ڕزگار عومەر
ڕوخانی دیواری بەرلین وەکو دەستپێکی یەکەم تاقیکردنەوەی " دیموکراسی" وەکو سیستەم، چەمك، ئایدیۆلۆژیا، لە زۆر فۆرمیتردا چەشنی دەست پێکردنی سەردمێك لە پەیوەندی نێو دەوڵەتی و زاڵ بوونی " گلۆباڵیزەیشن" ساغکرایەوە بەسەر جیهان.
لەو دەمیەوە ئەم تاقیکردنەوانە هەر دووبارە دەبێتەوە هەمان ئەنجامیش " شکستی گشتی یان ڕێژەیی" یش دووبارە دەبێتەوە.
ئەو چەمك و یۆتۆبیایەی "دیموکراسی" لەسەر دامەزرا لە مەیدانی بەراوردکاریدا زۆر دوورە لەم جۆرە لە "دیموکراسی" کە میراتگرەکانیان لە ڕژێمە سیاسیەکانی ڕۆژئاوا دەیانەوێ وەکو ئەلگۆیەکی ساختە، وەکو بیانووی جەنگەکانیان ، وەکو کەڤەری دەبڵ ستانداریان لە ئیدارە دانی جیهان وەکو خیتابێکی سیاسی پەنای بۆ دەبەن، هیتلەر چەند پەیوەندی بە دیموکراسی هەیە بایدن و ترامپ و ماکرۆن سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا و ڕاوێژکاری ئەڵمانیاش هەر ئەوەندە.
ناکرێ وەکو میراتگرو قسەکەری بەرەی دیموکراسی ڕۆژئاوادا لە نێوخۆی ووڵاتدا پلاتفۆرمێك لە یاساو دەستور زاڵ بکەیت (سەرەڕای هەر تێبینیەك کە هەبێت لەسەر جۆری ئەم دەستورانە) کە تەواو پێچەوانەی سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەکەت بێت.
لە ناوەوە بەهەر کەم و کوڕیەك و وەرچەرخانێك بەرەو ڕاستڕەوی هێشتا " ماف" لە پلەبەندی سەرەوە دابێت بەڵام لە جیبەجێکردنەوەی مەیدانی سیاسەتی دەرەوەدا " ماف" ی ئەوانیتری دانیشتووی وڵاتانیتری پڕ لە جەنگ لە ئەجێنداکەت نەبێت!
مێژووی دروست کردنی توندڕەوی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ( وەهابیەت، ئیخوان، ئیسلامی سیاسی لە ئێران لەسەردەمی ١٩٧٩، قاعیدە، تاڵیبان، حەماس، داعش) هەر هەمووی دەستی بە تاك یان بە کۆی وڵاتانی ڕۆژئاوای تێداهەبووە کە خۆیان وەکو وڵاتی "دیموکراسی " پۆلین دەکەن، بێجگە لەم بزوتنەوانەش هەر ئەم وڵاتە دیموکراسیانە پشتگیری لیستێك لە دیکتاتۆرەکانی جیهانی سێ یەمیان کردووە هەر لە "سۆهارتۆ، سەدام حسێن، شای ئێران، پیبۆشیە، حوسنی موبارەك..هتد" واتا بە پێ ی بەرژەوەندی خۆیان وەکو شەترەنج دەمێ قەسابێکی ئاینی دەمێ قەسابێکی قەومی سەربازیان دروست کردووە گەورەیان کردوون بەسەر گەلانی ناوچەکەو نوقمی جەنگ و کوشتارە بەردەوام قەیرانە بێ چارەسەرکانیان کردوون، کاتێکیش هاوڵاتیانی ئەم ووڵاتانە لە تاو ئەم دۆخانە ڕادەکەن ئەم وڵاتە دیموکراسیانە سنوورەکانیان توندتر دەکەن نەوەك "پەنابەران" وڵاتەکانیان داگیربکەن و کلتوریان بگۆڕن، ئەمە ئەو قوفڵە گەورەیە لەسەر پرسیاری " ئەگەر تۆ ئەوێت تێك نەدەبوایە پەنابەر لە دەرگای تۆی دەدا؟
لە تاڵیی جەنگدا تەنیا کوشتنی هەزاران مرۆڤی بێتاوان ئەزموون ناکەیت، تەنیا کەشفی بەرژەوەندە ئابوریەکان و سیاسیەکانی پشتی ئەو جەنگانە ناکەیت، بەڵکو لە بەرچاوتا ئەو سیستەمە پڕ لە بەهاو چەمکانەی کە دەوڵەتان "نازی پێدەکەن" لەسەر مرۆڤەکانی زۆنەکانی جەنگ وبەرژوەند هەمووی وەکو مەکیاژی کاڵ و کرچ بەسەر ڕوویان دێتە خوارەوە!
بێنە بەرچاو ئەفڵاتون دانەیەك لە کتێبەکەی " کۆماری ئەفڵاتون"ی بە دەستەو "کانت"یش کۆپیەك لە ووتاری "پڕۆژەیەك بۆ ئاشتی جیهانی" بە دەستەو سەیری دیمەنی ئەمڕۆی دونیا دەکەن! ڕەنگە بە یەکتر بڵین "مرۆڤایەتی هەرگیز کێشەی لە تیئۆر نەبووە" کێشە لە سیستەمی بەرژوەند خوازیە کە جیهانی ئێستای پێ دروستکراوە، دەنا نەدەبوو "هیچە"کان دونیا بەڕێوە ببەن.
