وەلید محەمەد سلێمان
بڕیارا 688ێ یا ئەنجومەنێ ئاسایشا نیڤ دەولەتیی، ل بەروارێ 5ێ نیسانێ ل سالا 1991ز، ئەنجومەنێ ئاسایشا نەتەوەیێن ئێکگرتی د ڕوینشتنا ژمارە (2982)دا پەسندکر.
ئەڤ بریارە بۆ پاراستنا گەلێ کوردستانێ ل ھێرشێن ڕژێما بەعس یا دڕندە هاتە پەسندکرن. پشتی ڤێ بریارێ، ناڤچەیا دژە فڕینێ ل سەر ھێلا (36) ل لایێ بەریتانیا، فەڕەنسا و ویلایەتێن ئێکگرتی یێ ئەمریکا هاتە دروستکرن. ھەر چەندە ڕوبەرەکێ سنووردار بوو، بەلێ لڤان دەڤەران گەلێ کوردستانێ ل جینۆساید و کومەڵکوژیێ هاتە پاراستن.
بریارا 688ێ لسەر دەستپێشخەریا فەڕەنسا و بەریتانیا ب ھاریکاریا ویلایەتێن ئێکگرتیێن ئەمریکا هاتە پەسندکرن. ل وی دەمیدا، ل لسەرجەمێ (15) ئەندامێن ئەنجومەنێ ئاسایشێ، بریار ب (10) دەنگێن بەلێ دەرچوو.
کو بریتیبوون ل (فەڕەنسا، بەریتانیا، ئەمریکا، ڕوسیا، بەلجیکا، ڕومانیا، ئوسترالیا، ئیکوادور، کوتیڤوار و کونگۆ). هەروەسا دگەل (3) دەنگێن نەخێر کو بریتیبوون ل (کوبا، یەمەن و زیمبابۆ). ھەروەسا هەردوو وەڵاتێن ( چین و ھندستان) ژی د بێلایەن بوون.
688 بریارەکا سیاسی بوو، چونکی ویلایەتێن ئێکگرتیێن ئەمریکا، بەریتانیا و فەڕەنسا پشتی جەنگێ کەنداڤا دوویێ، دڤیا ڕژێما بەعس یا دڕندە لاواز بکەن، ب دەرکرنا ڤێ بریارێ ڕژێما بەعس یا دڕندە زۆر لاواز بوو.
د ھەمان دەمدا، دەرکرنا بریارا 688ێ بریارەکا مرۆڤایەتی بوو، چونکی پشتی ڕاپەرینا گەلێ قەهرەمانێ کوردستانێ، ڕژێما بەعسا دڕندە ھێرشێن بەرۆڤاژی دەستپێکرنەڤە ب ھاریکاریا ھندەک وڵاتان، کو دڤیا جارەکا دن کوردستانێ داگیر بکەنەڤە، بەلێ گەلێ کوردستانێ لژێر درۆشمێ (نەخێر بۆ ژیانێ) ل ژێر دەستھەلاتا ڕژێما بەعس یا فاشی ھەلبژاردو کۆچا ملیۆنی بەرپاکر و بەرەف سنورێن ڕۆژھەڵات و باکوورێ کوردستانێ چوون.
ب ڤێ چەندێ رەنگڤەدانەکا مەزن ل جیھانێ ڤەدا و ھەڤژینا وی دەمی یا سەروکێ فەڕەنسا دانیاڵ میترال دگەل سەرکردایەتیا گەلێ کوردستانێ کومبوو.
د مێژوویا یاسایا نیڤدەوڵەتی و دامەزراندنا رێکخراوا نەتەوەیێن ئێکگرتی، بۆ جارا ئێکێ بوو، بریارەک بۆ بەرژەوەندیا گەلێ کوردستانێ دەرکری و گەلێ کوردستانێ ل جینوسایدێ و کۆمەڵکوژیێ پاراستی.
پشتی ڤێ ڕوودانێ، ل ڕێکەفتێ 19/5/1992 هەلبژاردن هاتنە ئەنجامدان و پەرلەمان و حکومەتا ھەرێما کوردستانێ دامەزران.
