
هاوڕێ كرێكار
لهسهر داوای بانگهێشتنامهی پهیمانگای توێژینهوه و ڕاهێنانی دهستهی ڕادیوی و تهلهفزیونی گشتی چین، ڕاگهیاندنی ئازادی حزبی شیوعی كوردستان، 2 ڕۆژنامهنووسی بۆ بهشداریكردن له خولێكی 15 ڕۆژی نارده وڵاتی چین،كه پێكهاتبوون له هاوڕیان (نیزام شهبیب ـ “هاورێ كرێكار” و فازڵ عهباس ) بهشی دووهمی گهشتهكهمان كه بهسهردانی كردنی ههرێمی هۆ یان نیشینگیا دهستی پێكرد، تا یبهت بوو به بینین و پیشاندانی ئهزموونی وڵاتی چین، وانهكانی بهشی دوهمی گهشتهكه بهزۆری گهشت كردن بوو بۆ ئهو ناوچانهی كه ئهزموونی چینیهكان تێدا نوسراوهتهوه و مێژووی تێدا تۆماركراوه و لای ئهوان گرنگه و ئێستا دوای چهندین ساڵ پیشانی خهڵكی دهدهن و له وڵاتانی ئاسیا و ئهفهریقا وه ئهمهریكاوه خهڵك سهردانی دهكات . یهكهم وانهی گهشتهكهمان له ههرێمی نیشینگیا بۆ ناوچهی گۆرینی بیابان بۆ دارستان بوو ،سەردانیکردنی پارێزراوی سروشتی نیشتمانی لیگو بایجیتان لە ناوچە جیاوازەکاندا سەردانی مۆزەخانەی بەرەنگاربوونەوەی بیابانبوون و چاندنی دۆستایەتی چین و عەرەبی بۆ ئەوەی فێرخوازان هەست بە دەستکەوتەکانی چین بکەن لە بنیاتنانی ژینگە و بەرەنگاربوونەوەی بیابانبوون لە ساڵانی ڕابردوودا و ئەزموونی حیکمەتی موعجیزەئامێزی دژە بیابانبوونی چین ستراتیجیەت. لە ساڵانی ڕابردوودا چین دەستکەوتی گەورەی لە بواری دارستانسازیدا بەدەستهێناوە. تەنها لە ساڵی 2023دا وڵاتەکە 125 ملیۆن مو (نزیکەی 8.33 ملیۆن هێکتار) دار و چیمەنی چاندووە، هاوکات چارەسەرکردنی 28.57 ملیۆن مو زەوی بیابانی کراوە، بەپێی داتا فەرمییەکانی دەسەڵاتی نیشتمانی دارستان و لەوەڕگە. چین وەک وڵاتێکی گەشەسەندوو کە ڕووبەرێکی زۆری زەوییە بیابانییە، هەوڵی بێوچان دەدات بۆ بەرەنگاربوونەوەی بیابانبوون. لە ساڵانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠ەوە چین پڕۆژەی بەرفراوانی بۆ ڕێگریکردن و بەرەنگاربوونەوەی بیابانبوون دەستپێکردووە، لەوانەش پڕۆژەی “پاشبەندی دارستانی پارێزەر لە سێ هەرێمی باکوور”، بەو پێیەی ناوچە بیابانییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی لە باکووری ڕۆژئاوا و باکوور و باکووری ڕۆژهەڵاتی... وڵات، بە ئامانجی نۆژەنکردنەوەی ئەو زەویانەی کە بەرەوڕووی بیابانبوون دەبنەوە. لە ماوەی ٤٦ ساڵی ڕابردوودا لە سەرەتای دەستپێکردنی لە ساڵی ١٩٧٨ەوە، ڕێژەی ڕووپۆشی دارستانەکان لەو ناوچانەی کە پڕۆژەکە دەیگرێتەوە، کە بە گەورەترین جۆری خۆی دادەنرێت لە جیهاندا و بڕیارە تا ساڵی ٢٠٥٠ تەواو بکرێت، لە سەدا ٥.٠٥ بۆ… لەسەدا ١٣.