عبدالرحمن بامەرنی

بەری بەحسا سوشیال میدیایێ بكەین و كا دشێت چ بكەت، پێدڤیە ل دەستپێك دابونەریتان ناس بكەین و ڤێ پرسیارێ ب ئازرینین، ئایا دابونەریت ئەگەرەكن كو كومەلگەھێ مە ھێشتا پێنگاڤەكێ ل پاشە و ئایا سوشیال میدیا دێ شێت كومەلگەھێ كوردی پێنگاڤەكێ ئینتە پێش؟

دابونەریت:

كومەلگەھێن رۆژھەلاتا ناڤین و ھەرێما كوردستانێ ژی ئێك ژوان كومەلگەھا، ب كومەلگەھێن داخستی دھێنە ناڤكرن و دڤان كومەلگەھاندا، عەشیرەت، ئاین رولێ سەرەكی د ئاراستەكرنا راییا گشتیدا دگێرن.

سوشیال میدیا:

تورێن كومەلایەتی بیاڤی ل بەر ھەمی بەشداربوویان خوش دكەت، كو ب ئازادانە ھەماھەنگیێ و پەیوەندیكرنێ و بەشداریێ د دروستكرنا روودانان و دیڤچوونا واندا بكەن و دیوارێ ترسێ بشكێنن.

بەرئێككەفتنا ھێزان:

 ل دەستپێكێ دا ھێزا دابونەریتان بزانین، دابونەریت بڤێ چەندێ دھێنە ناسكرنێ، كو بنەما و تێگەھ و پیڤەر و بەھایێن كومەلایەتینە و ھەمی ل سەر د رێكەفتینە و لدەف ھەمیان ژی د مەقبوولن و پرانیا جاران ژی وەك تیتالەك خەلك ل سەر راھاتینە و دگەل دەمی دبنە یاسا و خەلك نەشێت خوە ژێ دەرباز بكەت و مەزنترێن ھێزا دابونەریتان، عەشیرەت و ئاینن، چەند پێگەھێ عەشیرەتێ یێ ب ھێز بیت، كێشیێن جڤاكی لدویڤ پیڤەرێن عەشیرەتێ دێ ھێنە چارەسەركرن، چ ئەو كێشەیە د (پوزەتیڤ بن یان نەگەتیف) و ئەگەر ئەم خواندنەكێ ژی بدەینە ئەڤرۆیا كومەلگەھێ خوە، ھێشتا ئەڤ پێگەھە یێ خورتە، خەلك ب ناڤێ عەشیرێ دھێنە ناسكرنێ، كێشێن جڤاكی ب عەشیرێ دھێنە چارەسەركرنێ، ھەر بوویەرەك، پێشھاتەك ژی دروست بیت، تاك پەنایێ بۆ بەر عەشیرێ د بەت و ئاین ژی ھوسا و پێگەھێ وێ یێ خورتتر لێدھێت، ژبەركو پارتێن مە یێن سیاسی مفای ژ ھێزا ئاینی و عەشیرەتێ وەردگرن، دێ بینی پارێ كوچكا ئاغای دھێتە دان، حیمایە بۆ ھاتینە دامەزراندن، پوستێن ئیداری و حزبان پێ دھێنەدان، كێشە پێ دھێنە چارەسەركرن و تایبەتی ژی كێشێن كومەلایەتی و ژلایێ ئاینی ژیڤە، پارت لدویڤ وان كەسان دگەریت، كو كاندیدبكەت یێن پێگەیێ ئاینی یێ وان خورت و مە گەلەك نمونە ژی ل ھەرێما كوردستانێ ھەنە.

ئایا سوشیال میدیایێ دشێت ھیڤیێ پەیدا بكەت؟

سوشیال میدیا وەك پێلەكا رامالینێ دشێت دیموكراسیەتێ پەیدا بكەت، ئەڤە ژی برێكا چاڤ ڤەبوونێ و بەشدارییا راستەخو یا یا وی د جومگەیێن رێڤەبرنێدا، لێ ئایا ل ھەرێما كوردستانێ تاك شیایە مفای ژ ڤێ شورەشێ وەربگریت؟ دا بزانین سوشیال میدیا دشێت چ پێشكێش بكەت.

