سەلام عومەر
لەم قۆناغە سەختەدا كە هاووڵاتییانی كوردستان بەدەست بارگرانیی گوزەران و لێكەوتە داراییەكانەوە دەناڵێنن، بڕیار و داواكارییەكانی حكومەت و وەزارەتی كارەبا بۆ كۆكردنەوەی قەرزە كۆنەكان، پرسیارێكی جەوهەری و بنەڕەتی دەورووژێنێت، تەرازووی دادپەروەری لەم نێوەندەدا لەسەر چ بنەمایەك دارێژراوە؟
داواكردنەوەی قەرزەكانی كارەبا لە هاووڵاتییان لە كاتێكدایە كە بیرەوەریی خەڵك هێشتا بەدەست زامە داراییەكانەوە دەناڵێنێ، چۆن دەكرێت حكومەت داوای مافی خۆی بكات، كاتێك خۆی گەورەترین قەرزارباری ناو ماڵەكانە؟
١٥ مووچەی تەواو فەوتاو و نزیكەی ٤٠ مووچە بە لێبڕینەوە دابەشكراو، ئەو بارگرانییە گەورەیەیە كە هاووڵاتییان و فەرمانبەران تەنیا لە پێناو مانەوەی قەوارەكەدا دانیان پێدا گرت و بێدەنگییان لێكرد.
ئەگەر زمان و لۆژیكی قەرز بێتە كایەوە، دەبێت سەرەتا حكومەت شایستە داراییە دزراو و فەوتاوەكانی فەرمانبەران بگەڕێنێتەوە، ئینجا داوای شایستەكانی خۆی بكات.
ئەوە یاسایە و دادپەروەری دەڵێ: كەی حكومەت قەرزەكانی خۆی بە هاووڵاتییان دایەوە، ئەوكات با داوای قەرزەكانی خۆیشی بكاتەوە.
ئینجا، مەتەڵی نەوت و سووتەمەنی بیر حكومەت دێنینەوە، بۆچی تەنیا كەڕەتێك باری سەر شانی خەڵك سووك ناكرێت؟ پرسیارێكی تری جدی كە ئەمڕۆ لە ناخی هەموو تاكێكی ئەم نیشتمانەدا دەنگی داوەتەوە، پرسی پاڵاوتنی ٥٠ هەزار بەرمیل نەوتی ڕۆژانەیە كە بۆ پێداویستیی ناوخۆ بەكاردێت.
ئەگەر ئەم بڕە گەورەیە لە نەوت لە ناوخۆدا دەپاڵێورێت، بۆچی نرخی بەنزین و سووتەمەنی ڕۆژ بە ڕۆژ لە بەرزبوونەوەدایە؟
بۆچی لەبری ئەوەی ئەم سامانە سروشتییە ببێتە هۆكارێك بۆ سووكردنی باری سەر شانی هاووڵاتییان، دەكرێتە ئامرازێكی تر بۆ گرانبوونی تێچووی ژیان؟
داهاتی ئەم سەرچاوە گرنگە بۆ كوێ دەچێت و بۆچی خەڵك لە سادەترین سوودەكانی بێبەشن؟
دەزانن ئەوە زەنگی ئاگاداركردنەوە و سنووری بەزاندنی ئارامی و ئەگەری تەقینەوەیە،
هەر گوشارێك سنوورێكی هەیە، تاقیكردنەوەی بەردەوامی دانبەخۆداگرتنی میللەتێك كە ساڵانێكە لەژێر باری قەیرانی دروستكراودا دەژی، یارییەكی مەترسیدارە، ئەگەر ئەم سیاسەتە توند و یەكلایەنەی فشار بەردەوام بێت و گوێ بە هاواری بژێویی خەڵك نەدرێت، دۆخی دەروونی و كۆمەڵایەتیی كۆمەڵگە بەرەو تەقینەوەیەكی ناچاری دەڕوات، بڕیاربەدەستان دەبێت باش بزانن كە كاتێك هێڵی سووری بژێوی دەبەزێنرێت، هیچ كەس لە زیانەكانی ئەو تەقینەوەیە بێبەش نابێت و زەرەرمەندی یەكەم و گەورەترین دۆڕاو خودی دەسەڵات دەبێت كە متمانەی جەماوەری بە تەواوی لەدەست دەدات.
