ستار ئەحمەد
مێژووی گەلی کورد هەمیشە پڕ بووە لەو دژبەرییە سەیرەی کە مرۆڤ تووشی سەرسوڕمان دەکات. کاتێک سەیری ڕەوتی ڕووداوەکان دەکەین، ڕاستییەکی تاڵ وەک ڕۆژی ڕووناک دەردەکەوێت؛ گەورەترین مەترسی کە هەمیشە هەڕەشە لە بوون و مانەوەی ئەم نەتەوەیە دەکات، تەنیا سوپا و چەکی داگیرکەران نییە، بەڵکو ئەو ژەهرە فیکری و دەروونییەیە کە لە ناو جەرگەی کۆمەڵگەی کوردی خۆیەوە دەڕژێتە ناو دەمارەکانی نەتەوەوە. کارەساتەکە لێرەدایە کە ئێمە لە سەردەمێکدا دەژین، دەبینین کەسایەتییە ئایینییەکانی نەتەوەکانی تر، ئەوانەی لە ڕووی سیاسییەوە لە بەرەی نەیاریش بن، جاروبار لەژێر کاریگەری ویژدانی مرۆیی و تێگەیشتنی ڕاستەقینەیان بۆ دادپەروەری، دێنە دەنگ و باس لە ستەملێکراویی کورد دەکەن. ئەوان لە مینبەرەکانیانەوە هاوار دەکەن کە کورد گەلێکی غەدرلێکراوە؛ ئەمە نیشانەی ئەوەیە کە دۆزی کورد هێندە ڕەوا و پاکە، تەنانەت دڵی بێگانەکانیش بۆی دەسووتێت.
بەڵام لە بەرامبەر ئەم وێنەیەدا، دیمەنێکی تر هەیە کە نیشانەی تێپەڕبوونی ژەهرەکەیە بۆ ناو مێشک و هۆشی مرۆڤی خۆماڵی. ئەویش بوونی توێژێکە لە مەلای کورد کە نەک هەر بێدەنگن، بەڵکو بوونەتە سەکۆیەک بۆ ڕشتنی ڕق بەرامبەر بە ناسنامەی نەتەوەیی خۆیان. لێرەدا ڕووبەڕووی جۆرێک لە نامۆبوون و ژەهراویبوون دەبینەوە؛ مەلایەک کە لەسەر خاکی کوردستان دەژی و ئاوی ئەم نیشتمانە دەخواتەوە، کەچی مێشک و دڵی بۆ جەلادەکانی نیشتمانەکەی لێدەدات. جێگەی داخێکی قووڵە کە دەبینین مەلای کورد هەیە بۆ فرمێسکی منداڵێکی وڵاتێکی دوورەدەست بە کوڵ دەگری، کەچی کاتێک باسی جینۆساید، ئەنفال و کیمیابارانی نەتەوەکەی دێتە پێشێ، یان بێدەنگی هەڵدەبژێرێت یان بە ناوی ئایینەوە پاساو بۆ تاوانی داگیرکەران دەهێنێتەوە.
ئەم پاشکۆیەتییە دەروونییە، ئەو ژەهرە کوشندەیە کە وای لێ کردوون زمانی بێگانە بە پیرۆز بزانن و زمانی دایکی خۆیان بە کەم بایەخ. ئەمە گەورەترین خزمەتە بە دوژمنانی کورد دەکرێت؛ چونکە کاتێک ناوخۆی ماڵەکە لە ڕێگەی فیکر و ئایینەوە ژەهراوی کرا، ئیتر داگیرکەر پێویستی بە هێزی سەربازی نییە. پیاوانی ناوخۆ خۆیان کارەکەی بۆ ڕادەپەڕێنن و نەوەیەکی وا پەروەردە دەکەن کە شانازی بە ژێردەستەییەوە بکات و هەوڵدان بۆ ئازادی بە لادان لە ئایین بزانێت. ئەم مەلایانە لە ڕوخساردا کوردن، بەڵام لە ناوەڕۆکدا بوونەتە سێبەری ئەو هێزانەی کە نایەنەوێت ناوی کورد لەسەر نەخشەدا بمێنێت.
مێژووی ئێمە پڕە لەو پیاوە ئایینییە مەزنانەی وەک شێخ سەعیدی پیران، شێخ مەحموودی حەفید و قازی محەمەد، کە سەلماندیان ئایینداریی ڕاستەقینە بەرگرییە لە کەرامەتی گەل. ئەوان تێگەیشتبوون کە خودا مرۆڤی بە ئازادی دروست کردووە و قبوڵکردنی زوڵم خۆی لە خۆیدا گوناهێکی گەورەیە. بەڵام ئەوانەی ئەمڕۆ بۆ دوژمن دەگریێن، نەک هەر نیشتمانپەروەر نین، بەڵکو لە جەوهەری دادپەروەریی ئاسمانیش تێنەگەیشتوون. ئەوان ئایینیان کردووەتە پەرژینێک بۆ پاراستنی بەرژەوەندیی داگیرکەران.
لە کۆتاییدا، کارەساتی گەورە ئەوە نییە کە دوژمن زۆرە، بەڵکو ئەوەیە کە ژەهری داگیرکەر گەیشتووەتە ناو خوێنی پارێزەرانی ماڵەکە. پیاوی ئایینی دەبێت ویژدانی زیندوی نەتەوە بێت، نەک بوقی پڕوپاگەندەی داگیرکەر. ئەو گریانەی بۆ دوژمن دەکرێت، سووکایەتییە بە خوێنی شەهیدان. ڕزگاریی کورد لەو ڕۆژەوە دەست پێدەکات کە جەستەی نەتەوە لەم ژەهری پاشکۆیەتییە پاک بێتەوە و فیکر و ئایینمان ببێتە قەڵغان بۆ پاراستنی خاکمان، نەک ببێتە چەقۆیەک لە دەستی دوژمنەکانماندا بۆ بڕینی جەستەی نیشتمان.
