بەشی(١١)
با دەسپەڕ بکەین!
ڕووبارێکی بچووک لە خوار دێیەکەمان هەبوو، لەکۆتایی وەرزی بەهار تا سەرەتای وەرزی پایز، منداڵانی دێ و گەنجەکانیش، هەموو ڕۆژێک بە مەبەستی مەلەوانی ڕوویان لەو ڕووبارە دەکرد.
بیرمە ڕۆژێک مناڵانی دێ، هەموومان خەریکی مەلەوانی بووین، هێمنە ڕێوی خۆی لێ نزیککردمەوە و جارێکی تر لەژێر گوێچکەکانی چرپاندم: هیواگیان، شتێکی زۆر خۆشت پێ دەڵێم، بەڵام تکایە بە هیچ کەسێکی نەڵێیت.
- چییە دیسان، گیابەشیرەیە؟
هاهاها، هەردووکمان دامانە قاقا.
-نانا گێلە، شێکی زۆر خۆش و جیاوازترە ئەوجارە.
- چییە ئەو شتە خۆشە؟ پێویست بەو هەموو خەت و شێرە ناکات، تکایە زوو پێم بڵێ؟
هیوا گیان، بۆ نایەیت، دەستپەڕ بکەین؟
چی بکەین؟
دەسپەڕ!
من هیچ تێناگەم، هێمن ئەوە تۆ لەگەڵ چیتە، مەبەستت چییە لە دەستپەڕ؟
هێمنە ڕێوی، لەبەردەمی من، کێری خۆی دەرهێنا و گوتی ئاوا...
دەستی بە کێری خۆی دادەهێنا و دەیشێڵا. دوای کەمێک گوتی: هیوا تەواوبووم.
-لەچی تەواو بوویت هێمن، من هیچ تێناگەم؟
-گێلە، جا تۆ لەچی تێدەگەیت؟ هی لەتەمەنی تۆ، ژنی بۆ دێنن. کەچی ئەو بێ مێشکەی ئێمەیش هێشتا کێری من و گێزەری لێکدی جیاناکاتەوە و نازانێت دەستپەڕ و تەواوبوون چییە!
هێمن، من تێناگەم تەواو بوون لەگەڵ چییتە؟
گێلە، تەواوبوون ڕەحەتبوونە. هەموو خەڵکی خۆی ڕەحەت دەکات و تەواودەبێت. هەیه بە دەستەکانی، هەیە لەگەڵ ژنەکەی، هەیە لە ڕێگەی هەتیو بازی و هەشە بە ماکەر.
-گوتت ماکەر؟
-بەڵێ.
-چۆن؟
جارێ زووە بۆ ئەم پرسیارە گێلە، با کاتی بێت، لە فەلسەفەی ماکەرگایینیش حاڵیت دەکەم.
-هێمن، من هێشتا لەو ڕەحەتبوون و تەواوبوونە حاڵی نەبوومە!
گێلە، ڕەحەتبوون و تەواوبوون چێژێکی زۆری هەیە. کاتێک مرۆڤ ڕەحەت دەبێت و دەگات بە پلەی ئۆرگازم، ئەوەندە خۆشە، بڕوات بێت بە زمان وەسف ناکرێت.
دەی تۆش تاقی کەرەوە، بزانە چ چێژێکی هەیه.
-هێمن تۆ ئەوە لەکوێ دەزانیت؟
هیواگیان، واز لە پرسیار بێنە، پرسیار ناتگەیەنێت بەهیچ. تاقی کردنەوە باشترین چارەسەرە. دەی تۆش دانەیەک تاقی کەرەوە.
-نەخێر، هەرگیز من ئەوکارە ناکەم.
-بە دڵی خۆت گیانە. هیچ شتێک بەزۆر نابێت.
هیوا دەزانیت ئەو دەستپەڕە ناوێکی تریشی پێدەڵێن.
-چی ناوێک؟
-خووی نهێنی.
هیوا بەخوا دەزانم تۆش حەزت لێیەتی.
دەی گیانە بۆ وەستاویت؟ دەی تۆش تاقی کەرەوە. تەنها یەک جار.
دیارە هیچت پێوە نییە؟ یان کێرت بچووکە و شەرم دەکەیت لەبەردەم من دەری بێنیت؟
هاهاها، هیوا وای گوت و دایە قاقا.
