جەلال هۆرێنی
کاتێک سەیری تەلاری دەسەڵات و وێنەی سەرۆکایەتیی هەرێم، حکومەت و جێگرەکانیان دەکەین، دیاردەیەکی نامۆ دەبینین کە ساڵانە دووبارە دەبێتەوە؛ ئەوان بۆ خولی دەرچووانی زانکۆ ئەمریکییەکان و ناوەندە تایبەتەکان هەمیشە ئامادەن، سوپاسگوزارن و لەسەر مۆڵگەی ئاهەنگەکان گوتار پێشکەش دەکەن، بەڵام بۆ خولی دەرچووانی زانکۆ حکومییەکان کاتیان نییە یان ئامادەنین. ئەم جیاکارییە تەنها ڕووکەش نییە، بەڵکو درێژکراوەی سیاسەتێکی گەورەترە کە تێیدا کەرتی تایبەت و پڕۆژە نێودەوڵەتییەکان بە هەموو شێوازێک دەنازێنرێن، و کەرتی گشتی و حکومی بە مەبەست یان ناڕاستەوخۆ پشتگوێ دەخرێت.
زانکۆ حکومییەکان (وەک سەلاحەدین، سلێمانی، دهۆک و ئەوانی تر) ئەو کارگەیەن کە بۆ دەیان ساڵە سەدان هەزار پسپۆڕ، مامۆستا، پزیشک و فەرمانبەریان پێگەیاندووە کە ئێستا بڕبڕەی پشتی بەڕێوەبردنی وڵات پێکدەهێنن. ئەم زانکۆیانە لە ژینگەیەکی سەختدا، بە بێبوونی بودجەی پێویست و کەمکوڕیی ژێرخانەوە بەردەوام بوون، کەچی دەرچووانیان لە گرنگترین ساتی ژیانیاندا لەلایەن گەورەترین بەرپرسانی سیاسییەوە فەرامۆش دەکرێن. لە بەرامبەردا، دەسەڵاتداران کەرتی تایبەت و زانکۆ ئەهلییەکان وەک پێشینە دەبینن؛ چونکە لە تێڕوانینی ئەواندا، کەرتی حکومی تەنها بارگرانییە، لە کاتێکدا دەرکەوتن لە مۆڵگە بریقەدارەکانی کەرتی تایبەتدا زیاتر خزمەتی پەیوەندییە سیاسی و بەرژەوەندییە تەسکەکان دەکات.
ئەم ڕفتارە نیشانەی تێڕوانینێکی چینایەتییە بۆ خوێندن و خزمەتگوزارییەکان. کاتێک گەنجێک ساڵانێکی تەمەنی لە زانکۆ حکومییەکان بەسەر دەبات و دەبینێت دەسەڵات تەنها بۆ چینی دەوڵەمەند و خاوەن دەرفەت لە زانکۆ تایبەتەکان ئامادەیە، بێگومان هەستی نامۆبوون و بێمتمانەیی زیاتر لە نێوان هاووڵاتی و دەزگاکانی نیشتمانەکەی خۆیدا دروست دەبێت.
پێویستە ئەم هاوکێشەیە ڕاست بکرێتەوە؛ کەرتی حکومی و زانکۆ ڕەسەنەکان سەرمایەی نیشتمانین، و شایەنی ئەوەن لە ڕۆژی سەرکەوتنی گەنجە هەژار و چینی ناوەڕاستیشدا، سەرۆک و بەرپرسانیش شانبەشانیان لەوێ ئامادە بن، نەک تەنها ئەو کاتەی کامێراکان لەبەردەم پڕۆژە و زانکۆ ئەهلییەکاندا دەوەستن.
