانیان. پێویستە ئیرادەی بەهێزیان هەبێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و بەرەوپێشبردنی دادپەروەری و سەقامگیری لە هەرێمدا.
بەکورتی ئەو تەحەددایانەی کە لەبەردەم کوردستاندایە پێویستیان بە وەڵامدانەوەی خێرا و کاریگەرە. کوردستان بە بەهێزکردنی سیستەمی یاسایی و بەهێزکردنی سەروەری یاسا و جێبەجێکردنی ڕێکارە یاساییە دادپەروەرانە و کاریگەرەکانه، دەتوانێت بەسەر ئەو ئاستەنگانەدا زاڵ بێت و کۆمەڵگایەکی سەقامگیرتر و ئاوەدانتر بۆ هەموو هاوڵاتیان بنیات بنێت.بە پێچەوانەوە لەئێستادا کوردستان لەبەردەم پرسیارگەلێکی زۆری ووڵاتانی زلهێزو ڕێکخراوە مەدەنیەکاندایە،لەئەگەری بەردەوامی لەسەر ئەم ڕیتمە سیاسیە هەرێم دەخاتە مەترسیەوە.
