سەردارئەکرەم -بەریتانیا
لە نێوان دیوارە ساردەکانی نەخۆشخانە دەروونییەکان و پەردە ڕەشەکانی شانۆدا، پەیوەندییەکی قووڵ و ئاڵۆز هەیە کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی یۆنانی کۆن دەگەڕێتەوە، بەڵام ئەوەی لەم ساڵانەی دواییدا لە ژێر ناوی "شانۆی شێتی" (Madness Theatre) سەری هەڵداوە، تەنها نیشاندانی شێتی نییە وەک بابەتێکی سەرنجڕاکێش، بەڵکو هەوڵێکی ئەکادیمی و هونەرییە بۆ تێگەیشتن لە جەوهەری ئازاری مرۆڤ بەبێ ئەوەی پەنا بۆ جوانکاری یان ڕۆمانسیکردنی نەخۆشییە دەروونییەکان ببرێت، ئەم شێوازە نوێیەی شانۆ کە بە "شانۆی ئەزموونی" یان "شانۆی پۆست-دراماتیک" ناسراوە، هەوڵ دەدات بینەر بخاتە ناو جەرگەی ئەو دۆخە دەروونییەوە کە تێیدا زمان دەشکێت و وێنەکان دەبنە تاقە ئامرازی گوزارشتکردن.سارا کەین وەک یەکێک لە دیارترین و کاریگەرترین نووسەرانی ئەم بوارە، لە کارەکانیدا و بە تایبەتی لە شانۆنامەی "٤.٤٨ سایکۆسیس" (4.48 Psychosis)، شۆڕشێکی لە چەمکی شێتی لە سەر سەکۆدا بەرپا کرد، کەین لەم کارەیدا واز لە گێڕانەوەی کلاسیکی و کارەکتەری جێگیر دەهێنێت و لە جیاتی ئەوە، پارچە پارچەبوونی مێشک و داڕمانی دەروونی مرۆڤ نیشان دەدات، لێرەدا شێتی تەنها "نەخۆشییەک" نییە کە چارەسەر بکرێت، بەڵکو دۆخێکی بوونگەراییە کە تێیدا مرۆڤ لەگەڵ تەنیایی، بێهیوایی و شکستی زماندا ڕووبەڕوو دەبێتەوە، گرنگی کارەکانی کەین لەوەدایە کە ڕێگە نادات بینەر بەزەیی بە کارەکتەرەکەدا بێتەوە، بەڵکو ناچاری دەکات لەگەڵ ئازارەکەدا بژی و هەستی پێ بکات، ئەمەش ئەو خاڵەیە کە "شانۆی شێتی" لە دراما باوەکان جیا دەکاتەوە کە زۆرجار نەخۆشی دەروونی وەک "دیارییەکی داهێنەرانە" یان "ئازارێکی جوان" نیشان دەدەن.لە ڕوانگەی تیۆرییەوە، ئەم جۆرە شانۆیە سوود لە چەمکەکانی میشێل فوکۆ وەردەگرێت لە کتێبی "مێژووی شێتی"، کە تێیدا باس لەوە دەکات چۆن کۆمەڵگە و دەسەڵات شێتییان وەک "ئەوی تر" ناساندووە و گۆشەگیریان کردووە، شانۆی شێتی هەوڵ دەدات ئەم دیوارە بڕوخێنێت و دەنگ بداتەوە بەو کەسانەی کە لە لایەن سیستەمی پزیشکی و کۆمەڵایەتییەوە بێدەنگ کراون، لەم نمایشانەدا، سەکۆی شانۆ دەبێتە شوێنێک بۆ تاقیکردنەوەی سنوورەکانی عەقڵ و ناعەقڵانییەت، و بینەر دەبێتە شایەتحاڵی ئەو ململانێیە قورسەی کە لە ناوەوەی مرۆڤدا دەگوزەرێت، ئەمە نەک هەر شیکارییەکی دەروونییە، بەڵکو ڕەخنەیەکی توندیشە لەو سیستەمە تەندروستییانەی کە تەنها بە دەرمان و ناونانی پزیشکی (Labeling) مامەڵە لەگەڵ مرۆڤدا دەکەن و جەوهەری ئازارەکەی پشتگوێ دەخەن.یەکێک لە تایبەتمەندییە هەرە گرنگەکانی ئەم شێوازە، بەکارهێنانی "زمانی پارچە پارچە" و "بێدەنگییە"، لە کارەکانی سارا کەیندا، بێدەنگی تەنها نەبوونی دەنگ نییە، بەڵکو قورسترین جۆری هاوارە، کاتێک وشەکان نامێنن یان مانا لەدەست دەدەن، جەستەی ئەکتەر و ڕیتمی نمایشەکە دەبنە هەڵگری پەیامەکە، ئەمە وادەکات کە بینەر لە ئاستێکی هەستی و ئەزموونیدا لەگەڵ بابەتەکەدا کارلێک بکات نەک تەنها لە ئاستێکی عەقڵیدا، ئەم جۆرە لە شانۆ پێمان دەڵێت کە شێتی بەشێکە لە ئەزموونی مرۆیی و نابێت وەک بابەتێکی نامۆ یان وەک کەرەستەیەک بۆ کات بەسەربردن بەکاربهێنرێت، بەڵکو پێویستە وەک ڕاستییەکی تاڵ و قووڵ مامەڵەی لەگەڵ بکرێت.
بۆیە دەتوانین بڵێین ، شانۆی شێتی وەک ئەوەی لە کارەکانی سارا کەین و هاوشێوەکانیدا دەردەکەوێت، بانگەوازێکە بۆ ڕاستگۆیی لە هونەردا، ڕاستگۆیی لە نیشاندانی ئازار بەبێ ماسک و بەبێ پەنابردن بۆ کۆتاییە خۆشەکان یان مانا ساختەکان، ئەم جۆرە شانۆیە ئەرکی ئەوەیە کە ئاوێنەیەک بخاتە بەردەم کۆمەڵگە تاوەکو ئەو بەشانەی خۆی ببینێت کە هەمیشە هەوڵی شاردنەوەیان دەدات، پاراستنی ئەم ڕەسەنایەتییە و دوورکەوتنەوە لە ڕۆمانسیکردنی نەخۆشییە دەروونییەکان، تاکە ڕێگەیە بۆ ئەوەی هونەر بتوانێت بە ڕاستی خزمەت بە مرۆڤایەتی بکات و تێگەیشتنێکی قووڵتر بۆ دۆخی دەروونی مرۆڤ لە جیهانی هاوچەرخدا بخوڵقێنێت.
