بە ڕوونی
كاوە مەحموود
بابەتی رێكخستن لە ژیانی حزب و لایەنی ڕەوتی چەپدا، بناغەی سەرەكی كارابوونی چالاكی سیاسی حزب و لایەنی سیاسی چەپە و، سەرجەم تەوەرەكانی كاری حزبی پێوەی بەندە. ڕێكخستنی بەهێز و كارای ماركسیست و چەپگەر، بەردەوام پێویستی بە پارێزبەندی هزری هەیە، بەتایبەتی لەم سەردەمەدا، كە سەرمایەداری هاوچەرخ لە سەر ئاستی جیهانی و هەڵگرانی بیری سەرمایەداری لەسەر ئاستی نیشتماندا، لە شاڵاوی هەمەجۆری شێواندنی هزری چەپ و پێشكەوتنخواز بەردەوامن و، تەنانەت داهێنانی تێدا دەكەن و، بە شێوازی جۆراجۆر هەردەم كاڵای هزری هەمەجۆر، كە بیانووە بۆ نابەرامبەری و چەوساندنەوە و زەوتكردنی ئازادییەكان و پێشێلكردنی مافی ژنان و بوونی قەیرانی كۆمەڵگایی، لە نێو جەماوەردا بڵاودەكەنەوە بۆ ئەوەی ئەلتەرناتیفی چەپ بۆ گۆڕانكاری كۆمەڵایەتی، بژاردەی جەماوەر بۆ وەدیهێنانی دیموكراسی و نەهێشتنی چەوساندنەوە و عەدالەتی كۆمەڵایەتی و ژیانی خۆشگوزەرانی نەبێت و، مەبەستی سەرەكیشیان كۆنتڕۆڵكردنی پانتایی گشتی و خستنەڕووی ئەو ئاراستە سیاسی و ئابووری و كەلتووری و كۆمەڵایەتییانە، كە سەرمایەداری تەنیا بژاردەی بێ چەندچوونی ڕەوت و فەلسەفەی مێژووە و، بواری قورتاربوون و تێپەڕاندنی نییە.
ئەگەر لە هەلومەرجی ئێستادا بڕوانینە بابەتی بایەخدان بە هزر و ڕۆشنبیری بە براوردكردن لە سەردەمی كاری نهێنی و كاری پێشمەرگایەتی سەرجەم حزب و لایەنەكانی بزوتنەوەی رزگاریخوازی نیشتمانی گەلەكەمان بە لایەنە چەپەكانەوە، دەردەكەوێ كە پێشتر بایەخی زیاتر بە بواری هزری و ڕۆشنبیری لە ژیانی حزبیدا دەدرا و، تێكۆشانی نیشتمانی و چینایەتی بە بنەما و تێزی هزرییەوە گرێدرابوو و، جگە لە بایەخدان بە خۆڕۆشنبیركردن لە ڕێكخستنە حزبییەكاندا.
ئەم ئاراستەیەی ڕابووردوو لە كاری حزبیدا گەشبینی بە دوواڕۆژ و گیانی موقاوەمەتی ئەندامانی حزبی سیاسیی بەهیز دەكرد و، بابەتی ڕەوابوونی تێكۆشان بەرەو ئاسۆی رزگاری نیشتمانی ڕوونتر دەكرد و، ئاراستەی قایلبوون بە گوتاری نەیارانی بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلەكەمان و ئامادەبەبوونی هاوكاریكردنیانی ریسوا دەكرد.
ئەگەر باوەڕمان بەم بۆچوونە بۆ سەرجەم لایەنەكانی بزوتنەوەی رزگاریخوازی گەلەكەمان هەبێت، ئەوا بێگومان بە نیسبەت حزبی شیوعی و هەر لایەنێك هزری چەپ بە ڕێباز و میتۆدی تێكۆشان دەزانێت، گرنگی و بایەخدان بە بواری هزر و زانستی ڕێكخراوەیی یەكەمین سەنگەری پارێزبەندی بوون و كار و چالاكی كارای حزبە و فلتەری ڕووبەڕووبوونەوەی لافاوی گرفت و كێشەی كۆمەڵایەتی و شیرازە تێكچوونی كۆمەڵگایە، كە سیستمەكانی جیاكاری چینایەتی بەرهەمی دەهێنێت و، پانتایی ئەم دۆخە ناهەموارە، كە نەریتێكی كۆمەڵایەتی دوواكەوتوو و كۆنەپەرستی بەرهەمهێَناوە و، ڕەگی قوڵی لە نێو كۆمەڵگادا داناوە، بەردەوام مەترسی دزەكردنی بۆ نێو ڕێكخراوەكان و هێزی ڕێكخستن و ئەندامی حزب و لایەنە چەپەكان هەیە و، ئەگەر ڕێی لێ نەگیرێت بە نەرێنی لە كار و ژیانی حزبیدا دەردەكەوێت.
شوناسی ڕێكخستن بە نیسبەت چەپەوە ناكرێ لە شوناسی هزری و ڕەهەندی تێكۆشەرانەی حزبی چەپ جیابكرێتەوە و، بۆیە ناكرێ لە حزبماندا باس لە هزری ماركسیست وەك سەرچاوەی هزری لە خوێندنەوە و بەرنامە و گوتاری سیاسی و ئامانج و تەنانەت میكانیزمەكانی كاركردن بكەین و، لە هەمان كاتدا پشت لە ڕەهەندی زانستی و تیۆری ماركسیزم بكەین و، پەنا بۆ ئەزموونگەری و سەرپێیی و كاری هەڕەمەكی ببەین و، لە كاتی هەڵوێست وەرگرتندا بنەما هزرییەكانمان فەرامۆش بكەین و پێوەری بڕیار وەرگرتن نەبن.
