ڕێگای كوردستان
مارک ڕووتە، ئەمینداری گشتیی هاوپەیمانیی باکووری ئەتڵەسی (ناتۆ)، هۆشداری دایە وڵاتانی ئەوروپا لەوەی کە پشتبەستنی لەڕادەبەدەر و تەواوەتییان بە ئەمریکا لە کەرتی بەرگری و سەربازیدا مەترسیدارە و ئەم دۆخە ناتوانێت بەو شێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت.
خاڵە سەرەکییەکانی لێدوانەکەی مارک ڕووتە:
• کەموکوڕیی ستراتیژی: ئەوروپا بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی بە تەواوی چاوی لەسەر وڵاتێکی دوورەدەستە کە ٣٤٠ ملیۆن کەس دانیشتوانەکەیەتی، ئەمەش کەموکوڕییەکی گەورەیە و پێویستە وڵاتانی کیشوەرەکە خەرجییە سەربازییەکانیان بە شێوازێکی بەرچاو زیاد بکەن بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتیی زیاتر لەئەستۆ بگرن.
• گرنگیی سەربەخۆیی سەربازی: لە ئێستادا وڵاتانی ئەوروپا خاوەنی ئەو توانستە سەربازییە سەربەخۆیە نین کە لە کاتی پێویستدا بە تەنیا ئۆپەراسیۆن بۆ پاراستنی کەشتیڕانی و ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانەکان لە دەریای سوور و گەروی هورمز ئەنجام بدەن، کە ئەمەش پێویستیی بەپەلە بۆ پڕکردنەوەی ئەم بۆشاییە دەسەلمێنێت.
• ڕۆڵی بەردەوامی ئەمریکا: هاندانی ئەوروپا بۆ بەرزکردنەوەی بودجەی سەربازی بە مانای کشانەوەی هێزەکانی واشنتن لە ئەوروپا نایەت، بەڵکو ئەمریکا لە هاوکاریکردن و بەشداری لە ئاسایشی کیشوەرەکەدا بەردەوام دەبێت؛ چ لە ڕێگەی چەکی ڕێگریی ئەتۆمییەوە بێت یان لە ڕێگەی بڵاوەپێکردنی هێزە سەربازییە کلاسیکییەکانەوە.
کاریگەریی گوشارەکانی واشنتن
ئەم لێدوانانەی ئەمینداری گشتیی ناتۆ لە کاتێکدا دێن کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، چەندین جار ڕەخنەی توندی لە وڵاتانی ئەوروپی گرتووە بەهۆی کەمیی بەشدارییان لە بودجەی ناتۆدا و داوای لێکردوون خەرجییە بەرگرییەکانیان بۆ 5%ـی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی بەرز بکەنەوە.
ئەم فشارە بەردەوامانەی واشنتن، لەگەڵ هەڵکشانی ئاڵۆزییە ئەمنییەکانی جیهان، دەوڵەتانی ئەوروپای ناچار کردووە بە خێرایی بە سیاسەتی بەرگریی هاوبەش و سەربەخۆیی سەربازیی خۆیاندا بچنەوە.