٨٤. لە ساڵانی ڕابردوودا چین دەستکەوتی گەورەی لە بواری دارستانسازیدا بەدەستهێناوە. تەنها لە ساڵی 2023دا وڵاتەکە 125 ملیۆن مو (نزیکەی 8.33 ملیۆن هێکتار) دار و چیمەنی چاندووە، هاوکات چارەسەرکردنی 28.57 ملیۆن مو زەوی بیابانی کراوە، بەپێی داتا فەرمییەکانی دەسەڵاتی نیشتمانی دارستان و لەوەڕگە. هەروەها داتاکانی ناسا دەریانخستووە کە لە ماوەی نێوان ساڵانی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠١٧، چارەکێک لە فەزای سەوزی نوێ لە جیهاندا لە چینەوە هاتووە، ئەمەش وایکردووە لە پلەی یەکەمی جیهاندا بێت. ئهو ناوچهی له ههرێمی نیشینگیا ئێمه گهشتمان بۆ كرد،تا ساڵی 2000 بیابان بووه، بهڵام دواتر به بڕیاری حكومهتی ئهو وڵاته ، دوای 23 ساڵ ئێستا تهنها چهند كیلوهمترێكی وهك ناوچهیهك بۆ نموونه ماوهتهوه ئهگینا ههمووی بووهته دارستان وباخ و باخات و تهنانهت دارستانهكان به شێوهیهكی چڕ و پڕ بهدی دهكرێت و ههمیشه دهستی خزمهت له لایهن كرێكاران و خاوهن پرۆژهكانهوه له ناوچهكه نابڕێت . ههمان ڕۆژ سەردانی تەواوی کارگەی شیرەمەنی زیرەکی مۆنگ نیو بکەن لە شاری لینگۆ بۆ بینینی پەرەپێدانی کۆمپانیای مۆنگ نیو کە نزیکە لە کۆمپانیای شیرەمەنی چینی و مۆدێلی گەشەپێدانی کوالیتی بەرز کە کشتوکاڵی ژینگەیی دیجیتاڵی و زیرەک و زانیاری تێکەڵ دەکات. لە ڕۆژی 25دا حۆزیران سەردانی ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی نیکسینیای کرد و سیمپۆزیۆمێکی ئەنجامدا و لەگەڵ سەرکردەکانی وێستگە و پسپۆڕان ئاڵوگۆڕی کرد سەبارەت بە ستراتیژی پەرەپێدانی میدیای ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی لەسەر ئاستی پارێزگاکان داهێنانی تەکنەلۆژی لە سەردەمی میدیای یەکگرتوو، ئاڵوگۆڕی نێودەوڵەتی و هاوکاری، و تێگەیشتن لە پەرەپێدانی میدیای نوێ و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە ناوچەی نیکسێنتیا. بهشێكی دیكهی سهردانهكانهكهمان له ههمان ڕۆژدا بریتی بوو، له سەردانی مۆزەخانەی نیجینشیا بکەن بۆ ئەزموونکردنی میراتی کولتووری کۆن و دەستکەوتە شارستانییە سەرنجڕاکێشەکانی نیشیجیا و بەرزکردنەوەی تێگەیشتنی نوێنەرانی خولەکە لە شارستانیەتی چینی له كۆتا رۆژی سهردانیكردنی گهشتهكهمان له ههرێمی نیشینگیا ، كه ریكهوتی 26ی حوزیران بوو، سەردانی شاری فیلمی ڕۆژئاوایی ژێنبوو بکەن بۆ سەردانی شوێنەکە و فۆتۆگرافی و فیلمە چینییەکان، ئەزموونکردنی شارۆچکە کولتوورییە کۆنەکە کە درێژدەبێتەوە بۆ چەند سەدەیەک پێش ئێستا، هەروەها گەڕان بە سیما ناوازەی چینی ڕۆژئاوا. kk سەردانی وڵاتی کانگاکان بکەن بۆ بینینی دەستکەوتەکانی بەرەنگاربوونەوەی بیابانبوون و گەشەپێدانی پیشەسازی ژینگەیی و تێگەیشتن لەوەی کە شارەکە چۆن گۆڕانکاری ئابووری لە ناوچەیەکی هەژارەوە بۆ شارۆچکەیەکی کشتوکاڵی بە ژینگەیەکی جیاوازەوە بەدەستهێناوە. له 27ی حوزیران جارێكی تر گهڕاینهوه بۆ پهكین ،، ماوێتی