
سەروتاری رێگای كورستان
دیاردەی بەردەوامی دواكەوتنی مووچەی فەرمانبەران و خانەنشینان، تەنیا كێشەیەكی تەكنیكی یان كورتهێنانی داراییی كاتی نییە، بەڵكو گوزارشتە لە قەیرانێكی ڕیشەیی گشتگیر كە جومگەكانی حوكمڕانی و كایە كۆمەڵایەتییەكانی هەرێمی كوردستانی ئیفلیج كردووە. ئەم دۆخە، ڕەنگدانەوەی قەیرانی سیاسیی ئاشكرایە لە بەڕێوەبردنی دۆسیەی ئابووری و پەیوەندییەكان لەگەڵ حكوومەتی فیدراڵدا.
ئەركی سەرەكیی حكوومەتی هەرێمی كوردستانە كە داكۆكی لە مافە سەرەتایییەكانی زەحمەتكێشان و مووچەخۆران بكات، رێگە نەدات بژێوی و قوتی هاووڵاتییان بكرێتە بارمتەی ململانێ سیاسییەكان. بەكارهێنانی "مووچە" وەك كارتێكی فشار لە هاوكێشە سیاسییەكاندا، پێشێلكارییەكی زەقە بەرانبەر بە كەرامەتی مرۆڤ و مافە دەستوورییەكانی خەڵكی كوردستان.
لەكاتێكدا جەماوەری كوردستان بەدەست قەیرانی دارایییەوە دەناڵێنن، ناكۆكییەكانی هەردوو حزبی دەسەڵاتدار (پارتی و یەكێتی) لە بەغدا، لە بازنەی بەرژەوەندییە تەسكە حزبییەكان و شەڕی پۆست و دەستكەوتی تایبەتدا قەتیس ماوەتەوە. ئەمەش بەبێ بوونی هیچ دیدگا و ستراتیژێكی نیشتمانیی یەكگرتوو بۆ چارەسەركردنی ڕیشەیی پرسی مووچە، مسۆگەركردنی شایستە دارایییەكان و جێبەجێكردنی ماددەی ١٤٠ی دەستوور.
نەبوونی گوتارێكی نیشتمانیی هاوبەش لە بەغدا، هاوتەریب لەگەڵ ئیفلیجكردنی دامەزراوە شەرعییەكان و پەكخستنی پەرلەمان لە هەرێمی كوردستان، ئاماژەی ترسناكن كە دەریدەخەن سیستەمی سیاسی لەناو قەیرانێكی قوڵدایە؛ قەیرانێك كە ئەگەر چارەسەر نەكرێت، دەرەنجامی وێرانكەری لێ دەكەوێتەوە.
ئەم بێباكییەی هێزە دەسەڵاتدارەكان لە ئاست نەهامەتییەكانی خەڵك و چارەسەرنەكردنی قەیرانە ناوخۆییەكان، هاوكاتە لەگەڵ گۆڕانكارییە خێرا و مەترسیدارە جیۆپۆڵەتیكییەكانی ناوچەكە. ئەم دۆخە ناسەقامگیرە ناوخۆیییە، پاساوی داوەتە دەست ئەقڵییەتی ناوەندێتی لە بەغدا تا زیاتر هەرێم پەراوێز بخات و دەستەڵاتەکانی بەرتەسك بكاتەوە. بەردەوامیی ئەم سیاسەتە، نەك تەنیا بژێویی خەڵك، بەڵكو خودی قەوارەی سیاسی و دەستووریی هەرێمی كوردستانیش ڕووبەڕووی مەترسیی جدی دەكاتەوە.