ژیار هۆشیار
بەر لە هەر قسە و تێگەیشتنێك بۆ پرس و بابەتێكی وەك ئاین، دەبێ تێكڕا درك بەو ڕاستیە بكەین كە هەڵسەنگاندن و شیكردنەوەی چەمكی ئاین و ئەو وتە بەناوبانگەی ماركس كە دەڵێ ئاین تلیاكی گەلانە، بابەتێكی هەنۆكەی ڕوونە و دەتوانین ئەوەی لێهەڵهێنجێنین، گەر هەركەسێك بیەوێت گرنگی بە پرسێك یان تێگەیشتن لە بابەتێك بدات دەبێ بابەتیانە و بەدور لە تێڕوانینی دەمارگیرانە بە شوێن مەبەستی خۆیدا بچێت و خۆی تەركیز بخاتە سەر ڕووداوەكان و دیاردەكان، لەژێر فلتەری خۆیدا شرۆڤە و شیكردنەوە بۆ ڕووداو و دیاردەكان بكات و نەكەوێتە شوێن ژێر كاریگەری دیاردە و ڕووداوە ناوخۆیەكان كە ژینگەیەكی تایبەتی بۆ دروست كراوە لە پێناو بەرژەوەندی تایبەتدا و بەپێی میزاج و بەرژەوەندییەكانی خۆیان شیكردنەوە بۆ ڕووداو و دیاردەكان دەكەن، وەك ئەوەی بۆ ماركسی و شیوعیەكان دەكرێ لە ئاست ئەو وتەزا بەناوبانگەی ماركس كە دەڵێ ( ئاین تلیاكی گەلانە)
زۆر جار ئەم بابەتە بەكار دەهێنرێت لە لایەن زۆر لە بیروڕا جیاوازەكانەوە بە شێوەیەكی نەرێنی یاخود ڕاوەستانێك لە بەرامبەر ماركسی و كۆمۆنیستەكان ، وەك بەكار هێنانی دەستەواژەی (شوعیە كافرەكان) لەسەر بنەمای چەمكی دین تلیاكی گەلانە ، دیارە بە داخەوە تاكی كۆمەڵگای كوردی بە هەموو چین و توێژەكانیەوە بەبێ شارەزای و وردبوونەوە و ئاشنا بوون لەگەڵ بابەتەكە ڕای جیاواز و شیكردنەوەی جیاواز دەخەنە ڕوو گفتوگۆی دەكەن وەك ئەوەی كە ئەم بۆچونە فەلسەفیە زۆر مەترسیدارە ، ئەم تێگەیشتنە وەك ئاوێنەیەك پێمان دەڵێت كە تاكی كورد هێشتا لەو ئاستە مەعریفی و زانستیەدا نیە كە شیكردنەوەیەكی تێر و تەسەل بۆ بابەتە هەستیار و زانستیەكان بكات ، كەچی لەگەڵ ئەوەشدا ڕەخنەی بێمانا دەگرن و تێناگەن ئەو بۆچوونەی ماركس لە چیەوە سەرچاوەی گرتوە
سەرەتا دەبێ ئەوە بڵێین ماركسیزم و ڕێبازی شوعیەت شتێكە و تێگەیشتن لە ئاین و هۆكارەكانی شیكردنەوەی ئاین شتێكی ترە و بۆ خۆی بابەتێكی جیاوازە كەچی لەكن ئێمە هەموو بابەت و ئامراز و چەمكەكان تێكەڵ كراون و ڕابوونێكی فكری ناڕاست دروست كراوە لە دژی و وا دەگەیەنرێ كە ئەم وتەزایە مەترسیدارترین چەمكی فەلسەفیە و دەبێ ڕووبەڕووی ببینەوە ، بۆیە تەعریف كردن و شیكردنەوەی بابەتێكی لەم چەشنەش بەبڕوای من پێویستی بە تێگەیشتنی تەواو هەیە لە ناوەڕۆكی تەواوی ئەو پەرەگرافەی كە دەقەكەی تیا دەر هێنراوە نەك تەنها قسە لەسەر چەند دێڕێك بكەین و بوەستین و بەر ڕەخنەی دەین ، چونكە نەك تاكی ئاسای دەرەوەی بازنەی شوعیەت و ماركسزم بگرە زۆرێك لە كۆمۆنیستەكانیش پێچەوانە لەم تێڕوانینەی ماركس و ئاینەكان تێگەیشتوون و بە هەمان شێوە و بە هەڵە ئەو مەفهوومە دوبارە دەكەنەوە كە لە ڕاستیدا ڕەخنەی ماركس لە ئاین ڕەخنەیە لە چەواشەكردنی كۆمەڵگا لە لایەن خودی ئاین دارەكانەوە ، نەك خودی ئاین، جەوهەری پرسیارەكەش ئەمەیە كە ئایا بە ڕاست كارڵ ماركس دژی ئاینەكان بوو ؟ ئایا مەبەستی ماركس چی بوو لەوەی ئاین تلیاكی گەلانە ؟