-دەی هیوا کێر بچووک، من دەڕۆمە ئەولاتر، تۆ بیکه.
کە وای گوت، ڕێک دەهری بووم. مەبەستم، کە گوتی کێر بچووک، یان کێرت پێوە نییە. من ئەوکاتە هێشتا هیچ نیشانەیەکی باڵقبوونم لێ وەدەرنەکەوتبوو. وەنەبێت بڵێیت گەیشتووم بە قۆناغی هەرزەکاری و ئالۆری بوون.
کە هێمن وای پێ گوتم و هانی دام، لە داخان کێرمم لەناو دەرپێ قوتەکەم دەرهێنا و خووی نهێنیم ئەنجام دا.
ئەوە یەکەم جارم بوو ئەو خووە قۆڕە بکەم.
بەڵام من وەک هێمن نە تەواو بووم و نە هیچ ئاو و شتێکیشم هاتەوە.
دوای ئەم جارە، هێدی هێدی لێی ڕاهاتم و خووم پێوەگرت.
ڕۆژێک دەڕۆیشتین بۆ سەر ڕووبارەکە، من و هێمنە ڕێوی و فاقە قوونخوار و قەهارە دەم بۆگەنی و حوسە شەل و بازەفتقۆ، هەر پێنجمان هاوڕێی گیانی بە گیانی بووین و زۆرجار، ڕۆژ تا ئێوارە، ئێمە تەنها بۆ نانخواردن دەڕۆیشتینەوە ماڵەوە.
هێمن پێی گوتین: هاوڕێیان، بۆ نایەن دەستپەڕ بکەین؟
ئەوانیش وەک من و یەکەم جار، بە بیستی بابەتەکە حەپەسان و دەستیان بە پرسیار و شت کرد. دواتر بەزمەکە دەستی پێ کرد و
لە کەنار ڕووباڕەکە، هەر یەکێک لەسەر تاتەبەردێک دانیشت. نێوانمان مەترێک یان زیاتر دەبوو، هەموومان دەستمان پێ کرد.
لەوڕۆژە بە دواوە، هەموو ڕۆژێک، ئێمە بە کۆمەڵ، ئەو خووی نهێنیەمان ئەنجام دەدا.
لە دێیەکەمان، هەریەکە و ناسناوێکی بۆ دانرابوو و پێی دەناسرایەوە. زۆربەی بە ناوی دایکی، یان بە ناسناوێکی تر بانگ دەکرا.
وەک: کەریمۆکی عەتیەخانێ، ئازادی فاتە بێوەژنێ، بورهانی عاسێ دووزمانی، سمایلی عەیشێ، مامەندی نارنجێ، ڕەحمانی لەعلێ، ساڵحۆکە ملدرێژ، ستارۆکە گۆجە، مام سەمەدە لووت لوقمەقازی، ڕەشیدۆکە مۆن، شاکرە بۆن ماسی، قاسمۆکە پێ بەڵەک، جەعۆ موونەرم، قادرە پێ پان، ئیسفە سمێڵ، ئەحمەدە شیوعی(لەنین)...
ئێمەی منداڵیش به لاساییکردنەوەی گەورەکان، هەریەکە و ناسناوێکمان بۆ ئەوەکەی دیکە دانابوو. وەک: هێمنەڕێوی، فاقە قوونخوار، قەهاره دەم بۆگەن، هیوا جڕتۆ، حوسە شەڵ، بازە فتقۆ، سەعەی زیپکە...
هێمنە ڕێوی، دوو ساڵێک بە تەمەن، لەمن گەورەتربوو.
من ئێستاش نازانم ئەو هێمنە ڕێوییە، بەو تەمەنی بچووک و منداڵییەی خۆی، ئەو هەموو فیعلە قۆڕەی لەکوێ دەهێنا و کێ فێری دەکرد؟!
ڕۆژێک دەیگوت: هیوا دەی با توتنی باپیرەم بدزین.
ڕۆژێکی تر دەیگوت: وەرە لە شایی هەنگوچکی ژنەکان لە یەکتر گرێ بدەین.