لەم ڕوانگەیەوە هەردەم كاری ڕێكخستنی حزبمان تەنیا لە میكانیزمەكانی كاری ڕۆژانەدا كۆنابێتەوە، بەڵكو ڕێكخستن ڕەنگدانەوەی هەڵوێستی تیۆری و ئایدیۆلۆجی ماركسیزمە لەسەر پەیڕەوكردنی كرۆكی كاری ڕۆژانە و بەڕێوبردنی جومگەكانی چالاكی هێزی مرۆیی حزب.
تیۆر و كاری شۆڕشگیری بۆ گۆڕانكاری كۆمەڵایەتی دوو بابەتن لە یەكتر جیاناكرێتەوە و، هزری حزب هەردووكیان كۆدەكاتەوە و، پەیوەندییان لە ئاستێكی دیالكتیكی بەردەوامە، كە ئاراستە و ئاسۆی پەرەسەندنی تێكۆشان و ئەركەكانی هەر قۆناغێك بە سوود وەرگرتن لە ئەزموونی تێكۆشەرانەی نیشتمانی و نێونەتەوەیی و جیهانی، دەستنیشان دەكات.
بابەتی ڕێكخستن لە ئەزموونی سەرەتایی حزبە سۆشیالیست و ماركسیستەكان، جاران و ئێستاش بابەتێكی زیندووی كۆنگرە و كۆنفرانسەكانی ئەو حزبانە بوونە و، لە بواری بابەتی ڕێكخستنشیدا سەدان بەرهەمی سەركردە و تیۆرزانی ئەو حزبانە بەدی دەكرێت، لەوانە بەرهەمەكانی ماركس و ئینگلز و لینین و لۆزا لۆكسمبرگ و تروتسكی و ماوتسی تونگ و ئەرنست ماندل و گرامشی و لۆكاش و شی جینبینگ و.. هتد.
لە میانەی باسكردنی پەیوەندی نێوان رێكخستن و هزر لە حزبی ماركسیستدا ئاماژەی لینین كە (ناكرێ هیچ بزوتنەوەیكی شۆِڕشگیری بێ تیۆرێكی شۆڕشگیری بێت)، گرنگی خۆی لەدەست نەداوە و، لەم ڕوانگەیەوە لۆكاش لە كتێبی (مێژوو و هۆشمەندی چینایەتی) لە ساڵی 1922 بڵاوبۆوە، ئاماژە بۆ تێڕوانینی لینین دەدات بەو پێیەی (ناكرێ بە شێوەیكی میكانیكی بابەتە سیاسییەكان و بابەتە ڕێكخراوەییەكان لە یەكتر جیابكرێتەوە) و، بۆیە لۆكاش جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، كە بابەتی ڕێكخستن لە نێو حزبدا پێویستی بە بنیاتنانێكی تیۆری قوڵ هەیە و فەرامۆشكردنی ڕەهەندی تیۆری لە بابەتی ڕێكخستندا هۆكاری ململانێی ئایدیۆلۆجییە لە نێو حزبدا.
گرفتە سەرەكییەكان كە بنەمایەكی میتۆدییان هەیە و دەبنە كۆسپ لەبەردەم كارابوون و زیندوویی ڕێكخستنی حزبی چەپ خۆی لە ئاراستەی هەڕەمەكی و بازدان لە بژاردەیەكەوە بۆ یەكێكی دیكەی بێ بنەما دەبینێتەوە و، ئەمەش مانای تەماشاكردنی ڕێكخستنە وەك بابەتێكی ڕواڵەتی نا سیاسی، كە ڕەنگدانەوەی تەمومژی سیاسی و نەبوونی بەرچاوڕوونی ئایدیۆلۆژییە وقایلبوونە بە لۆجیكی سادەیی خۆڕسكی لە چالاكی حزبیدا.
پەیوەندی دیالكتیكی نێوان تیۆر و پراكتیكی تێكۆشان، كرۆگی جووڵە و چالاكی بواری ڕێكخستنی حزبی چەپە و، چالاكی ئەندامان و هێزی مرۆیی حزب لە سەركێشی و زۆربڵێی و خۆپەرستی دەپارێزێت و، مایەی دەڕبڕینی ئیرادە و خواستی هاوبەشی هێزی مرۆیی حزبە و، بە پشتبەستن بە ناوەندی دیموكراسی، كاری بە كۆمەڵی حزب وەك یەك تیم پەرەدەسەنێت و، ڕێكخستنی پەیوەندی نێوان سەركردە و كادیر و ئەندامی حزب و پەیوەندی ئەو پێكهاتەیەش بە جەماوەرەوە ڕێكدەخرێت.
ڕێگای سەركەوتن بەو ئاقارە بۆ حزبمان پێویستی بە ڕێكخستنێكی حزبی هەیە، كە لە سەرجەم كارەكانیدا پشت بە میتۆدی زانستی ماركسیزم وەك بناغەیەكی بتەوەی ئایدیۆلۆجی دوور لە سەرپێی و عەقلیەتی چەپگەریی ساوایانە، ببەستێت.
هێزی حزب و كاریگەری لە نێو جەماوەردا پێویستی بە جۆرە یاسایەكی دیسپلین هەیە، كە سەرجەم ئەندامانی حزب پێوەی پابەندبن و ببێتە هۆكاری سەرەكی یەكێتی كاركردن وەك دەڕبڕینێكی یەكێتی ئیرادەی حزب و ڕوونی لە هەڵوێستە سیاسییەكانی، كە دەبنە مایەی یەكێتی هزری و سیاسی و ڕێكخراوەیی و، كاریگەری و لە كۆتایشدا فراوانبوونی پێگە و بۆچوونی سیاسیی چەپ لە كاریگەری و كارامەبوونی ڕێكخستنەكانیدایە.
