مامۆستا ساڵح ئەڵماس / كەلار
زنجیرە درامای ئادیابین كە لەكاناڵی تەلەفزیۆنی (كوردستان تیڤی) نمایش دەكرێت، درامایەكی مێژوویی كۆمەڵایەتی سیاسییە و هەموو ئێوارانێك وەك درامایەكی ڕەمەزانی خۆی دەكاتە ماڵی بینەرانیدا و سەرنجت ڕادەكێشێ ، وێڕای دەستخۆشیم بۆ ستافی دراماكە و ماندووبوونیان، بەڵام وەك بینەرێك و تاكێكی بەئاگا لە مێژووی 50 ساڵی ڕابردووی عێراق و كوردستان و ناوچەكە، گێڕانەوەی ئەو مێژووە بۆ من بووە جێگەی سەرنج و تێڕامان ، چونكە گێڕانەوەی مێژووی نزیكی كۆمەڵگاكەت بە لنگەوقووچی و شێواوی بۆخۆی پرسیار دروست دەكات و هەڵوێستەی دەوێت بەتایبەت مێژوویەك كە بەعس و نەتەوەپەرستەكانی عێراقی ئەو كات بەردەوام لە كەلێن و گۆشەیەك دەگەڕان تا كێشە و ناكۆكی نەتەوەیی و سیاسی دروست بكەن لەعێراقدا و ئەمەش بۆ ئەوكات و بۆ ئەوان ڕۆڵ و كاریگەری خۆی هەبوو، كە هەم كورد و هەم نەتەوەكانی توركمان و عەرەب دژی یەك بجووڵێنن و دواجار بڵێن ئەوە فیتی شیوعییەكانە و ئەوان بەرپرسیارن لەو ڕووداوانە، كەچی لە دراماكەشدا لە ئەڵقەی رۆژی پێنجشەمە رێكەوتی ٦/٣/٢٠٢٥، برای دەرهێنەر و سیناریست بەهەمان عەقڵیەت و بیری فاشستیانەی بەعس و نەتەوەپەرستەكانی عەرەب هاتوون مێژووی شۆڕشی 1958 ی گەلانی عێراق و سەردەمی عەبدولكەریم قاسم دەگێڕنەوە، لەدیمەنێكی دراماكەدا كە تاڕادەیەك تەرخانكراوە بۆ گێڕانەوەی مێژووی ئەوكاتی عێراق و ئاڵۆزی و ململانێكانی نێوان شیوعییەكان و فاشییەكان ، باسی كۆبوونەوەی شانەیەكی پارتی دیموكراتی كوردستان دەكات و لەو دیمەنەدا بەرپرسی شانەكەی پارتی باس لە ڕێپێوانەكەی ساڵی ١٩٥٩ی كەركوك دەكات، كە بەبۆنەی ساڵیادی شۆڕشی ١٤ تەمموز سازكرابوو دەڵێ لە ڕێپێوانەكەدا پەشێوییەك دروستبوو بەفیتی كۆمۆنیستەكان و ئۆباڵی پەشێوییەكە و ڕووداوەكەش دەخاتە ئەستۆی كۆمۆنیستەكان، كە بووە هۆی سەرهەڵدانی كێشەی كورد و توركمان، ئەو بەرپرسە بەڕێزە وەك هەنگوینی لە كونی داردا دۆزیبێتەوە، بەشێوەیەكی ناشرین باسی ڕۆڵی (ئەو وا تەنی) كۆمۆنیستەكان دەكات و دەڵێ ئەوان ئاژاوەكەیان دروستكردووە و بووە بەكێشەیەكی گەورە و چەند كەسێك لە نەتەوەی توركمان كوژران و برینداربوون، وەكو ئەو بەرپرسە باسی ئەكات دوای چەند ڕۆژێك نوێنەری توركمانەكان سەردانی سەرۆك بارزانیان كردووە و ئەویش دڵنەوایی كردوون و بەڵێنی پێداون كە ئەو كارانە دووبارە نابێتەوە. هەم ستافی دەرهێنەر و هەم سیناریستی دراماكە ئەوەندە بێ ئاگانین كە شۆڕشی 14 ی تەمموز ، شۆڕشێكی جەماوەری گەورەبوو لە مێژووی سیاسی عێراقدا و كەس ناتوانێ نكۆڵی لە گرنگی دەسكەوتەكانی بكات ، وەك د. نوری تاڵەبانیش دەیگێڕێتەوە سەركەوتنی شۆڕش لەسەر ئاستی نێوخۆی عێراق كاردانەوەی گەورەی دروستكرد و بووە مایەی شادمانی و جێگەی ئومێدی زۆرینەی گەلانی عێراق ، بەگەلی كوردیشەوە، كە بەچەندین شێواز گوزارشتیان لێكرد بەتایبەتی لە كەكووك موژدەیان دەدا بە (شۆرشی 14ی تەمموزی 1958)، زۆر بەتوندی پشتیوانیان لێكرد، چۆنكە پێیانوابوو وەك چۆن گۆڕانكاری باش شارەكانی عێراق دەگرێتەوە، ئەوهاش كەركووك دەگرێتەوە”. واتە دانیشتووانی شاری كەركوك هەموو گەڕەك وشەقامەكانی كەركوكیان ڕازاندبۆوە و ئاهەنگیان دەگێڕا بەخۆشی ئەو ڕووداوە گەورەیەی مێژووی عێراقەوە، كەچی ئەم بەڕێزانە لە دراماكەدا وا لەو مێژووە گەیشتوون كە چەواشەكاری دەتوانێ ڕاستییەكان بشێوێنێ و بۆ شێواندنی ئەم ڕاستییانەش دەیانەوێ حزبی شیوعی پێ تۆمەتباركەن ، لەكاتێكدا تەواوی عێراقییەكان باش لەو ڕاستییە گەیشتوون كە شیوعییەكان هەمیشە و بەدرێژایی مێژووی دامەزراندنیان ئاشتیخواز بووە و هیچ ڕۆڵێكیان لە كێشەكانی كەركوك و ڕووداوە نەخوازراوەكاندا نەبووە ، بەڵكو پێچەوانە، ئەوە كاری دەزگا موخابەراتەكانی بەریتانیا و كۆمپانیای نەوتی كەركوك و تورك بوون ئاژاوەیان نایەوە و خەڵكی بێتاوانیان كردە قوربانی ، لەو ڕۆژگارەشدا وڵاتی توركیاش بەهۆی هەڵوەشانەوەی پەیمانی بەغدادەوە دژی شۆڕش بوون. هەرئەمەش كاریگەر بوو لەسەر بەشێك لە توركمانەكانی كەركووك پێشوازی گەرم لە شۆڕش نەكەن و بە فیتی تورك بوونە دژە شۆڕش .
دەبێ ئەو ڕاستییەش بوترێ كە لەو قۆناغ و بارودۆخەشدا حزبی شیوعیش قوربانییەكی گەورەیدا بە لەسێدارەدانی چەند كادرێكی چالاك و خزمەتگوزاری شارەكە و ئەوانیش بوونە بەشێك لە قوربانییەكە. بۆیە لە كۆتاییدا ئەوەندە دەڵێم كە ئەو شێوازە گوزارشتە نادروستە لە مێژووی عێراق و ڕۆڵی شیوعییەكان ناتوانێ ڕاستییەكانی مێژوو بشارێتەوە و خەڵكی چەواشەبكات.
