سیمبولی نیو سەدە خەبات، دایکی ئازیزو هاوڕێمان خاتوو سەفه ری بەجێی هێشتین!
لە ١١ی فابریوەری ٢٠٢٦، خاتوو سەفه ری، کۆمۆنیستێکی پەیگیر، سیمبولی نیو سەدە خەبات لە دژی ڕژێمەکانی سەرمایە لە پاشایەتی و کۆماری ئیسلامی، ئەندامو کادری بزووتنەوەی کۆمۆنیزمی کارگەری و حزبی حیکمەتیست، لە شاری ئۆسلۆی وڵاتی نۆروێژ بۆ هەمیشە بە جێی هێشتین.
مێژووی ئێران و کوردستان بە تایبەت لە دوای شۆڕشی ١٩٧٩ەوە مێژوویەکی پڕ لە خەباتی کەسانی دیارە. ئەو کەسانەی کە لەسەر بنەمای ئیرادەو پێگەی چینایەتیو کۆمەڵایەتی خۆیان ڕۆڵێکی کاریگەریان هەبووە لەم پێشهاتانەدا. هاورێ (خاتوو سەفه ری) کە بە سۆزەوە لە پەیوەندییە ڕۆژانەکاندا بە “دایە خانم” یان “سەی زادە” ناومان دەبرد، یەکێکە لەو کەسایەتییە دڵسۆزە کۆمۆنیستیانە.
هاوڕێ سەفه ری ساڵی ١٩٢٤ لە گوندی باینچۆ لە نزیک شاری سنە لە دایکبووە. ساڵانێک پێش شۆڕشی ١٩٧٩ ڕوویان لە شاری سنە کردووە. لەم شارە زیندوو و چالاکەدا ئاشنای تێکۆشەرانی کۆمۆنیست و چەپ بووە. پێش شۆڕشی ١٩٧٩، ماڵەکەی لەگەڵ هاوسەر و منداڵەکانی، بە ڕۆڵی سەرەکیی “دایە خانم”، شوێنی کۆبوونەوە و گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕی سیاسی بیروڕا بووە بۆ ئەو کەسانەی کە لە سەردەمی شۆڕشی ١٩٧٩دا بەرپرسی کۆمەڵە ی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران بوون لە شاری سنە.
لەگەڵ دەسپێکی ناڕەزایی و خۆپیشاندانەکانی ساڵه کانی ١٩٧٨- ١٩٧٩ لە شاری سنە، بەو ئاڵوگۆڕە شۆڕشگێڕانەیەوە پەیوەست بوو. پاشان لەگەڵ درێژەی خەبات و دەستپێکردنی سەرکوتی کۆماری ئیسلامی، ماڵەکەی بوو بە پەناگەیەک بۆ شۆڕشگێڕانی کۆمۆنیست و تێکۆشەرانی کۆمەڵە بۆ شاردنەوە و پاراستنی ئاسایشیان لە دەزگا سەرکوتگەرەکان.
لە ماوەی شەڕی سێ مانگی یەکەمی کۆماری ئیسلامی لە ساڵی ١٩٧٩، بە ورە و دەستپێشخەریی شۆڕشگێڕانەی خۆی و بە هاوکاری کۆمەڵێک بنەماڵەی دیکە، دەستی بەسەر خانووی حکومی سەر بە یانەی ئەفسەرانی پۆلیس لە ناوچەی تاز ئاوا لە شاری سنە گرت و بۆ ماوەی دوو ساڵ داگیریان کرد.
لە قۆناغی پڕ ئال ۆگۆری خەبات لە شاری سنە، تێکۆشەری خەباتی شۆڕشگێڕانە بوو. ناوبراو لە ڕێپێوانی مەزنی خەڵکی سنە بەرەو مەریوان و بۆ پشتیوانی لە کۆچی مێژوویی خەڵکی مەریوان لە ناڕەزایی بە هێرشی ڕێژیمی ئیسلامی تازە دامەزراو بەشداری کرد. لە ماوەی شەڕی ٢٤ ڕۆژە ی شاری سنە دا ئامادە نەبوو شار بەجێ بهێڵێت و بووە یەکێک لەو کەسانەی کە پشتی جەبهەیەکی بەهێزیان بۆ پشتیوانی لە خەباتکاران و پێشمەرگە ڕێکخست.
دوای گرتنی شاری سنە و شارەکانی دیکەی کوردستان لەلایەن ڕژیمی ستەمکاری کۆماری ئیسلامی، دایە سەی زادە لە بەشی نهێنی ڕێکخراوی کۆمەڵە درێژەی بە چالاکییەکانی خۆی دا. لەگەڵ یەکە سەربازییەکانی دەوروبەری شار و پاشان بە شێوەیەکی ڕێکوپێکتر لە بەشی نهێنی ڕێکخراوی کۆمەڵەدا وەک “پەیک” نامە و نوسراوه ی ئەو ڕێکخراوەی دەگەیاندە تێکۆشەرانی شار لە شارەکانی کوردستان، تاران و شارەکانی دیکەی دەرەوەی کوردستان. پەیوەندییەکی بەهێزی نێوان ڕێکخستنی نهێنی و ڕێکخستنی ئاشکرای کۆمەڵە بوو. لە میانەی ئەو چالاکییانەدا لە ناوچەی سنووریی “قاسمە ڕەش” لە سنووری سەردەشت لە لایەن کۆماری ئیسلامییەوە دەسبەسەر و ئەشکەنجە دراوە و ماوەیەکی کورتیشی لە زینداندا بەسەر بردووە.