ـ ژ روویێ جڤاكیڤە:

دەما بەحسا ئەنترنێتێ دھێتەكرنێ، ھەمی گازندا وێ چەندێ دكەن، كو سەرەدان و ھەڤگەھشتن یێن كێم بووین، لێ ئەگەر تو برەخەكێ دیڤە لێ بنێری، بەرۆڤاژی یێن زێدەبووین و تایبەتی ئەگەر بەحسا ژنان بكەم، كو رۆژانە دشێن دانوستاندنێ و پرس و سلاڤێن خوە و سەح و سییان ل چەندین كەسان بكەن، خوە چەند ددوور بن، ژبلی كو چاڤ روونیەك ژی لدەف خەلكی ڤەكریە. مرۆڤ رۆژانە پەیوەندیێ دگەل چەندین كەسان دكەت و دان و ستاندنێ دگەلدا دكەت، ئەگەر ددەمەكیدا مە پەیوەندیێن خوە ل سەر بنەمایێ تەمەنی بتنێ كربن، ئەڤرو وەك سەروچاڤ و رەگەز ژی مرۆڤ نابینیت، بتنێ كا ئەو چ دنڤیسیت و گرنگ نینە باوەرناما وی ل چ ئاست بیت، ژبەركو ئەوا ئەو دنڤیسیت ئاستێ وی دیار دكەت.

ـ ژ روویێ زانستیڤە:

تەكنەلوژیایێ گەلەك تشت دگەل خوە ئینان، كو ژیانا مە ئاسان بكەت و بكەڤنە دخزمەتا مەدا، ئێدی بۆ گەلەك تشتان پێدڤی ناكەت تو پارەی ب مەزێخی و تو دشێی برێكا ئەنترنێتێ باشترین و نووترین رێكارێن جوتیاریێ و پیشەسازیێ و ھەمی بوارەكی وەربگری، ناسیارەكێ مە ھوسا دگوت: ئەز برێكا كورێ خوە یێ شیایم گەلەك مفای ژ جوتیاریێ و چاندنێ وەربگرم، چاوانییا چاندنێ و زێدەكرنا بەرھەمی، ئەو ڤان ھەمیان ب ڤیدبو و دەنگ و رەنگ نیشا من ددەت، ئەز باوەردكەم ئەگەر بەری نوكە مە ئەڤە زانیبان، مە گەلەك زەحمەتی نەدبرن.

 ـ ژ روویێ پەیوەندیانڤە:

گەلەك دبێژن ئەنترنێت كوشتنا پەیوەندیێن جڤاكییە، لێ بەروڤاژی، ئەز بەحسا وان ناكەم ئەڤێن بێ پلان و ب كوراھی ئەنترنێتێ بكار دئینن، ئەز بەحسا وان دكەم ئەڤێن ب زانابوون دچنە دناڤا ڤان مالپەراندا و باشترین پەیوەندیێن ھەڤالینی یێن دروست كرین، بۆ لێكگوھارتنا پێزانینان، تا بابەتێ دلداریێ و ھەڤژینیێ ژی.

ـ ژ روویێ خواندن و رەوشەنبیریێڤە:

ئەنترنێت باشترین ژێدەرێ بدەستڤەئینانا پەرتووكانە، ئەو پەرتووكێن رەنگە ل پەرتوكخانان بدەستنەكەڤن، یان ژبەر گرانییا وان ھەمی خوێندكار نەشێن ب كرن، ئەڤرو ب كلیكەكێ دێ ئەڤ قوتابیە چیتە ناڤ پەرتوكخانەكێ كو ب ھزاران ناڤ و نیشانێن پەرتووكان تێدا ھەبن. ب كلیكەكێ دێ چیتە ناڤا دەھان مالپەران، نووترین فلم و شانۆ بینیت و نە بتنێ ئەو، دێ خێزانێ ژی بەشداری بینەرییا وێ كەن.

ـ ژ روویێ ئاینیڤە:

 خەلك زێدەتر د ئاینی و باشی و خرابییان دگەھیت و ئەگەر ل دەمەكی بتنێ برێیا بلندگویێن مینبەران و بتنێ زەلامی ماموستاێن ئاینی كربایە، ئەڤرو ژن و زارۆك ژی دشێن برێیا تیڤی و موبایلێ گوھدارییا باشی و خرابیان بكەن.

 ـ ژ روویێ دابونەریتانڤە:

قەبارێ دابونەریتان ب قەبارێ كومەلگەھیڤە و دنیابینینا ویڤە گرێدایە، دەما مێشكێ خەلكی ژ گوندێ وی و باژێری وێ دوورتر دبینیت، دێ ژیانەكا دی و برەنگەكێ دی بینیت و ئەڤە بخوە ھوكارن كو گوھورین ب سەر دابونەریتانڤە دھێن و سوشیال میدیا یا ڤێدكەت.

 

وتاری نووسەران