ڕۆژێک دەیگوت: یاری تپل بە قونانێ بکەین و ڕۆژێکی تر دەیگوت: با گیابەشیرە لە کێرمان بدەین و کێرمان زل و قەوی بکەین.
ڕۆژێکی تر دەیگوت: وەرە ماکەر بگێین. یان دەیگوت وەرە با میز بکەینە ناو پێڵاوی نوێژخوێنان لە مزگەوت.
تەنانەت ڕۆژێک گوتی: هیوا، دەی وەرە با بچین دەرپێی پلە غەزالۆکی بدزین. ڕۆیشتین و دەرپێی ئەو ژنەمان لەسەر ڕستە دزی و بردمان و لە دارێکمان خست و دەمانگوت: ئاڵای کوردستانە. دەماندا قاقا.
هێمنە ڕێوی کوڕێک بوو، وەک داپیرەم دەیگوت، ڕێک دەتگوت دایک و باوکی کاتی هینەکە، بیسمیلایان لێ نەکردبوو!
هێندە بە فێل، هەموو خەڵکی دێی دەبردە سەر ئاو و ئاویشی نەدەدا پێیان!
هێندە ساختەچی بوو، فێلبازترین ڕێوی، لەچاو هێمنەڕێوی، بە حەوت ئاوان شورابووەوە.
ساڵی(١٩٩٨)بوو، شەوێکی پایزی بوو، ئێمەی منداڵانی گەڕەک، چاوشارکێمان دەکرد، هێمنە ڕێوی بانگی کردم: هیوا جڕتۆ، وەرە ئێرە خۆت حەشاردە. ویلەکی لۆری ماڵی ئیسفە سمێڵی لە بەردەرگاکەیان بوو، هێمنەڕێوی چووبووە ناو ویلەکە خۆی حەشاردابوو، منیش ڕۆیشتمە ئەوێ، گوتی کەرە خۆت نزم کەرەوە، با منداڵەکان نەمان بینن.
گوتم هێمن، تۆ هەست بە هیچ بۆنێک ناکەیت؟
گوتی: نا. دەی بێدەنگ بە، دەماندۆزنەوە.
گوتم: کاکە بۆنێکی زۆر ناخۆش دێت. گوتی جڕتۆ هیچ نییە و بێدەنگ بە.
هێمن وای پێ گوتم و بە دەستەکانیشی زیاتر منی بە عاردەکەوە دەنووساند.
من خەریکبوو لە بەر بۆنەکە ببوورێمەوە. هێمنەڕێوی هەر پاڵی پێوە دەنام، تاکو منی لەگەڵ زەوییەکە تەخت کرد.
ئـینجا هەستایەوە و گوتی شوێنم کەوە خێرا با ڕاکەین.
ڕامان کرد. لەڕێگادا پێم گوت: بۆ کوێ؟
گوتی: جارێ هیچ مەڵێ، بێدەنگ شوێنم کەوە. ڕۆیشتین تا گەیشتینە بەردەم ماڵی ئێمە. ئینجا گوتی سەیرێکی خۆت کە، تیشکی گڵۆپەکە ئەو ناوەی ڕووناک کردبوو.
سەیرێکی خۆمم کرد، بیجامەیەکی خەت خەتم لەپێ بوو، ڕێک دەتگوت هی کوڕیژگەکەی ناو ڕۆمانی (کوڕیژگە بیجامە خەتخەتەکە)بوو. بیجامەکەم هەمووی شەڵلالی گوو ببوو.
هێمن دایە قاقا.
تا هێزم تیابوو، شاپەزلەیەکم دا لە بناگوێیەکانی و بەسەریمدا گوڕاند: بۆچی ئەوەت لەگەڵ کردم، هێمنە ڕێوی، هێمنە خوێڕی، هێمنە هیچ و پووچ؟ بۆچیییییییی؟
هێمن بەدەم قاقاوە: تا گەڵتەم پێ نەکەیت. کەرە ئێستا من و تۆ وەک یەکترین. ئەها سەیرکە، منیش هەموو جلەکانم بووە بە گوو.
گەر وام بەسەر نەهێنابوایت، خێرا دەڕۆیشتیت و هەواڵت بە هەموو منداڵەکان دەدا و دەتگوت وەرن سەیرکەن، هێمن یەکپارچە بووە بە گوو.