ماركس لە دەربڕینی ئەم بۆچونەیدا ئەوەش دەڵێ كە ئاین هەناسەی خەڵكی چەوساوەیە، دڵی دنیایەكی بێ دڵە، ڕۆحی بارودۆخێكی بێ ڕۆحە، واتا ماركس لە جیهانێكی ئاوێتەیدا لە ئاینی ڕوانیوە و نە بۆ ئاین و نە دژی ئاین نەوەستاوە و هەوڵی داوە كۆمەڵگا لەوە بە ئاگابێنێتەوە كە كێشەی مرۆڤ كێشەی دنیایەكی نابەرابەرە و ناكرێ لە ڕێگەی ئاین و ئاینداریەوە ئەو بارودۆخە بە ئاراستەیەكی چەواشەدا ببرێ بەڵكو پێی وایە كە ئەوە خەڵكە وا لە ئاین دەگات كە ڕێنیشاندەرێتی و بەمەش ستەم لە خۆی و نەفسی خۆی دەكات و نەیشیتوانیوە بە شێوەیەكی قوڵتر و تێڕامانێكی بابەتیانەتر لەوە تێبگات كە ئایە بە ڕاست ئاین چیە و بۆچی مامەڵەی لە گەڵ دەكات ، بە مەرجێ زۆر لە تاكەكانی كۆمەڵگای ئێمە كە لە بازنەی ئاینداریدا دەخولێنەوە نەیان توانیوە لە كرۆك و ناوەڕۆكی ئاین بگەن چونكە لێرە لەم كۆمەڵگایە ئاین وەك كایەیەك لە كایەكانی ژیانی تاك زۆرترین بازرگانی پێوە دەكرێت، ڕێبەرانیان لەپێناو بەرژەوەندیی خۆیان، خەریكی گەوجاندن و لە قاڵبدانی مێشكی كۆمەڵگان، ئەمەش لەپێناو ئەوەی پارێزگاری لە مووچە و قووتی خۆیان بكەن، ئاین لە كۆمەڵگای كوردیدا لە بریی ئەوەی دەزگایەكی ئاینی و ڕۆحانی بێت، بەپێچەوانەوە بووەتە دەزگایەكی پاڵپشتیكاری حكوومی و لەبری ئەوەی كۆمەڵگا بۆ شێوە ژیانێكی باش و شایستە ئاماده بكات و هوشیاریان بكاتەوە لە ستەم و چەوساندنەوە، بەپێچەوانەوە بەكۆمەڵ و وەك كۆیلە ئاراستە دەكرێن و ئەمەش دەچێتە خزمەت دەسەڵات و حزبەوە و ناتوانن حەقیقەت نیشانی كۆمەڵگاكانیان بدەن، ناتوانن باس لە نەهامەتی و بێكاری و ئەو هەموو ناعەدالەتییە بكەن كە هاووڵاتییان بەدەستێوە دەناڵێنن، ڕەخنەی ماركسیش لێرەوە دەست پێ ئەكات كە پیاوانی ئاینی پێی بزانن یان نەزانن، هۆكاری سەرەكین بۆ سەرلێشێواندنی تاك. تووشی حاڵەتێكی دەروونی بێدەرەتانیان دەكەن و ئاینیان كردووەتە سەرچاوەیەك بۆ پارە پەیداكردنی خۆیان و خۆشگوزەرانی و بەرژەوەندیەكانی خۆیان ،یەكێكیش لەو مەترسییانەی كە ئاین دەكاتە تلیاك ئەو دەبەنگكردنەیە كە ڕووبەڕووی تاك دەبێتەوە و بەجۆرێك لە جۆرەكانیش دژی هەر جۆرە ڕوانین و بیركردنەوەیەكی سەربەستانەی خودی تاكە لە پێناو ژیانێكی شایستە ،
ئەم حاڵەتە تەنها لە جەستەی تاكی ئێمەدا ورد نەكراوەتەوە و بەگشتی ئاین لە ڕۆژهەڵاتی ناوین بابەتێكی هەستیارە و زۆر جار بەبێ تێگەیشتن كاری لەسەر دەكرێ و كراوەتە بابەتێكی وا پیرۆز كە زۆر بەوریایەوە ڕەخنە بكرێ، لەكاتێكدا پێویستە ڕێبەرانی ئاین خۆیان درك بەو ڕەخنەیە بكەن و بیخەنە خزمەتی جوانكردنی خودی ئاینەوە و لە دژی نەوەستنەوە، هەر ئەم هەستیاری و وریاكردنەوە و پیرۆزكردنەیە وادەكات كە ماركس دەڵێ ئاین تلیاكی گەلانە و گەلانی ناوهەناوی ئەو پرۆسە دینداریەش لەناو هەورێكی چری تەماویدا دەبەنگ بوونە بە بابەتە دینیەكان و خۆشیان هەست بەو دەبەنگیە ناكەن ، وەك بانگخوازە ئاینیەكانی ئەم سەردەمە كە بۆ مەرام و مەبەستی سیاسی و بەرژەوەندی خۆیان دین بە كار دەهێنن ، كەواتە ماركس باسی ئەو كەس و گروپ و كۆمەڵانە دەكات كە ئاین بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەكار دەهێنن و بوونەتە ئەو ئەفوینەی كە كۆمەڵگا سڕ دەكات