حكومەت پێش ئەوەی تەنیا وەك باجكۆكەرەوەیەكی بێبەزەیی دەربكەوێت، دەبێت ڕۆڵی پارێزەری ژیانی خەڵك بگێڕێت، داواكردنی ئەركەكان، پێویستی بە دابینكردنی مافەكانە، پێش ئەوەی درەنگ بێت، پێویستە بەم بڕیارە یەكلایەنانە و ناڕەوایانەدا بچنەوە، چونكە شكۆ و ژیانی هاووڵاتییانی كوردستان هێڵی سوورە و شایستەی ڕێزگرتنە، نەك گوشاری بەردەوام.، تۆ قەرزی كۆن دەوروژێنی هەرزەكانی هاوڵاتیانیش هەڵشەنگێنە كە لەسەر تۆن.
باشە با مەترسیەكی دی بیر دەسەڵاتی بنەماڵەیی بهێنینەوە، لەوكاتەی داوای قەرزی كۆنی كارەبا دەكات، ئاگادارن ماوەی 18 مانگ دواكەوتنی پێكهێنانی حكومەت و پەكخستنی تەواوی جومگەكانی پەرلەمان، تەنها قەیرانێكی سیاسیی كاتی نییە، بەڵكو نیشانەیەكی ڕوون و بێپەردەیە لە داڕمانی متمانەی هاووڵاتیان بەو سیستمە بەڕێوەبردنەی كە ساڵانێكە لە نێوان كێبڕكێی دوو بنەماڵەی سیاسیدا گیری خواردووە. ئەم دۆخە چەقبەستووە ڕاستییەكی تاڵمان پێدەڵێت ئەوانەی ناتوانن لە پێناو بەرژەوەندیی گشتیدا لەسەر مێزێكی نیشتمانی ڕێكبكەون، ڕەنگە شایستەی بەڕێوەبردنی دیوەخانێكی عەشایەریش نەبن، نەك دامەزراندنی حكومەتێكی دامەزراوەیی و پاراستنی دەزگا یاسایی و شەرعییەكانی گەلێك.
لەكاتێكدا كە كۆمەڵگا پێویستی بە دامەزراوەی بەهێز، دادپەروەریی كۆمەڵایەتی و ئابوورییەكی سەقامگیرە، ململانێكان هێندە بچووك كراونەتەوە كە تەنها لە بازنەی شەڕە كورسی و دابەشكردنی دەسەڵاتدا دەخولێنەوە، پەرلەمان كە دەبوو سەكۆی بڕیارە چارەنووسسازەكان و دەنگی گەل بێت، كراوەتە قوربانیی بەرژەوەندییە تەسكە حزبی و بنەماڵەییەكان، ئەم نەریتی بەڕێوەبردنە، چەمكی دەوڵەداری بەتاڵ كردووەتەوە و تەنها ناونیشانێكی بێ ناوەڕۆكی لێ هێشتووەتەوە.
مەترسیی گەورە لەوەدایە كە ئەم فەوزا و ململانێ ناوخۆییانە لە بۆشاییدا ڕوونادەن، وڵاتانی هەرێمایەتی، كە چاویان بە قەوارەی سیاسی و دەستووریی هەرێم هەڵنایەت، لە پشت پەردەی ئەم ناكۆكیانەوە وەستاون و هەر ئەم پەرتەوازەییە دەكەنە باشترین بیانوو بۆ لاوازكردن و هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم، كاتێك ناوماڵی كوردی خۆی بەچەند كورسیەكەوە سەرقاڵ كردووە، ڕێگا بۆ دەستوەردانی دەرەكی و سڕینەوەی دەستكەوتە مێژووییەكان خۆشتر دەبێت و كورسی و بەڕەكان لەژێر پێی دەسەڵات دەردێنن.
لەم نێوەندەدا، پرسیارە جەوهەرییەكە كە ویژدانی هەر تاكێكی ئەم نیشتمانە دەهەژێنێت ئەوەیە،داخۆ ئێوە قەت بیرتان كردۆتەوە؟ كەی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمان دەبێتە پێوەر بۆ بڕیارەكانتان؟
مێژوو بەزەیی بە كەسدا نایەتەوە، ئەگەر ئەمڕۆ عەقڵییەتی دیوەخان و شەڕی كورسی جێگەی عەقڵییەتی دەوڵەتداری و پاراستنی قەوارەی یاسایی بگرێتەوە، ئایندەیەك نامێنێت تا لۆمەی نەیارانی دەرەكی بكەین، چونكە داڕمانەكە پێش هەر شتێك، بە دەستی خۆمان و لە ناوخۆوە دەستی پێكردووە، بۆیە واز لەقەرزە كۆنەكان بێنن، یەكسانی بۆ تاكەكانی ئەم هەرێمە بگەڕێننەوە و رەچاوی پلانەكانی نەیاران كەن كە مەترسین بۆسەر هەموان.