دواجار لە ساڵی ١٩٨٤ ناچار کرا لەگەڵ هاوسەرەکەی وڵات بەجێ بهێڵێت و پەیوەندی بە ڕێکخراوی ئاشکرای کۆمەڵەوە بکات و پەیوەست بێتەوە بە ڕۆڵەکانیەوە ناسر و شەوبۆ. دایه خانمی خەباتکارو هاوسەڕەکەی له یەکێک له کەمپەکانی ناوەندی کۆمەڵه له ناوچەیەک به ناوی “شینکاوێ” وەک بەڕێوبەری کارگێڕی فرۆشگای ڕێکخراو که بۆ دابینکردنی پێداویستی ڕۆژانەی هاوڕییان دامەزرابوو، بە دڵسۆزی و دیسپلینو وردبینیەوە کاریان کرد. هاوڕییانو پێشمەرگەی ئەو قۆناغە یادگاری شیرینیان هەیە لە پەیوەندییە دڵسۆزیەکان و هەوڵی ئەو دوو کەسە خۆنەویستە.
لە کاتی شەڕی سەپێنراوی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە دژی کۆمەڵە، بۆ کۆمەک کردن خۆی دەگەیەنێتە ناوچەی شلێرو شوێنی هێزە سەربازیەکانی کۆمەڵە. لەکاتی سەفەرو چالاکییەکانی لە ناوچە سنوورییەکان، لەلایەن حزبی دیموکراتی کوردستانەوە دەگیرێت و زیندانی دەکرێتو دوو جاردەکەوێتە بەر لێدان و ئازاردان.
دایه خانم پێش هاتنی بۆ ئەوروپا، له کوردستانی عێراق وەک هەمیشه له تەنیشت کەمپه سەربازییەکانی کۆمەڵە جێگیرو چالاک بوو. دیسان ماڵەکەیان لە شارۆچکەی کارێزە و شاری ڕانیە کە هەردووکیان دەکەونە پارێزگای سلێمانی، بۆ ماوەی چەند ساڵێک شوێنی چالاکیی پەیوەندیو سەردانی پێشمەرگەو بنەماڵەکانیان بوو کە لە ناو ئێرانەوە دەهاتن. هەروەها شوێنی پشوودان بوو بۆ خەباتکارانو پێشمەرگەی ئەو سەردەمە. لە ساڵی ١٩٩٢ لەگەڵ ناسر مورادی کوڕەکەیو خێزانەکەی ئه و ڕوویان لە نەرویج کردووە. لەوێش پەیگیرانە درێژەی بە چالاکیی خەباتکارانەو کۆمۆنیستی خۆی دا. لە ساڵی ١٩٩٨ەوە لەگەڵ حزبی کۆمۆنیستی کارگەری ئێران و پاشان حزبی حیکمەتیست درێژەی بە چالاکییەکانی دا. ئامادەیی پڕ جۆشو خرۆشی سەی زاده له چالاکی و کردەوەو ڕێو ڕه سمەکانی ٨ی مارس و ڕۆژی جیهانی کارگەر، له کۆنگره و کۆبوونەوەکانی حزبی حیکمەتیستدا، هەمیشه ئیلهامبەخش بوو بۆ تێکۆشانەکانمان. بە داخەوە بەهۆی ساڵمەندیو نەخۆشییەوه له ساڵی ٢٠١٩ەوە له ئامادەبوونی کارای ئەو له کۆنگره و کۆبوونەوەو چالاکییەکان بێبەش بووین. بەڵام پەیوەندی پتەوی ئەو لەگەڵ بزووتنەوەو حزبەکەمان بەردەوام بووە.
دایک و هاوڕێی ئازیزمان خاتوو سەفه ری کەسایەتییەکی لەبیرنەکراو لە بزووتنەوەی کۆمۆنیستی و کارگەری و حزبی حیکمەتیست، ئیتر بۆ هەتا چاوی لێک نا. بەڵام ئەو چەندین وانەو ئەزموونی بە نرخ و پابەندبوونو هەوڵی کۆمۆنیستی بۆ بەجێهێشتووین. پرسەو سەرەخۆشی لە دڵەوە بۆ کۆمۆنیستەکان و خەڵکی ئازادیخواز، بۆ ڕیزەکانی بزووتنەوەی کۆمۆنیستی کارگەریو حزبی حیکمەتیست و بەتایبەتی بۆ ئازیزانی هاوڕییانمان شەوبۆ و ناسر مورادی و ملیکە عزەتی، و بۆ نەوەکانی نیناو مۆناو ڕۆزا و کەسوکاری دیکەیان لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات دەردەبڕین.
ئێمە بە درێژەدان بە ڕێگاکەی ڕێز لە یادی هاوڕێ سەفه ری دەگرین
حزبی کۆمۆنیستی کارگەری ئێران – حیکمەتیست
ڕێبەندانی ١٤٠٤ – شوباتی ٢٠٢٦
