ژیار هۆشیار
كاتێك حاڵەتێكی نەخوازراو یان جۆرێك لە ململانێ سەرهەڵدەدا و دەبێتە مایەی وروژاندنی ڕای جیاواز و دابەشبوونی بەسەر دوو بەرەی دژدا، ڕاستەوخۆ پەنجەی تۆمەت ئاراستەی زۆرینەیەكی دەمارگیر دەكرێت ، ئەمەش بە شێوەیەكی ناڕاستەوخۆ بەو مانایەیە كە ڕەوتی گشتی كۆمەڵگا لێبوردەیی نەكردۆتە بنەمایەكی جێگیر لە پرۆسەی پەروەردە و فێركردندا و پێچەوانە و بەدور لە تەماشاكردنی وەك دیاردەو نەخۆشییەكی كۆمەڵایەتی ، كە مرۆڤ لەو كۆمەڵ و ژینگەیەی تێیدا دەژی (خێزان و خوێندنگا و كۆڵان و كۆمەڵ و خانەی خواپەرستی) فێری دەبێت و وەری دەگرێت، لە پێوانەكرنی حاڵەتی دەمارگیریشدا هیچ بەڵگە و نیشانەیەكی فیسۆلۆژی و یان دەروونی نییە كە ئاماژە بۆ ئەوە بكات كە دەمارگیری بنەمایەكی هەڕەمەكی هەیە، و بەڵكوپەیوەستە بەژینگەی كۆمەڵایەتی و ئەو ڕووداوانەی كە لە كۆمەڵگادا ڕوودەدەن لە گەڵ پەروەردە و بنەماكانی فێركردن و باری ڕۆشنبیری ، واتا گروپە سیاسی و ئایینییەكان بەپلەی یەكەم دێن لە مۆتربە كردنی دەمارگیری دا ئەمەش لە پێناو چەسپاندنی ئایدیای خۆیان و بیروبۆچونەكانیانەوە سەرچاوە دەگرێت و توخمێكی بۆماوەی كۆمەڵایەتی نیە وەك ئەوەی لە ئەزەلەوە هەبێ و كاریگەری دروستكات لەسەر كۆمەڵگا ، بۆیە ئەتوانم بڵێم كاتێك سیستەمی خوێندن و پەروەردە توشی شكست دەبێت و باری ڕۆشنبیری دەكەوێتە پەراوێز و سیستەمی سیاسی گرنگی بە چەسپاندنی لێبوردەی نادات و بە ئەركە پیرۆزە هەمیشەیەكەی خۆیان هەڵناسن و تەمبەڵی دەكەن ، ململانێی سیاسی و دەست تێوەردانی ئایدیا ئاینیەكان دەبنە ئامرازێك بۆ گەشتن بەو ئاقارە ، كۆمەڵگەیەكی نەخۆشی بێباوان دێتە بەرهەم ، كە وا دەكات تاكەكان بە بێ بەرنامەو پرەنسیپە هزری و فەلسەفیەكان مامەڵە بكەن ، كە ئەمەش خۆی لە خۆیدا دەبێتە بنچینەی دروست بوونی تعصب و تێنەگەشتن بۆ تاك كە ڕۆژانە لە ژیانی ئاسای خۆیاندا و لەو بازنە بچوكەی كە تێیدا دەژین و پێدەڵێن كۆمەڵگا ڕەنگدانەوەی دەبێت
دەمارگیری (تعصب ) ئەم هەستە مرۆڤ ئاراستە دەكات بۆ تووندوو تیژی و وادەكات هەموو ئایدۆلۆژیا و مەبدەئەكانی تر ڕەتكاتەوە تەنها خۆی بە ڕاستت بزانێ بەبێ بیركردنەوە یاخود بەڵگەیەكی واقعی ، ئەم هەستە خۆی لە هەڵوێستی ڕەق و سوكایەتی كردن بە موقەدەسات و دان نەنان بە مافی بەرام سەرهەڵدەدا و پەروەردەی ژینگەی تعصب هانی تاك دەدات بۆ كوشتن و بڕین و دووڕووی و هەروەها بە هەموو شێوەیەك هەوڵی خامۆشكردنی بەها ئەخلاقی و ئیتیكیەكان دەدات و تاك بە هەموو توێژێكیەوە ئاراستە دەكات بۆ دوور كەوتنەوە لە واقع و لۆژیك . دوا كەوتن لە شارستانیەت و گرنگی نەدان بە فكر و فەلسەفەی هاوچەرخ نموونەی ئێستای تاكەكانمانە كە دەبیینین چۆن لە وەهمێكدا گوزەر دەكەن و جیاوازی ناكەن لە نێوان بارودۆخی سیاسی و ئاینی و كۆمەڵایەتی و كلتوری ، كە ئەمەش ڕوویدا مامەڵە كردن لەگەڵ ئەم بارودۆخە وەهمیەدا تەواو قورس و گران دەكەوێت و لە ئاكامدا پەرچەكرداری نەخوازراو دهێتە بوون و شانۆی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگای كوردی دەبێتە جێگای جاهل و دواكەوتن و وەك مەترسیەك كاریگەری خراپ جێدەهێڵێ لە سەر لێبوردەی كۆمەڵایەتی
